Հայաստանից մեկնելիս ոչ մի ադրբեջանցի չի զրկվել իր գույքից
ՄիջազգայինԷրդողանի ու Ալիեւի պահանջը 300 հազար ադրբեջանցի Հայաստան իբր թե վերադարձնելու վերաբերյալ, որի վերաբերյալ Նիկոլը խոնարհաբար ձայն չի հանում իրականում ոչ մի հիմք չունի: Բանն այն է, որ 80-ականների վերջից Հայաստանից հեռացող ադրբեջանցիները ոչ թե թողել-փախել են իրենց տներն ու գույքը, այլ վաճառել են դրանք: Ի տարբերություն 500 հազար հայերի, որոնց ճնշող մեծամասնությունը փախել է Ադրբեջանից թողնելով ե՛ւ տները, ե՛ւ ավտոմեքենաները, ե՛ւ գույքը: Նույնը կարելի է ասել 2023թ. արցախահայերի վերաբերյալ: Ինչ վերաբերում է Հայաստանից մեկնած ադրբեջանցիներն, ապա ժամանակին` 90-ականների սկզբներին իրենց տեղափոխման վերաբերյալ ստեղծվել էին քննչական խմբեր: Օրինակ` Մասիսի շրջանում ստեղծվել էր 12 քննիչներից բաղկացած քննչական խումբ, որից 6 քննիչները Հայաստանից էին եւ 6-ը եկել էին Ռուսաստանից: Այդ խումբը աշխատեց մինչեւ 1992-ի աշունը: Խումբը քննում էր Մասիս քաղաքից, Մաիսի կայարանից, Ռանչպար, Կալինինո, Նեջեռլու եւ այլ գյուղերից ադրբեջանցիների դուրս գալու հանգամանքները: Քննչական խումբը պարզել էր, որ ոչ մի ադրբեջանցի ոչ միայն չի սպանվել, այլ անգամ ծեծի չի ենթարկվել: Ոչ մի կռիվ ու ջարդ չի եղել: Բոլոր վաճառել են իրենց տները եւ ապա խմբերով Արցախի ճանապարհով մեկնել Բաքու: Ադրբեջանցիներից մի մասը հույս ունենալով ստանալ նաեւ փող որպես փախստական կեղծ դիմումներ էին գրում Բաքու, թե իբր նրանցից տները խլել են: Այդ դիմումները փոխանցվում էի Մոսկվային, իսկ Մոսկվան ուղարկում էր Երեւան, որպեսզի քննչական խմբերը զբաղվեն դրանցով: Այդ դիմումներից ոչ մեկը չի հաստատվել:
Մասիսի քննչական խմբի աշխատանքի արդյունքներով կազմվել է շուրջ 150 հատոր գործ: Ոչ մեկին մեղադրանք չի առաջադրվել: Բոլոր դիմումների ու բողոքների հիման վրա հարուցված քրեական գործերը կարճվել են հանցակազմի բացակայության պատճառով: Ավելին, ադրբեջանցիների մի մասը չի լքել Հայաստանի Հանրապետությունը հիմնականում դրանքհայերի հետ ամուսնացածերն էին եւ նրանք եւ նրանց ժառանգները մինչ օրս ապրում են Հայաստանի Հանրապետությունում:
Այսպիսով, ստացվում է, որ ինչպես ասում են`սելի փոխարեն սելվորն է ճռում: փոխանակ Հայաստանը բարձրացնի Արցախից, )ահումյանի շրջանից, դաշտային Ղարաբաղից, Գանձակից, Գետաշենից, Սումգայիթից ու Բաքվից փախստական հայերի իրավունքների վերականգնման, գույսի վերադարձման հարցը դա անում են ադրբեջանցիները: Ու քանի դեռ Հայաստանի իշխանությունը մնում է զավթված Նիկոլի, Աննայի եւ նիկոլազգիների կողմից, այդ ամենը այդպես էլ շարունակվելու է:
Ա. Հովհաննիսյան

