Իսկ գուցե քո տոհմածառը մի հատ բացես, պարզես ինչը երբ է եղել, այ քեմալի ժառանգ. տերերդ 15 թվին արել են այն, ինչ դու այսօր անում ես հայ ազգի գլխին. Լիդա Առուշանյան

Ես ցեղասպանությունը վերապրածի ժառանգ չեմ, բայց հորեղբորս՝ Գրիգորի Առուշանյանի կինը Վանից էր գաղթել նախորդ գրառմանս մեջ հիշատակած Գաղթուտ գյուղ։ Շաքար էր անունը, բայց մենք Ազի՝ մայր էինք ասում։ Հորեղբայրս զոհվեց 1932 թվականին՝ մեր շրջանում թուրքական հրոսակախմբերին ոչնչացնելու ժամանակ։ Ազիին սիրում ու հարգում էր ողջ գյուղը։ Ազին միայնակ 3 երեխա դաստիարակեց։ Մահացավ 1992-ի հունիսի 15-ին՝ գյուղից գաղթելու ճանապարհին։ Մի գաղթից փախավ, մյուս գաղթի ճանապարհին մահացավ...

Գլխավոր պատուհասն ասում է, թե՝ «մենք Հայոց ցեղասպանության պատմությանն էլ պետք է վերադառնանք, պետք է հասկանանք, լավ՝ ինչ է տեղի ունեցել և ինչու է տեղի ունեցել»։ Տեղի է ունեցել այն, ինչ դու այսօր արեցին արցախահայության գլխին, ստահակ։ 100 տարի առաջ կոտորեցին ու վտարանդի դարձրեցին հայերին քո տերերը, այսօր նույնն անուն ես դու։ Իսկական քեմալի անմրցելի ժառանգ ես։ Ի՞նչը դեռ քեզ պարզ չէ, ի՞նչը դեռ նոր պետք է պարզես, թրքի քոծ։ Ցեղասպանության թանգարան չե՞ս գնացել, վերապրածների հուշերը չե՞ս կարդացել։ Քո լածիրակներին էլ թանգարանի ղեկավարությանն ես դրել, որ արդեն 2 օր ա մի ծպտուն չեն հանում, բերնիդ չեն գալիս, ասեն՝ այ ապազգային ողորմելի, ախր էս ինչե՞ր ես խոսում, ախր ո՞նց ես էրդողանի խոսքերը բառ առ բառ կրկնում։

Դեռ այդ արհավիրքը վերապրած մարդիկ կան, ովքեր կենդանի ապացույցն են նրա, ինչ արել են քո տերերը։ Ազնավուրի կենսագրությունը գիտե՞ս, գիտե՞ս, որ էրզրումցու և իզմիրցու զավակ էր, որ մայրը մազապուրծ էր փրկվել Իզմիրից։ Կամ Առնո Բաբաջանյանի կենսագրությունը չգիտե՞ս։ Իհարկե գիտես, որ մազապուրծ եղած իգդիրցիների զավակ է։ Ու այսպես հարյուրավոր տաղանդավոր մարդիկ, ովքեր ցեղասպանությունը վերապրածների ժառանագներ են, սփռված են աշխարհով մեկ ու միայն նրանք կենդանի վկայությունն են այն ամենի, ինչ արել է թուրքը հայ ազգի հետ՝ կոտորել ու աքսորել սեփական հայրենիքից։ Ու այսօր մի ոչնչություն խոսում է, որ դեռ պետք է պարզել ինչ ու ոնց է եղել...

Գետինը մտնեն քեզ ընտրողներն ու սատարողները, նիկոլ։ Կոտրվի էն ձեռքերը, որոնք 20 թվից հետո էլի քեզ են ընտրել։ Դրանք քեզ հետ հավասար անիծված են սերնդեսերունդ, որ էս ազգին էս օրին հասցրեցիք, որ դրած արդեն Հայոց ցեղասպանության իսկությունն եք կասկածի տակ դնում, այ անհայրենիք մանկուրտներ։ Մի հատ ձեր տոհմածառը բացեք, թրքից ցռթվածներ, տեսեք ձեր նախնիներն ովքեր են, այ ցիգան բոշեք։