Վերամշակված կարմիր մսի փոխարինումն ընկույզով, հատիկաընդեղենով կամ ձկով փոխարինելը կարող է մոտ 20%-ով նվազեցնել դեմենցիայի ռիսկը

Նոր հետազոտությունը ցույց է տվել, որ մեծ քանակությամբ կարմիր, հատկապես վերամշակված մսի օգտագործումը մեծացնում է դեմենցիայի զարգացման վտանգը։

Neurology ամսագրում հրապարակված ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ վերամշակված կարմիր մսի փոխարինումը սպիտակուցային աղբյուրներով, ինչպես ընկույզը և հատիկաընդեղենը կամ ձուկը, կարող է մոտ 20%-ով նվազեցնել դեմենցիայի ռիսկը:

Հետազոտությանը ընդգրկված 133771 մարդկանցից, որոնց միջին տարիքը հետազոտության սկզբում եղել է 49 տարեկան, 11173-ի մոտ 43 տարի անց ախտորոշվել է դեմենցիա:

Հետազոտողները պարզել են, որ նրանց մոտ, ովքեր օրական միջինը մեկ քառորդ կամ ավելի չափաբաժին վերամշակված կարմիր միս են ուտում, դեմենցիայի զարգացման վտանգը 13%-ով ավելի բարձր է՝ հաշվի առնելով բազմաթիվ կլինիկական, ժողովրդագրական և ապրելակերպի գործոններ, ինչպիսիք են սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակը և դեմենցիայի ընտանեկան պատմությունը: 

Նրանք պարզել են, որ այս ցուցանիշը նաև ավելի վատ է նրանց մոտ, ովքեր ավելի շատ վերամշակված միս են օգտագործում, իսկ ճանաչողական ծերացումն արագացել է մոտ 1,6 տարով յուրաքանչյուր միջին օրական մատուցման համար:

Հետազոտողները նաև ուսումնասիրել են սուբյեկտիվ ճանաչողական անկման (SCD) մասին ինքնազեկուցումները, որոնք կարող են նախորդել ճանաչողական անկման նշաններին ստանդարտ գնահատականներում: ԴՄ-ի զարգացման ավելի մեծ ռիսկը կապված է վերամշակված կամ չմշակված մսի (տավարի, խոզի և համբուրգերների) օգտագործման հետ: SCD-ի ռիսկն 14%-ով  աճել է նրանց մոտ, ովքեր օրական օգտագործում էին մեկ քառորդ կամ ավելի չափաբաժիններ վերամշակված միս՝ համեմատած ամենացածր սպառման խմբի հետ, և 16%-ով նրանց մոտ, ովքեր օրական մեկ կամ ավելի չափաբաժիններ չմշակված միս էին օգտագործում համեմատած նրանց հետ, ովքեր սպառել են կես չափաբաժնից պակաս:

Այս թեմայով Գերմանիայում իշխող CDU/CSU դաշինքի վարկանիշը նվազել է մինչև ռեկորդային ցածր՝ 19% ԱՄՆ-ն սպառում է հրթիռները. Bloomberg Հայաստանը վերջին հորիզոնականում է տարածաշրջանում՝ զիջելով Վրաստանին, Ադրբեջանին ու Թուրքիային. Կրթության փորձագետը ահազանգում է Ունի Հայաստանը գազի այլընտարանք. Մեկնաբանում է տնտեսագետը Սեպտեմբերի 1-ը և դեռահասի ապատիան․ ինչու՞ է երբեմն դպրոց վերադառնալը դառնում դժվար