Արևմտյան Նեղոսի տենդ. ինչպես է վարակը տարածվում և ինչ հետևանքներ կարող է ունենալ

Վերջին օրերին ակտիվորեն քննարկվում է Արևմտյան Նեղոսի վարակն ու տենդը. ի՞նչ է դա, ինչպե՞ս է փոխանցվում և դրսևորվում, ո՞վքեր են լինում վարակակիրները և ի՞նչ հետևանքներ կարող է ունենալ վարակը մարդու օրգանիզմի, առողջության և կյանքի վրա:

WNV տեսակի վարակի հիմնական կրողներն ու տարածողները մոծակներն ու թռչուններն են՝ այդ խմբի մի շարք ներկայացուցիչներ: Այն հատկապես արդյունավետ է տարածվում հիգենայի բացակայության և աղտոտվածության բարձր մակարդակի պայմաններում:

Մոծակներից վարակը տարածվում է հիմնականում Culex խմբի մոծակների միջոցով, իսկ շատ հազվադեպ նաև՝ տիզերի:

WNV տեսակի վարակը տարածվում է կաթնասունների խմբի 30 տեսակի շրջանում՝ այդ թվում մարդկանց, ձիերի, շների և կատուների շրջանում: Հիվանդությունը դրսևորվում է մարդկանց և ձիերի դեպքում, իսկ կատուներն ու շները հազվադեպ են հիվանդանում: Սողունները և երկկենցաղները նույնպես կարող են վարակվել, այդ թվում՝ կոկորդիլոսների, ալիգատորների, օձերի, մողեսների և գորտերի որոշ տեսակներ:

Կաթնասունները, սակայն, համարվում են վարակի փակուղային կրողներ, որոնք իրենց օրգանիզմում զարգացնում են վարակը և այն փոխանցում՝ մոծակների միջոցով: Մարդկանց դեպքում փոխանցումը կարող է լինել նաև արյան միջոցով:

Մարդկանց շրջանում վարակակիրների 80 տոկոսի մոտ Արևմտյան Նեղոսի տենդը թույլ արտահայտված է լինում, ախտանիշները լինում են կա՛մ շատ թույլ արտահայտված, կա՛մ բացակայում են: Վարակակիրների մոտ 20 տակոսի շրջանում առաջանում է ջերմություն, գլխացավ, փսխում, ցան, մարմնի ցավեր, իսկ 1 տոկոսի դեպքում այն ծանր դրսևորումներ է ունենում՝ առաջացնելով մենինգիտ կամ էնցեֆալիտ: Նման դեպքերում առողջացման գործընթացը կարող է տևել ընդհուպ մինչև ամիսներ, իսկ այն հիվանդների մոտ, որոնց դեպքում ախտահարված է նյարդային համակարգը, մահացության ցուցանիշը կազմում է 10 տոկոս:

Մարդկանց շրջանում վարակի տարածման տարբերակներից մեկը վարակակիր մոծակների խայթոցն է, որոնք սնվում են վարակը կրող թռչուններով: Հազվադեպ վարակը փոխանցվում է արյան փոխներարկման, օրգանների փոխպատվաստման կամ հղի կնոջից պտղին անցման միջոցով, ծննդաբերության կամ կրծքով կերակրման ժամանակ, հակառակ դեպքում այն ուղղակիորեն չի տարածվում մարդկանց միջև և չի կրում օդակաթիլային ճանապարհով փոխանցման բնույթ: Տենդը ծանր բնույթ է կրում 60 տարեկանից բարձր խմբի մարդկանց, ինչպես նաև հարակից հիվանդություններ ունեցող անձանց շրջանում՝ ինչպիսիք են քաղցկեղի կրողները, շաքարային դիաբետ և այլ հիվանդություններ կրող անձինք:

Վարակի տարածումը կանխելու համար նախատեսված պատվաստանյութ մարդկանց համար գոյություն չունի, ինչպես նաև հատուկ բուժում գոյություն չունի. պետք է օգտագործել ցավազրկողներ և ջերմիջեցնողներ: Վարակման վտանգը նվազեցնելու լավագույն միջոցը մոծակների խայթոցից խուսափելն է: Իսկ մոծակների խայթոցից խուսափելու համար պետք է պայքարել աղտոտվածության դեմ, ազատվել ջրային կուտակումներից՝ ճահիճներ, աղտոտված ամբարներ և լճակներ, պատուհաններին ցանցե պատնեշներ դնել և այլն:

Վիրուսը հայտնաբերվել է Ուգանդայում 1937 թվականին և երկրից դուրս առաջին վարակակրի մասին հայտարարվել Հյուսիսային Ամերիկայում 1999 թվականին։

Armlur.am

https://armlur.am/1394158/

Այս թեմայով Լեհաստանը պատրաստվում է անեքսիայի ենթարկել Արևմտյան Ուկրաինան Արևմտյան դաշնակիցները կտրուկ կրճատում են Ուկրաինայի ֆինանսավորումը. Financial Times Արևմտյան երկրներում նավթի ռազմավարական պաշարները սպառվում են. Bloomberg Եղանակը Հայաստանում The Guardian. Կիևում արևմտյան դիվանագետները ավելի ու ավելի հաճախ են իրար մեջ քննարկում, թե ինչպես են ձմռանը փախչելու