Իրան-Իսրայել պատերազմը դարձել է շատ հավանական

Եվ ա­հա, ներ­հա­յաս­տան­յան այս ա­վանտ­յու­րա­նե­րի ֆո­նին (Տե´ս նաեւ https://iravunk.com/?p=280785&l=am), շատ ա­վե­լի սուր է դառ­նում մեր վի­ճա­կը, ե­թե այս ա­մե­նին գու­մա­րում ենք նաեւ այն ա­ճող լար­վա­ծութ­յու­նը, որն այս պա­հին կա Ի­րա­նի շուրջ:

Այս­պի­սով, Թեհ­րա­նը դեռ պա­հում է Դա­մաս­կո­սի իր հյու­պա­տո­սա­րա­նին ուղղ­ված հար­վա­ծին պա­տաս­խա­նե­լու պաու­զան: Բայց նա­եւ նկա­տե­լի է, որ դժվար թե եր­կար պա­հի: Կան լուրջ խո­սակ­ցութ­յուն­ներ, որ Իս­րա­յե­լին պա­տաս­խան հար­ված չհասց­նե­լու հետ կապ­ված Ի­րանն ա­մե­րի­կա­ցի­նե­րին ա­ռա­ջար­կել էր՝ կանգ կառ­նի, ե­թե Իս­րա­յե­լը զոր­քե­րը դուրս բե­րի Գա­զա­յի հատ­վա­ծից: Բայց ա­հա վար­չա­պետ Նե­թան­յա­հուն, կրա­կի դա­դա­րեց­ման ուղ­ղութ­յամբ ըն­թա­ցող բա­նակ­ցութ­յուն­նե­րի ֆո­նին, նա­խօ­րեին հան­դես ե­կավ մեծ վտանգ ներ­կա­յաց­նող նման հայ­տա­րա­րութ­յամբ. «Այ­սօր ես ման­րա­մասն զե­կույց ստա­ցա Կա­հի­րեում բա­նակ­ցութ­յուն­նե­րի վե­րա­բեր­յալ, մենք ա­նընդ­հատ աշ­խա­տում ենք մեր նպա­տակ­նե­րին հաս­նե­լու ուղ­ղութ­յամբ՝ ա­ռա­ջին հեր­թին մեր բո­լոր պա­տանդ­նե­րի ա­զատ ար­ձակ­ման եւ ՀԱՄԱՍ-ի դեմ լիա­կա­տար հաղ­թա­նա­կի հաս­նե­լու ուղ­ղութ­յամբ: Այս հաղ­թա­նա­կի հա­մար անհ­րա­ժեշտ է մտնել Ռա­ֆահ եւ վե­րաց­նել այն­տեղ գտնվող ա­հա­բեկ­չա­կան գու­մար­տակ­նե­րը։ Դա տե­ղի կու­նե­նա, կա ամ­սա­թիվ»:

Այ­սինքն, կանգ առ­նե­լու փո­խա­րեն Նե­թան­յա­հուն սպառ­նում է նոր հար­ձա­կում սկսել: Իսկ դա հիմք է տա­լիս են­թադ­րել, որ ի­րա­նա­կան կող­մի ա­ռա­ջար­կը՝ «Գա­զա­յի հատ­վա­ծում հրա­դա­դա­րի դի­մաց Իս­րա­յե­լին չհար­վա­ծել», մերժ­վել է իս­րա­յե­լա­կան կող­մից: Իսկ այդ դեպ­քում, գրե­թե միան­շա­նակ է, որ Ի­րա­նի հար­վա­ծը չի ու­շա­նա: Ա­վե­լին, կան խո­սակ­ցութ­յուն­ներ, որ Թեհ­րա­նը հանձ­նա­րա­րել է են­թա­կա ոչ ի­րա­նա­կան ռազ­մա­կան կա­ռույց­նե­րին՝ պայ­մա­նա­վոր­ված պա­հին հասց­նել մասշ­տա­բա­յին հար­ված: Իսկ այս դեպ­քում կա­րո՞ղ է ԱՄՆ-ն զերծ մնալ չմի­ջամ­տե­լուն, սա ար­դեն մեծ հարց է:

Չ­նա­յած, ԱՄՆ-ից հե­տաքր­քիր ժեստ նկատ­վեց: Ե­րեկ հայ­տա­րար­վեց, որ Իս­րա­յե­լի խորհր­դա­րա­նա­կան ընդ­դի­մութ­յան ա­ռաջ­նորդ Յաիր Լա­պի­դին Վա­շինգ­տոն կա­տա­րած այ­ցի ըն­թաց­քում ըն­դու­նել է Բ­լին­քե­նը՝ քննար­կե­լով Գա­զա­յի թե­ման: Թե ինչ են քննար­կել, այս­տեղ կա­րե­ւո­րը ոչ թե դա է, այլ բուն հան­դիպ­ման փաս­տը: Այ­սինքն, որ դրա­նով Վա­շինգ­տո­նը հաս­կա­նա­լի ժեստ է հղում Նե­թան­յա­հու­ին՝ այ տես, աշ­խա­տում ենք իս­րա­յել­յան ընդ­դի­մութ­յան հետ, ո­րը կա­րող է շատ ա­րագ դառ­նալ իշ­խա­նութ­յուն: Չ­նա­յած, հենց նման ժեստն է, որ Նե­թան­յա­հու­ին կա­րող է պար­տադ­րել՝ գնալ մին­չեւ վերջ. Նա­հան­ջի այ­լընտ­րան­քը նրա հա­մար գրե­թե միան­շա­նակ բանտն է:

Եվ սրան զու­գա­հեռ, մեկ այլ ու­շագ­րավ դրվագ եւս: Այս­պես, ե­թե այս ա­միս­նե­րին Թուր­քիան, չնա­յած իս­լա­մա­կան աշ­խար­հի կոշտ քննա­դա­տութ­յա­նը, շա­րու­նա­կում էր ակ­տիվ ա­ռեւտ­րա­յին հա­րա­բե­րութ­յուն­ներ պա­հել Իս­րա­յե­լի հետ, նա­խօ­րեին, այ­նո­ւա­մե­նայ­նիվ, վեր­ջա­պես ո­րո­շեց սահ­մա­նա­փա­կում­ներ է մտցնել ար­տա­հան­վող մի շարք՝ 54 ա­ռանց­քա­յին ապ­րանք­նե­րի: Այդ թվում՝ ա­վիա­ցիոն վա­ռե­լի­քի, շար­ժի­չա­յին եւ հան­քա­յին յու­ղե­րի, եւ այլն: Պատ­ճա­ռա­բա­նութ­յունն էր, թե՝ իս­րա­յել­յան ռե­ժի­մը մեր­ժել է Գա­զա­յի հատ­վա­ծում օ­դա­յին օգ­նութ­յան վայ­րէջ­քին մաս­նակ­ցե­լու Թուր­քիա­յի խնդրան­քը: Բայց նաեւ կա­րե­լի է կռա­հել, որ սա խնդրի ցու­ցադ­րա­կան կողմն է: Ի­րա­կա­նում Էր­դո­ղա­նը, միան­շա­նակ, լավ գի­տակ­ցում է, որ հատ­կա­պես վեր­ջին ընտ­րութ­յուն­նե­րից հե­տո, ո­րի ժա­մա­նակ պարտ­վեց, իր հա­մար նոր ի­րա­վի­ճակ է ստեղծ­վել: Այ­սինքն, այդ պար­տութ­յան հար­ցում, ըստ թուր­քա­կան ո­րոշ հե­ղի­նա­կա­վոր աղբ­յուր­նե­րի, մեծ էր ոչ այն­քան ԱՄՆ-ի, որ­քան Բ­րի­տա­նիա­յի եւ Իս­րա­յե­լի դե­րը: Եվ հի­մա նրան սկսում են հար­վա­ծել ներ­քին ան­կա­յու­նութ­յամբ, եւ մի­գու­ցե եւս մեկ «գու­նա­վոր» փորձ լի­նի: Իր այս՝ ապ­րանք­նե­րի ար­գել­քի պատ­մութ­յու­նը, ըստ ա­մե­նայ­նի, պա­տաս­խան քայլն է: Բայց նաեւ, Էր­դո­ղա­նին ուղղ­ված ա­րեւմտ­յան ճնշում­նե­րը, ըստ նույն աղբ­յուր­նե­րի, խոս­տա­նում են շա­րու­նակ­վել եւ ա­վե­լի սրվել, ու հի­մա նման է, որ նա սկսել է ակ­տի­վո­րեն դիր­քա­վոր­վել հա­կա­դիր թե­ւում: Չէ, հա­զիվ թե խառն­վի, ե­թե բա­նը հաս­նի Ի­րան-Իս­րա­յել հար­ված­նե­րի փո­խա­նակ­ման: Բայց ե­թե նման ի­րա­վի­ճակ­նե­րում Թուր­քիա­յի հա­մար մինչ այս նա­խա­տես­ված էր առն­վազն լո­գիս­տի­կա­յի ֆունկ­ցիա, ա­պա հի­մա, ըստ ա­մե­նայ­նի, ան­գամ ԱՄՆ-ի մի­ջամ­տութ­յան դեպ­քում Թուր­քիան, ա­մե­նայն հա­վա­նա­կա­նութ­յամբ, կար­գե­լա­փա­կի այդ ֆունկ­ցիան՝ լրա­ցու­ցիչ շատ լուրջ խնդիր­ներ ստեղ­ծե­լով Նե­թան­յա­հու­ի հա­մար:

­Մի խոս­քով, իս­րա­յել­յան աղբ­յուր­ներն ան­գամ խո­սում են Ի­րա­նի հար­վա­ծին մնա­ցած ժա­մե­րի մա­սին, եւ չբա­ցա­ռենք, որ ար­դեն այս պա­հին նման բա­խում սկսվել է: Կամ գու­ցե Նե­թան­յա­հուն հրա­ժար­վի սրա­ցում­նե­րից եւ ո­րո­շի բա՞նտ գնալ: Ա­մեն դեպ­քում, կա ծայ­րա­հեղ լար­ված ի­րա­վի­ճակ, այն ան­մի­ջա­կա­նո­րեն մեր հա­րե­ւա­նութ­յամբ է, եւ խնդիրն այն է, որ այդ պա­հին ու­նենք նաեւ Նի­կո­լ եւ Ա­րո:

ՔԵՐՈԲ ՍԱՐԳՍՅԱՆ