«Քանի որ երազող տղա չունենք՝ պոռնկատունը քանդելու համարձակություն էլ չունենք». ՀՈՎԻԿ ԱՖՅԱՆ

«Իրավունքը» զրուցել է սցենարիստ, գրող, արձակագիր ՀՈՎԻԿ ԱՖՅԱՆԻ հետ:

— Վերջերս լույս տեսավ Ձեր «Ծովից ծով» գիրքը: Ծովի մասին գրելը` ինչո՞վ էր պայմանավորված։

— Իսկ ինչի՞ մասին գրել: Նկատի ունեմ՝ Հայաստանում: Գիտե՞ք՝ ծովը ես համարում եմ հայ ժողովրդի ու շատ այլ ժողովուրդների, մարդո՛ւ առհասարակ, երազանք, վերջնական կանգառ, հասնելու տեղ, այն վայրը, որտեղից սկսվել է աշխարհի պատմությունն ու հավանաբար որտեղ էլ ավարտվելու է: Այդ աշխարհի պատմությունը մի քիչ երկարացնելու հույսով է պայմանավորված ծովի մասին գրելը:

— Եթե մի պահ կտրվենք գրականությունից եւ վերադառնանք իրական կյանք, ի՞նչը հատկապես կառանձնացնեք։

— Ատում եմ այն գրականութունը, որը կտրված է կյանքից: Ինչպես ասում եք՝ իրական կյանքից: Գոնե ես գրելու ընթացքում երբեք չեմ կտրվում իրականությունից, հակառակ դեպքում՝ ինչպե՞ս գրեմ, կամ ի՞նչ գրեմ: Ուրեմն ե՛ւ այսօրվա գրականության մեջ, ե՛ւ այսօրվա կյանքում ես հատկապես կառանձնացնեմ երազի պակասը: Մարդիկ սկսել են ամաչել, ու որն ավելի սարսափելի է՝ վախենալ, որ երազում են, կամ որ երազկոտ են: Հիշո՞ւմ եք «Կտոր մը երկինք» ֆիլմի Թորիկին, որ աղավնիներին էր նայում: Ա՛յ, այդ աղավնիներ նայող տղան այսօր չկա՝ գրականության մեջ չկա ու կյանքում չկա: Ու քանի որ երազող տղա չունենք՝ պոռնկատունը քանդելու համարձակություն էլ չունենք:

— Համացանցում շրջանառվում է այն լուրը, որ 5-րդ դասարանի Մայրենի լեզվի դասագրքում ադրբեջանցի գրողի պատմվածքն է տպվել, ու հիմա դա դասավանդվում է Հայաստանի դպրոցներում։ Ըստ Ձեզ, եթե այդ ամենն իրականություն է, որքանո՞վ է ճիշտ մոտեցում։

— Միայն լսել եմ այս թեման: Մի քանի տեղ նույնիսկ կարդացել եմ, որ դա այդքան էլ այդպես չէ, որ, այո՛, պատմվածքն ադրբեջանցի է գրել, բայց կոնկրետ դասագրքում հայի անուն-ազգանուն են տվել հեղինակին: Բայց երեւույթն է կարեւորը, կարծում եմ: Տեսեք, իմ աղջիկը հենց հաջորդ տարի հինգերորդ դասարան է գնալու, ու եթե հանկարծ նրա ուսուցչուհին հանձնարարի իրեն կարդալ, սովորել ադրբեջանցու գրած պատմվածքը, ես հաջորդ օրը դպրոց կգնամ ու կասեմ այդ ուսուցչուհուն, թե ինչու իմ աղջիկը դա չի արել: Չեմ կարծում, որ հիմա, հաջորդ տարի, տասը տարի անց, խորհրդանշական՝ երեսուն տարի անց, մենք պատրաստ ենք լինելու միմյանց պատմվածքները դպրոցներում սովորելու: Բայց այստեղ ուրիշ հարց էլ կա, ինքս մեծ հետաքրքրությամբ կկարդամ ադրբեջանցու գրականությունը, առիթի դեպքում՝ նույնիսկ կարդում եմ: Ասե՞մ ինչու... Որովհետեւ, եթե դու գիտես, թե ինչի մասին են գրում այդ ժողովրդի գրողները, դու գիտես, թե որն է այդ ժողովրդի ցավը, ուրեմն նաեւ՝ թույլ տեղը:

— Ծովից հետո անցումը ո՞ր թեմային կլինի։

— Դժվար է անցումը ծովից... Հատկապես, որ իմ ծովը, ինչպես Սարոյանի՝ «Թրեյսիի վագրը», որն իրականում վագր չէ, ծով չէ... Մի բան հաստատ խոստանում եմ՝ բոլոր այն գրքերում, որոնք ես կգրեմ, ծով լինելու է: Այն ծովը, որն իրականում ծով չէ:

— 2024 թվականից ի՞նչ սպասելիքներ ունեք։

— Շատ քիչ: Ընդամենն ուզում եմ, որ հայ մարդը գլուխը չկախի՝ կապ չունի ամոթից, թե վախից, կամ էլ երկուսից միաժամանակ: Որ չխեղճանանք, որ իմանանք ու երբեք չմոռանանք՝ պարտվել կարելի է, երբեմն նույնիսկ անհրաժեշտ է, այլ խեղճանալն ու մանավանդ խեղճացնելն է անթույլատրելի, որ ոչ միայն կարդանք մեր՝ նկատի ունեմ՝ հայոց պատմությունն ու գրականությունը, այլեւ հասկանանք: Փաստորեն՝ ոչ թե շատ քիչ սպասելիքներ ունեմ, այլ շատ-շատ:

ՆՈՒՆԵ ԶԱՔԱՐՅԱՆ

Այս թեմայով «Ժողովուրդ». Հովիկ Աբրահամյանի եղբայրը Հակակոռուպցիոն կոմիտեում ինքնախոստովանական ցուցմունք է տվել Քիչ առաջ ձերբակալել են նախկին վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանի եղբորը․ ArmLur.am Նախաքննական մարմնին ուղղակի պետք էր փակի տակ պահել. Նոր մանրամասներ նախկին վարչապետի որդու գործով Իմ տղան էդ որակի տղա չի, թող քննությունը պարզի. Հովիկ Աբրահամյանը՝ որդու կալանավորման մասին Բացառիկ տեսանյութ․ Հովիկ Աբրահամյանի որդի Արգամը հարցաքննվում է հոգևոր հովվի սպանության գործով․ ArmLur TV