Մոսկվան կտրուկ կոշտացնում է արտաքին կուրսը

Ի­հար­կե, Մեր­ձա­վոր Ա­րե­ւել­քում կրքե­րի թե­ժա­ցու­մը Ա­լիե­ւի հա­մար կա­րող է հրա­պու­րիչ դարձ­նել հա­յաս­տա­նյան ուղ­ղութ­յամբ ռազ­մա­կան լու­ծում­նե­րը (Տե´ս նաեւ https://iravunk.com/?p=274194&l=am): Ա­ռա­վել եւս, որ այս­տեղ բա­նը հա­սել է Ի­րա­նի եւ թուրք-ա­զե­րիա­կան տան­դե­մի հա­վա­տա­րիմ դաշ­նա­կից­նե­րից մե­կի՝ Պա­կիս­տա­նի մի­ջեւ հար­ված­նե­րի փո­խա­նակ­ման: Գու­մա­րած, Ի­րա­նը հար­վա­ծեց նաեւ Սի­րիա­յում գոր­ծող ույ­ղու­րա­կան ծագ­մամբ ա­հա­բեկ­չա­կան խմբա­վոր­մա­նը, ո­րը հո­վա­նա­վոր­վում է Թուր­քիա­յից: Ինչ­պի­սի՞ն կլի­նի այս ա­մե­նի հետ կապ­ված թուրք-ա­զե­րիա­կան ռեակ­ցիան, դա Հա­յաս­տա­նի հա­մար եւս շատ կա­րե­ւոր հարց է: Չ­նա­յած, մյուս կող­մից, ույ­ղու­րա­կան ա­վա­զա­կախմ­բին հար­վա­ծե­լով, Ի­րա­նը ցույց տվեց, որ կա Չի­նաս­տա­նի հետ սերտ գոր­ծակ­ցութ­յուն, իսկ ա­հա Պա­կիս­տա­նի հետ կապ­ված, Ի­րա­նին ան­վե­րա­պահ ա­ջակ­ցությ­ւոն հայտ­նեց Հնդ­կաս­տա­նը: Այ­սինքն, այս եր­կու գի­գանտ­նե­րի մի­ջամ­տութ­յու­նը եւս Ան­կա­րան ու Բա­քուն չեն կա­րող հա­շիվ­նե­րից հա­նել:

­Գու­մա­րած դրան`այն, որ Ռու­սաս­տա­նից սկսել է Հա­յաս­տա­ն զեն­քի պա­շար­ներ գալ, դա եւս ո­րոշ բա­ներ ակ­նար­կում է: Նախ, Ա­լիե­ւի հա­մար դա ազ­դակ է, որ ան­կախ ա­մեն բա­նից, ե­թե Ռու­սաս­տա­նից դե­պի Հա­յաս­տան զենք է գնում, ու­րեմն հա­յաս­տան­յան ուղ­ղութ­յամբ ռազ­մա­կան լու­ծում­նե­րի հար­ցին պետք է շատ ա­վե­լի լուրջ նա­յել: Ա­ռա­վել եւս, որ դա նաեւ հու­շում է, որ Ռու­սաս­տա­նի ռազ­մաարդ­յու­նա­բե­րա­կան հա­մա­լիրն ար­դեն ու­նակ է ստեղ­ծել զեն­քի այն­պի­սի ծա­վալ­ներ, ո­րոնք բա­ցի ռազ­մա­ճա­կա­տա­յին սպա­ռու­մից, ար­դեն կա­րող են այլ ուղ­ղութ­յուն­նե­րով եւս ուղղ­վել:

Այս ա­մե­նի հետ մեկ­տեղ, ուկ­րաի­նա­կան թե­ման ա­ռա­ջին պլան մղե­լով, Մոսկ­վա­յից ե­կան ազ­դակ­ներ, ո­րոնք խոս­վում են ռու­սա­կան ար­տա­քին քա­ղա­քա­կան կուր­սի էա­կան կոշ­տաց­ման մա­սին: Այս­պես, ըստ ՌԴ նա­խա­գա­հի՝ «Զե­լենս­կու խա­ղա­ղութ­յան բա­նա­ձե­ւը» ան­թույ­լատ­րե­լի պա­հանջ է բա­նակ­ցութ­յուն­նե­րի հա­մար: Այս­պի­սով, սա Ռու­սաս­տա­նի բա­նակ­ցա­յին լու­ծում պար­տադ­րե­լի ա­րեւմտ­յան ծրագ­րե­րի վերջ­նա­կան մեր­ժումն է, ին­չը են­թադ­րե­լի էր: Ա­պա Պու­տինն ա­վե­լաց­րեց. «Ե­թե հե­տա­գա­յում շա­րու­նակ­վի այն, ինչ հի­մա տե­ղի է ու­նե­նում… ա­պա ուկ­րաի­նա­կան պե­տա­կա­նութ­յա­նը կա­րող է ան­դառ­նա­լի, շատ լուրջ հար­ված հասց­վել»: Ուկ­րաի­նա­կան պե­տա­կա­նութ­յան կորս­տի մա­սին ակ­նարկ­ներ մինչ այդ ՌԴ նա­խա­գա­հը չէր հնչեց­րել: Հի­մա այդ մա­սին խո­սում է ու­ղիղ տեքս­տով, եւ ար­դեն միայն դա շատ լուրջ ակ­նարկ է:

Ա­ռա­վել եւս, որ ՌԴ նախ­կին նա­խա­գահ, ՌԴ Անվ­տան­գութ­յան խորհր­դի փոխ­նա­խա­գահ Դ­միտ­րի Մեդ­վե­դե­ւը փա­կագ­ծեր բա­ցեց, ո­րոնք հու­շում են, թե ինչ կա Պու­տի­նի նման հայ­տա­րա­րութ­յան տակ. «Ուկ­րաի­նա­յի գո­յութ­յու­նը մա­հա­ցու վտան­գա­վոր է ուկ­րաի­նա­ցի­նե­րի հա­մար: Եվ ես նկա­տի չու­նեմ միայն ներ­կա­յիս վի­ճա­կը, Բան­դե­րա­յի քա­ղա­քա­կան ռե­ժի­մը։ Ես խո­սում եմ ցան­կա­ցած, բա­ցար­ձակ ցան­կա­ցած Ուկ­րաի­նա­յի մա­սին։ Ին­չո՞ւ։ Պատ­մա­կան ռու­սա­կան տա­րածք­նե­րում ան­կախ պե­տութ­յան առ­կա­յութ­յու­նը մշտա­կան պատ­ճառ կդառ­նա ռազ­մա­կան գոր­ծո­ղութ­յուն­նե­րի վերսկս­ման հա­մար: Ան­կախ նրա­նից, թե ով է Ուկ­րաի­նա­յի ան­վան տակ գտնվող  քաղց­կե­ղա­յին  ա­ճի ղե­կին… Այդ իսկ պատ­ճա­ռով Ուկ­րաի­նա­յի գո­յութ­յու­նը ճա­կա­տագ­րա­կան է ուկ­րաի­նա­ցի­նե­րի հա­մար… Ընտ­րե­լով հա­վեր­ժա­կան պա­տե­րազ­մի կամ ընդ­հա­նուր պե­տութ­յան, ան­խու­սա­փե­լի մահ­վան կամ կյան­քի մի­ջեւ՝ ուկ­րաի­նա­ցի­նե­րի ճնշող մե­ծա­մաս­նութ­յու­նը (լավ, մի­գու­ցե բա­ցա­ռութ­յամբ նվա­զա­գույն թվով ցրտա­հար­ված ազ­գայ­նա­կան­նե­րը) ի վեր­ջո կընտ­րի կյան­քը…»:

­Կարճ ա­սած, ՌԴ-ի ներ­կա կուր­սը ուկ­րաի­նա­կան ան­կախ պե­տա­կա­նութ­յուն չի տես­նում. այդ տա­րածք­նե­րը ե­ղել են Ռու­սաս­տան եւ պետք է դառ­նան Ռու­սաս­տան: Հա­կա­ռակ դեպ­քում պա­տե­րազ­մը եր­բեք չի դա­դա­րի, ան­կախ այն բա­նից, թե ներ­կա պա­տե­րազ­մում ինչ կստո­րագր­վի: Ու այս­տեղ պարզ հարց է ա­ռաջ գա­լիս. իսկ նման տրա­մա­բա­նութ­յու­նը վե­րա­բե­րում է միայն Ուկ­րա­ի­նա­յի՞ն, թե եր­բեմ­նի ողջ Ռու­սա­կան կայ­սրութ­յան տի­րույ­թին, ո­րը 100 տա­րի ա­ռաջ դար­ձավ ԽՍՀՄ՝ ան­կախ պե­տութ­յուն­նե­րի տես­քով, որն էլ մաս­նատ­վեց ան­ցած դա­րի 90-ա­կան­նե­րի սկզբնե­րին: Ռու­սա­կան ար­տա­քին քա­ղա­քա­կա­նութ­յան մեջ ԽՍՀՄ-ի փլու­զու­մից հե­տո միշտ էլ այդ եր­կընտ­րան­քը ե­ղել է՝ կենտ­րո­նա­նալ միայն ռու­սա­կան ներ­կա տի­րույթ­նե­րում կամ գնալ Կայ­ս­րութ­յան վե­րա­կանգն­մա­նը: Եվ երբ Մեդ­վե­դե­ւի կար­գի գոր­ծիչն Ուկ­րաի­նա­յի օ­րի­նա­կով այդ մա­սին խո­սում է այս­քան բա­ցա­հայտ, դա ակ­նարկ է, որ երկ­րորդ ուղ­ղութ­յու­նը սկսում է դառ­նալ գե­րիշ­խող: Ա­մեն դեպ­քում, մեկ բան հաս­տատ է՝ Ռու­սաս­տա­նը կտրուկ կոշ­տաց­նում է իր ար­տա­քին քա­ղա­քա­կա­նութ­յու­նը, եւ դա իր տակ հաս­տատ եր­կա­րա­ժամ­կետ հաշ­վարկ ու­նի:

ՔԵՐՈԲ ՍԱՐԳՍՅԱՆ