ՃՈԽ ՏՈՆԱԾԱՌ` ԱՐՑԱԽԻ ԱՆԿՈՒՄԻՑ ՀԵՏՈ

9 տո­կո­սա­նոց քա­ղա­քա­պետ Ա­վին­յան Տի­կոն վա­ռեց գլխա­վոր տո­նա­ծա­ռի լույ­սե­րը և մեկ­նար­կեց Նոր տար­վա ճոխ տո­նախմ­բութ­յուն­նե­րը: Պատ­մա­բան­նե­րին հարց­նել է պետք` 1920 թվա­կա­նին Կար­սի ան­կու­մից հե­տո՞ էլ պատ­րաստ­վել են ճոխ Նոր տար­վա: Չէ՞ որ սրանք ուղ­նու­ծու­ծով ա­վիս­նու­րի­ջան­յան­նե­րի, այ­վա­զով­նե­րի, այլ թրքա­բոլշ­ևիկ­նե­րի ժա­ռանգ­ներն են: Միակ տար­բե­րութ­յու­նը` ա­վիս­նու­րի­ջան­յան­նե­րի հանձ­նա­րա­րութ­յամբ թուրք ղա­սաբ­նե­րը բան­տում էին կաց­նա­հա­րում հայ ռազ­միկ­նե­րին, իսկ սրանք պայ­մա­նա­վոր­ված, պարտ­ված կռիվ­ներ սար­քե­ցին:

ԱՄՈԹԱԼԻ ԽՐԱԽՃԱՆՔԻ ԽՈՒՄՀԱՐԸ ՆԱԽԸՆՏՐԱԿԱ՞Ն Է

«­Խա­ղա­ղութ­յան օ­րա­կարգ», «խաչ­մե­րուկ», ֆլան–ֆս­տան... Ս­րանք վա­զում են թուր­քի հետ գրկա­խառն­վե­լուն ըն­դա­ռաջ, ճիշտ այն­պես, ինչ­պես բան­տե­րում Սար­դա­րա­պա­տի հե­րոս­նե­րին կաց­նա­հա­րող ի­րենց հոգ­ևոր պա­պե­րը: Ե­թե 1920–ին հե­ռուս­տա­տե­սութ­յուն գո­յութ­յուն ու­նե­նար, ա­պա սրանց պա­պե­րը հաս­տատ կհե­ռար­ձա­կեին, թե ինչ­պես է թրքա­բոլշ­ևիկ Նու­շիկ Զա­վար­յա­նը կար­միր դրո­շով ու ա­ղու­հա­ցով դի­մա­վո­րում Գ­յում­րի մտնող թուր­քա­­կան զոր­քին... Ի դեպ, Նու­շի­կը գյում­րե­ցի չէր, ինչ­պես և գ­յում­րե­ցի չէին 2018–ին ա­ղե­տա­բեր իշ­խա­նա­զավթ եր­թը Գ­յում­րիից մեկ­նար­կած, քայ­լա­սեր­ված ՔՊ–ա­կան­նե­րը: Իսկ օ­րերս էլ Նի­կո­լը հենց Գ­յում­րիում մեկ­նար­կեց այն քա­րո­զար­շա­վը, ո­րը շատ է նման­վում ընտ­րար­շա­վի:

ՔՊ–ի քա­րոզ­չա­մե­քե­նան երդ­վում–պատռ­վում է, որ ԱԺ ար­տա­հերթ ընտ­րութ­յուն­նե­րի չեն պատ­րաստ­վում, բայց այդ թի­մի վար­քագ­ծա­յին քայ­լե­րը հա­կա­ռակն են հու­շում: Օ­րի­նակ, ին­չո՞ւ Պե­տաի­րա­վա­կան հանձ­նա­ժո­ղո­վը հա­վար–հա­վար քննար­կեց ՔՊ–ա­կան­ներ Ար­փի Դա­վո­յա­նի և Տր­դատ Սարգս­յա­նի հե­ղի­նա­կած օ­րենք­նե­րի փա­թե­թով ա­ռա­ջարկ­վող փո­փո­խութ­յուն­նե­րը, ո­րոնք վե­րա­բե­րում են «Հա­յաս­տա­նի Հան­րա­պե­տութ­յան ընտ­րա­կան օ­րենս­գիրք» սահ­մա­նադ­րա­կան օ­րեն­քում,  «Կո­ռուպ­ցիա­յի կան­խար­գել­ման հանձ­նա­ժո­ղո­վի մա­սին» օ­րեն­քում լրա­ցում­ներ կա­տա­րե­լու մա­սին» օ­րեն­քում և­ այլ օ­րենք­նե­րում փո­փո­խութ­յուն­ներ կա­տա­րե­լուն։ Դաշ­նակ­ցա­կան պատ­գա­մա­վոր Արծ­վիկ Մի­նաս­յանն անդ­րա­դար­ձավ նա­խագ­ծով ա­ռա­ջարկ­վող կար­գա­վոր­մա­նը, ո­րով կու­սակ­ցութ­յուն­նե­րի և նա­խընտ­րա­կան դա­շինք­նե­րի ֆի­նան­սա­կան գոր­ծո­ղութ­յուն­նե­րի վե­րահսկ­ման լիա­զո­րութ­յուն­նե­րի տա­րան­ջա­տում է մտցվում. «Կո­ռուպ­ցիա­յի կան­խար­գել­ման հանձ­նա­ժո­ղո­վի և Կենտ­րո­նա­կան ընտ­րա­կան հանձ­նա­ժո­ղո­վի՝ նա­խագ­ծով տա­րան­ջա­տումն միան­շա­նակ չէ, քանի որ այս եր­կու­սը պետք է միմ­յանց հետ օր­գա­նա­կան կա­պի մեջ լի­նեն։ Այ­սօր այս տա­րան­ջա­տու­մը, որ դրված է նա­խագ­ծում և­ ըն­թաց­քում էլ է փո­փո­խութ­յան են­թարկ­վե­լու, էա­կա­նո­րեն խա­թա­րե­լու է կու­սակ­ցութ­յուն­նե­րի ֆի­նան­սա­վոր­ման և դ­րանց նկատ­մամբ սահ­մա­նադ­րա­կան վե­րահս­կո­ղութ­յան արդ­յու­նա­վետ մե­խա­նիզ­մը»։ Դե, ան­կախ դե­տալ­նե­րից, ե­թե պատ­ժիչ մար­մի­նը` Կո­ռուպ­ցիա­յի կան­խար­գել­ման հանձ­նա­ժո­ղո­վը, ո­րով նա­խա­պատ­րաս­տում են քա­ղա­քա­կան և տն­տե­սա­կան հա­լա­ծանք­ներ խուն­տա­յի հա­մար ոչ ցան­կա­լի գոր­ծիչ­նե­րի դեմ, խցկում ընտ­րա­կան գոր­ծըն­թա­ցի մեջ, դրա­նից լավ հոտ չի գա­լիս:

Իսկ ի՞նչ դրդա­պատ­ճառ­ներ կա­րող է ու­նե­նալ կա­պի­տուլ­յան­տը` ո­րո­շա­կի ռիս­կեր պա­րու­նա­կող ար­տա­հերթ ընտ­րութ­յուն­նե­րի գնա­լու: Դա նախ­ևա­ռաջ սե­փա­կան թի­մի «ան­բա­րե­հույս» մա­սից ա­զատ­վելն է, զի պայ­մա­նա­կան «սո­րո­սա­կան» թևից դա­վադ­րութ­յուն­նե­րի մշտա­կան սպա­սու­մը ստի­պում է ամ­բողջ հույ­սը դնել ՆԳ նա­խա­րար Վա­հե Ղա­զար­յա­նի, մեկ էլ` Ար­ցա­խը ծա­խե­լը քո­ղա­ծած­կող Ս­յա­մո­յի վրա: Իսկ ԱԽՔ Ար­մեն Գ­րի­գոր­յանն ար­տա­քին–քա­ղա­քա­կան կար­ևոր քայ­լեր կա­տա­րե­լիս կար­ծես Նի­կո­լի կար­ծի­քը չի էլ հարց­նում: Իսկ Նի­կո­լի կադ­րա­յին քա­ղա­քա­կա­նութ­յան ա­ռան­ցքա­յին, հան­ցա­վոր գոր­ծո­ղութ­յու­նը Ս­յա­մո­յին ար­տո­նութ­յուն­ներ տալն էր, ո­րը, ի դեպ, Ար­ցա­խը հանձ­նե­լու նա­խա­պայ­ման­նե­րից մեկն էր. է՛լ ո՞վ, ե­թե ոչ ար­ցախ­ցինե­րի կող­մից մերժ­ված ու ա­տե­լի Ի­ժոն պետք է գլուխ բե­րեր հույժ խրթին գոր­ծը, ո­րի կա­տար­ման հա­մար էլ աշ­խար­հա­քա­ղա­քա­կան կենտ­րոն­նե­րը կոն­սեն­սու­սով Նի­կո­լին «ընտր­յալ փրկիչ» էին կար­գել մեր երկ­րի գլխին:

ԻՆՉՈ՞Ւ ԱՐԵՎՄՈՒՏՔԻՆ ՀԵՏԱՔՐՔՐԵՑԻՆ ՔԱՂԲԱՆՏԱՐԿՅԱԼՆԵՐԸ

Ո­րոշ քաղ­բան­տարկ­յալ­նե­րին, մաս­նա­վո­րա­պես` Տաթև Վի­րաբ­յա­նին, ար­դեն հա­ջող­վել է փախց­նել նի­կո­լա­կան «ար­դա­րա­դա­տութ­յան» ճան­կե­րից: Եվ նոր ա­զա­տում­նե­րի սպա­սում­ներ կան, մաս­նա­վո­րա­պես վեր­լու­ծա­բան­նե­րը հա­վա­նա­կան են հա­մա­րում դեկ­տեմ­բե­րի 22–ին Նա­րեկ Մալ­յա­նի կա­լան­քի դա­դա­րե­ցու­մը: Համ էլ հա­վա­քա­կան Արև­մուտ­քը կար­ծես թե սկսել է ճնշել Իլ­համ–Նի­կոլ «քաղցր» զույ­գին:

­Բաք­վի բռնա­պե­տին ար­դեն ու­ղիղ տեքս­տով են ճնշում: ԱՄՆ–ն ա­նըն­դու­նե­լի է հա­մա­րում Ադր­բե­ջա­նի իշ­խա­նութ­յուն­նե­րի կող­մից լրագ­րող­նե­րի, ակ­տի­վիստ­նե­րի ու ընդ­դի­մա­դիր­նե­րի կա­լա­նա­վո­րում­նե­րը, հայ­տա­րա­րել է Պետ­քար­տու­ղա­րութ­յան խոս­նակ Մեթ­յու Միլ­լե­րը։ «Ադր­բե­ջա­նում լրագ­րող­նե­րի, քա­ղա­քա­ցիա­կան հա­սա­րա­կութ­յան ակ­տի­վիստ­նե­րի և­ ընդ­դի­մա­դիր գոր­ծիչ­նե­րի ձեր­բա­կալ­ման վեր­ջին մի­տու­մը խո­րա­պես մտա­հո­գիչ է: Ըն­դա­մե­նը վեր­ջին մեկ ամս­վա ըն­թաց­քում մեկ տասն­յա­կից ա­վե­լի նման գոր­ծիչ­ներ են ձեր­բա­կալ­վել։ Դա ա­նըն­դու­նե­լի է, և մենք կշա­րու­նա­կենք Ադր­բե­ջա­նի կա­ռա­վա­րութ­յա­նը կոչ ա­նել` հար­գել բո­լո­րի մար­դու ի­րա­վունք­նե­րը և հիմ­նա­րար ա­զա­տութ­յուն­նե­րը, ինչ­պես նաև կոչ ա­նում ա­րագ ա­զատ ար­ձա­կել բո­լոր նրանց, ով ա­նար­դա­րա­ցիո­րեն ձեր­բա­կալ­վել է»,– ա­սել է Միլ­լե­րը։

Ինչ վե­րա­բե­րում է Նի­կո­լի թրքա­հարճ խուն­տա­յին, ա­պա ԱԺ «Պա­տիվ ու­նեմ» խմբակ­ցութ­յան ղե­կա­վար Հայկ Մա­մի­ջան­յանն Ար­մեն Ա­շոտ­յա­նի հեր­թա­կան դա­տա­կան նիս­տից ա­ռաջ լրագ­րող­նե­րի հետ զրույ­ցում խո­սեց Ար­մեն Ա­շոտ­յա­նի կա­լան­քի վե­րա­բեր­յալ ԵԽ գլխա­վոր քար­տու­ղա­րի ար­ձա­գան­քի մա­սին, ո­րում «կար­ևոր տո­ղա­տա­կեր» է տես­նում: Հայկ Մա­մի­ջան­յա­նի փո­խանց­մամբ՝ Եվ­րո­պա­յից ար­ձա­գանք­ներն ա­մե­նա­բարձր մա­կար­դա­կով են ե­ղել: «ԵԺԿ հայ­տա­րա­րութ­յամբ հստակ ֆիքս­վում է, որ Ար­մեն Ա­շոտ­յա­նը քաղ­բան­տարկ­յալ է, և պա­հանջ է ներ­կա­յաց­վում ա­զատ ար­ձա­կել նրան և դա­դա­րեց­նել ան­հիմն քրեա­կան հե­տապն­դու­մը... Եվ­րո­պան ֆիք­սել է, որ Ար­մեն Ա­շոտ­յա­նը քաղ­բան­տարկ­յալ է, ՀՀ քա­ղա­քա­ցի­նե­րի զգա­լի մա­սը ֆիք­սում է, որ Հա­յաս­տա­նում կան քաղ­բան­տարկ­յալ­ներ, և դ­րան­ցից ա­մե­նա­շա­տը նշվում է Ար­մեն Ա­շոտ­յա­նի ա­նու­նը։ Օ­րի­նակ` Նա­րեկ Մալ­յա­նին ու­ղիղ ե­թե­րում ա­րած հայ­տա­րա­րութ­յան հա­մար են ար­դեն մի քա­նի ա­միս պա­հում ա­նա­զա­տութ­յան մեջ, Մա­մի­կոն Աս­լան­յա­նին եր­կու տա­րի՝ ուղ­ղա­կի ՔՊ–ին հաղ­թե­լու հա­մար են պա­հում ա­նա­զա­տութ­յան մեջ։ Ա­վե­տիք Իշ­խան­յա­նի, Ար­մի­նե Ա­դի­բեկ­յա­նի նկատ­մամբ քրեա­կան գործ են հա­րու­ցել՝ ֆեյս­բուք­յան գրա­ռում­նե­րի հա­մար»,– հա­վե­լեց Հայկ Մա­մի­ջան­յա­նը։

Ի­հար­կե, Նի­կո­լի հա­մար, ով նո­րա­նոր քաղ­հա­լա­ծանք­նե­րի ա­խոր­ժակ ու­նի, հատ­կա­պես ռևան­շի կողմ­նա­կից­նե­րի նկատ­մամբ, Արև­մուտ­քի վե­րա­բեր­մուն­քի տե­ղա­շար­ժը տհաճ է: Չէ՞ որ ա­ռաջ այդ բո­լոր խայ­տա­ռա­կութ­յուն­նե­րի վրա աչք էին փա­կում և հոտն­կայս ծա­փա­հա­րում կա­պի­տուլ­յան­տի ե­լույթ­նե­րին: Սա­կայն պրագ­մա­տիկ Արև­մուտ­քի դու­րը հաս­տատ չի գա­լիս Նի­կո­լի «գեղ­ցի շուստ­րիութ­յու­նը», որ եր­կու տի­րոջ ծա­ռա է, հա­վա­տար­մութ­յան եր­դում­ներ է տա­լիս միա­ժա­մա­նակ և՛ ՌԴ–ին, և՛ Արև­մուտ­քին: Արև­մուտ­քում շատ լավ են ճա­նա­չում քա­ղա­քա­կան չար­չու այդ «քցող» սորտը և չեն վստա­հում, մշտա­կան մո­նի­թո­րինգ են ա­նում: Հա­վա­նա­բար, ինչ–որ շար­ժում են նկա­տել և «պրո­ֆի­լակ­տիկ» գլխին բամ­փում են:

Եվ ի­հար­կե, Արև­մուտ­քին ձեռն­տու կլի­նի ար­տա­հերթ ընտ­րութ­յուն­նե­րով ԱԺ–ում «ընդ­դի­մա­փո­խութ­յուն» ա­նել, ՔՊ կազ­մում էլ բարձ­րաց­նել սե­փա­կան է­մի­սար­նե­րի տե­սա­կա­րար կշի­ռը: Ու Նի­կո­լի մտա­վա­խութ­յուն­նե­րը, որ մի­գու­ցե «խի­յա­րը թարս բուս­նի», ան­հիմն չեն: Սադ­դա­մի ու Քա­դա­ֆիի պես պո­պու­լիստ­նե­րի ճա­կա­տագ­րե­րը վկա...

ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԳԱԼԱՋՅԱՆ