Հնդիկները ՀՀ-ում ինչպես տանը

ՀՀ-ում գտնվող հնդիկ­նե­րը 30.000-ից քիչ են, նրանք աշ­խա­տան­քա­յին միգ­րանտ­ներ են։ Օ­րեր ա­ռաջ ԱԺ-ում լրագ­րող­նե­րի հետ ճե­պազ­րույ­ցում ա­սաց է­կո­նո­մի­կա­յի նա­խա­րար Վա­հան Քե­րոբ­յա­նը։ Քե­րոբ­յա­նը ման­րա­մաս­նեց, որ հնդիկ­նե­րը ՀՀ-ում ընդգրկ­ված են տար­բեր ո­լորտ­նե­րում՝ շի­նա­րա­րութ­յուն, գյու­ղատն­տե­սութ­յուն, ծա­ռա­յութ­յուն­ներ։ Ըստ նա­խա­րա­րի՝ այն­պես չէ, որ Հնդ­կաս­տա­նից բարձր ո­րա­կա­վո­րում ու­նե­ցող մաս­նա­գետ­ներ են գա­լիս, նրանք ցածր ո­րա­կա­վո­րում ու­նե­ցող մաս­նա­գետ­ներ են եւ այս­տեղ բան­վո­րա­կան աշ­խա­տանք­ներ են կա­տա­րում։

Ի­հար­կե, Քե­րոբ­յա­նը հնդիկ­նե­րի մա­սին պետք է որ լավ ի­մա­նա․ ըստ տար­բեր խո­սակ­ցութ­յուն­նե­րի, նա­խա­րա­րի անձ­նա­կան բիզ­նես­նե­րում այդ աշ­խա­տու­ժը գնա­լով ա­վե­լի ու ա­վե­լի մեծ դեր է կա­տա­րում։ Բայց մեկ է, նրա ներ­կա­յաց­րած 30 000 թի­վը եւ հնդիկ­նե­րի զբաղ­վա­ծութ­յան հար­ցը միայն հար­ցե­րի տե­ղիք է տա­լիս` հաշ­վի առ­նե­լով, որ նրանց ար­դեն կա­րե­լի է հան­դի­պել ա­մեն քայ­լի:

­Բայց ե­թե ան­գամ այդ թի­վը ճիշտ է, մեկ է, է­լի հար­ցե­րի պա­կաս չկա: Այս­պես, հնդիկ­ներն ար­դեն սկսել են աշ­խա­տել գրե­թե բո­լոր ո­լորտ­նե­րում` շար­քա­յին հա­վա­քա­րար­նե­րից սկ­սած, ա­ռա­քիչ­նե­րով, ան­գամ` գե­րեզ­մա­նա­փորն­ե­րով վեր­ջաց­րած: Մինչ­դեռ, ըստ Վի­ճա­կագ­րա­կան կո­մի­տեի մեզ փո­խան­ցած տվյալ­նե­րի՝ աշ­խա­տան­քա­յին գոր­ծու­նեութ­յան հիմ­քով այս տար­վա ա­ռա­ջին կի­սամ­յա­կում ՀՀ-ում բնա­կութ­յան ի­րա­վունք է ստա­ցել Հնդ­կաս­տա­նի 382 քա­ղա­քա­ցի, նրան­ցից 18-ը՝ կա­նայք։ Իսկ այս տար­վա 1-ին կի­սամ­յա­կի վեր­ջի դրութ­յամբ Հա­յաս­տա­նում աշ­խա­տան­քի հիմ­քով վա­վեր կա­ցութ­յան կար­գա­վի­ճակ կամ բնա­կութ­յան օ­րի­նա­կա­նութ­յու­նը հա­վաս­տող տե­ղե­կանք ու­նե­ցող 725 հնդիկ կա, 38-ը՝ կա­նայք։

­Նա­խորդ տար­վա ա­ռա­ջին կի­սամ­յա­կում Հա­յաս­տա­նում աշ­խա­տան­քի հիմ­քով կա­ցութ­յուն ստա­ցած հնդիկ­նե­րի թի­վը 232 է, իսկ ար­դեն իսկ կա­ցութ­յան ի­րա­վունք ու­նե­ցող հնդիկ­նե­րի թի­վը նա­խորդ տար­վա հու­լի­սի 1-ի դրութ­յամբ 786 է ե­ղել։ Դա փաս­տում է, որ թեեւ պաշ­տո­նա­պես շուրջ հի­սուն տո­կո­սով ա­վե­լա­ցել են հնդիկ­նե­րը հա­յաս­տան­յան աշ­խա­տա­շու­կա­յում, մեկ է` ո­րե­ւէ հա­մե­մա­տութ­յուն Քե­րոբ­յա­նի ա­սած 30 հա­զա­րի եւ ան­զեն աչ­քով տե­սա­նե­լի պատ­կե­րի հետ չկա: Հա­յաս­տա­նում, ակն­հայ­տո­րեն, աշ­խա­տում են ոչ թե հար­յու­րա­վոր, այլ տասն­յակ հա­զա­րա­վոր հնդիկ­ներ, եւ պարզ հարց` ի՞նչ հիմ­քով: Իսկ ա­վե­լի կոնկ­րետ` ա­պօ­րի­նի: Կամ, գրե­թե ա­մեն քայ­լի կա­րող ես բախ­վել մո­պեդն­ե­րով հնդիկ­նե­րի: Այն, որ սե­փա­կան Հնդ­կաս­տա­նում նրանց պատ­կա­ռե­լի մե­ծա­մաս­նութ­յան մտքով ան­գամ չէր անց­նի մի­ջազ­գա­յին վա­րոր­դա­կան ի­րա­վունք ստա­նալ, կա­րե­լի է կռա­հել: Ու­րեմն, ի՞նչ փաս­տաթղ­թե­րով են նրանք մայ­րա­քա­ղաք Ե­րե­ւա­նի գեր­ծան­րա­բեռն­ված եր­թե­ւե­կութ­յան մեջ տրանս­պոր­տա­յին մի­ջոց վա­րում` ա­մեն քայ­լի այս­տե­ղից այն­տեղ խցկվե­լով եւ շատ հա­ճախ վթա­րա­յին ի­րա­վի­ճակ ստեղ­ծե­լով. ե­րե­ւի սա էլ Քե­րոբ­յա­նը կի­մա­նա:

­Բայց ա­մե­նա­մեծ խնդիրն ակ­տիվ շրջա­նա­ռութ­յան մեջ գտնվող այլ լու­րերն են: Նախ, գաղտ­նիք չէ, որ Հա­յաս­տա­նը վե­րած­վել է ոչ միայն թմրան­յու­թե­րի տա­րանց­ման, այլ օգ­տա­գոր­ծման ա­ռու­մով ծայ­րա­հեղ վատ վի­ճա­կում գտնվող երկ­րի: Ա­մե­նաա­հա­վո­րը. թմ­րա­մո­լութ­յու­նը սկսել է մեծ տա­րա­ծում ստա­նալ պա­տա­նի­նե­րի եւ որ ա­մե­նաա­նըն­դու­նե­լին է` ջա­հել աղ­ջիկ­նե­րի մի­ջա­վայ­րում: Եվ ա­հա, տա­րած­վում են նաեւ հա­մառ լու­րեր, որ Քե­րոբ­յա­նի ա­սած 30 հա­զար հնդիկ­նե­րի մի զգա­լի մա­սին նաեւ այս ո­լոր­տում են ներգ­րա­վել` որ­պես «ապ­րանք ցրող­ներ»:

­Թե որ­քա­նո՞վ են վե­րը նշված խո­սակ­ցութ­յուն­նե­րը հա­մապա­տաս­խա­նում ի­րա­կա­նութ­յա­նը, դեռ կպար­զենք ՆԳՆ հար­ցում­նե­րի մի­ջո­ցով: Բայց որ ու­նենք լրջա­գույն խնդիր նե­րաշ­խա­տան­քա­յին միգ­րա­ցիա­յի հետ կապ­ված, դա հաս­տատ է, եւ հենց Քե­րոբ­յանն է դրա հիմ­նա­կան պա­տաս­խա­նա­տու­նե­րից մե­կը: