Ի՞նչ խաղերի մեջ է օդանավակայանի շեֆությունը երկրի անվտանգության հաշվին

«­Ժո­ղո­վուր­դը» ե­րեկ հի­շեց­րեց մեկ տա­րի ա­ռաջ ար­ձա­նագր­ված դեպ­քի մա­սին: Խոս­քը հա­մա­ցան­ցում նա­խորդ տա­րի՝ Ա­մա­նո­րի շե­մին տա­րա­ծված լու­սան­կա­րի մա­սին է, որ­տեղ պատ­կեր­ված էր դաշ­նակ­ցա­կան Իշ­խան Սա­ղա­թել­յա­նը, որն ըն­տա­նի­քի հետ մեկ­նում էր Դու­բայ՝ Նոր տա­րին դի­մա­վո­րե­լու։

­Թեեւ այդ փաստն ան­ցած տա­րի մեծ աղ­մուկ բարձ­րաց­րեց, պատ­կան ո­րոշ ան­ձինք լու­ծում­ներ խոս­տա­ցան, բայց ա­հա, պարզ­վում է, ո­րե­ւէ մե­կը մինչ այս պա­հը պա­տաս­խա­նատ­վութ­յուն չի կրել: Լ­րատ­վա­մի­ջո­ցը նո­րից է փոր­ձել պար­զա­բա­նում­ ստա­նալ, սա­կայն ա­պարդ­յուն: Մենք եւս փոր­ձե­ցինք «Զ­վարթ­նո­ցից» ու Քա­ղա­վիա­ցիա­յի կո­մի­տեից պար­զա­բա­նում­ ստա­նալ` ո՞վ է վեր­ջա­պես պա­տաս­խա­նա­տու: Սա­կայն նո­րից նույն «ցրո­ցին» է. մե­կը մյու­սի վրա է գցում, եւ թե ին­չու, կա­րե­լի է հաս­կա­նալ: Մինչ­դեռ ի­րա­կա­նում գործ ու­նենք լրջա­գույն խնդիր հետ:

­Նախ, լու­սան­կա­րը թե ին­չու է տա­րած­վել, այն էլ` «ՔՊ-ա­մերձ կայ­քե­րում», կա­րե­լի է հաս­կա­նալ: Փոր­ձում էին ցույց տալ, թե ա­հա, սա էլ ընդ­դի­մութ­յու­նը, բո­ղո­քում են, բա այս­քան փող որ­տե­ղի՞ց, որ կա­րող են Դու­բա­յում թան­կար­ժեք ա­մա­նոր­ներ անց­կաց­նել: Եվ, հա­նուն ար­դա­րութ­յան, այս­տեղ պար­զե­լու շատ հար­ցեր կան, եւ այս տե­սանկ­յու­նից` ին­չո՞ւ պե­տա­կան պատ­կան օ­ղակ­նե­րը չեն զբաղ­վել: Պետք է պար­զեին եւ հան­րութ­յա­նը տե­ղե­կաց­նեին, թե` կա՛մ Իշ­խան Սա­ղա­թել­յանն իր օ­րի­նա­կան վաս­տա­կով է Դու­բայ գնա­ցել, եւ այդ դեպ­քում ոչ մի խոսք: Կա՛մ` վաս­տակն օ­րի­նա­կան չէր, եւ այս-այս մի­ջոց­ներն ենք ձեռ­նար­կել: Ու պարզ­վում է` ո­չինչ չի ար­վել, հա­մե­նայն­դեպս, նման պար­զա­բան­ման մա­սին հի­շել չկա­րո­ղա­ցանք: Բայց սա ա­մե­նաէա­կան կող­մը չէ. խն­դի­րը շատ ա­վե­լի խոր­քա­յին եւ լուրջ է:

Այս լու­սան­կա­րը ցույց տվեց, որ օ­դա­նա­վա­կա­յա­նի տե­սախ­ցիկ­նե­րը հե­րիք չէ ֆիք­սել են մարդ­կանց անձ­նա­կան կյան­քի մա­սին տվյալ­ներ, այլ որ շատ ա­վե­լի վտան­գա­վոր է, այդ փաս­տե­րը կա­րող են տա­րած­վել: Ն­ման միտք է միան­գա­մից ա­ռաջ գա­լիս. մե­կը նստած է այդ տե­սախ­ցիկ­նե­րի այն կող­մում եւ կա­րող է ֆիք­սել ցան­կա­ցած մար­դու անձ­նա­կա­նի մա­սին տվյալ­ներ եւ պետք ե­ղած պա­հին եւ ձե­ւով տնօ­րի­նել դրանք: Ընդ ո­րում` պար­զել, թե այդ մեկն ով է, րո­պեա­կան գործ է: Բայց երբ մեկ տա­րի շա­րու­նակ մա­քուր կրիմի­նալ այդ ա­րար­քը չի բա­ցա­հայտ­վել, դա այլ բան է հիմ­նա­վո­րում: Կա՛մ այդ մեկն այն­քան հզոր թի­կունք ու­նի, որ ի­րա­վա­պահ­նե­րը նրան բան ա­սել չեն կա­րող: Կա՛մ, որ մե­կը ոչ թե իր գլխին նստել եւ տվյալ­նե­րի ար­տա­հոսք է ա­նում, այլ նրան հա­տուկ են նստեց­րել այդ «գոր­ծի վրա»: Իսկ թե ով կա­րող է նման բան ա­նել, դա էլ դժվար չէ հաս­կա­նալ:

Արդ­յուն­քում, ստա­նում ենք նման վի­ճակ: Հա­յաս­տա­նում կան վե­րին կա­ռույց­ներ, որ հա­տուկ կու­սակ­ցա­կան շա­հե­րից ել­նե­լով, հանձ­նա­րա­րա­կան­նե­րի հի­ման վրա կա­րող են ոչ թե պար­զա­պես տա­րա­ծել, այլ, ա­մե­նա­կա­րե­ւո­րը, ֆիք­սել եւ ցան­կա­ցած այլ տար­բե­րա­կով օգ­տա­գոր­ծել ան­ձին վե­րա­բե­րող փաս­տեր: Իսկ այդ տար­բե­րակ­նե­րը կա­րող են բազ­մա­զան լի­նել` ճնշում, շան­տաժ, վար­կա­նի­շի նվա­զե­ցում եւ այդ­պես շա­րու­նակ: Գու­մա­րենք փաս­տը, որ նման բա­ներ ա­նում են ռազ­մա­վա­րա­կան նշա­նա­կութ­յան օբ­յեկտում` օ­դա­նա­վա­կա­յա­նում, ին­չը նշա­նա­կում է, որ սա ուղ­ղա­կիո­րեն կապ­ված է նաեւ պե­տա­կան անվ­տան­գութ­յան հար­ցե­րի հետ:

Օ­դա­նա­վա­կա­յա­նի ղե­կա­վա­րութ­յու­նը, ի­հար­կե, կփոր­ձի ա­մեն կերպ պա­տաս­խա­նատ­վութ­յու­նից խու­սա­փել` սլաքն ուղ­ղե­լով ՀՀ քա­ղա­քա­ցիա­կան ա­վիա­ցիա­յի կո­մի­տեին, եւ կո­մի­տեն էլ` նույ­նը: Ու դա միայն հա­վել­յալ հիմ­նա­վո­րում է, որ այս ա­մե­նի գլխին կանգ­նած են շատ ա­վե­լի «թա­փով» կա­ռույց­ներ:

­Բայց գանք մյուս կող­մից: Ե­թե այդ­քան «թա­փով» կա­ռույց­նե­րը կա­րող են Իշ­խա­նին գտնել-ֆիք­սե­լու մա­կար­դա­կով վե­րահս­կել օ­դա­նա­վա­կա­յա­նի ան­ցու­դար­ձը, բա այդ դեպ­քում ին­չո՞ւ ա­մեն ինչ չեն հսկում: Օ­րի­նակ, ժա­մա­նա­կին ռուս­նե­րը հայտ­նե­ցին ի­րենց օ­դա­նա­վա­կա­յա­նում հայտ­նա­բեր­ված հսկա­յա­կան քա­նա­կով չակ­ցի­զա­վոր­ված ծխա­խոտ հայտ­նա­բե­րե­լու մա­սին: Բայց չէ՞ որ այդ ծխա­խո­տը, մինչ ռու­սա­կան օ­դա­նա­վա­կա­յան հաս­նե­լը, նախ տե­ղի օ­դա­նա­վա­կա­յա­նով էր անց­նե­լու: Գու­մա­րած, ե­ղել եւ պտտվում են բա­զում այլ երկր­ներ եւս նման ծխա­խո­տի հսկա­յա­կան քա­նակ­ներ թռցնե­լու մա­սին խո­սակ­ցութ­յուն­ներ, եւ այս­պես շա­րու­նակ: Այս ա­մե­նը, Իշ­խա­նից էլ ա­ռաջ, պետք է ֆիքս­վեին օ­դա­նա­վա­կա­յա­նի տե­սախ­ցիկ­նե­րի եւ դրանց այն կող­մում նստած «թա­փով ան­ձանց» կող­մից: Քա­նի՞ ան­գամ են հայ­տա­րա­րել, օ­րի­նակ, ա­ռանց ակ­ցիզ ծխա­խո­տի մա­սին. ո­րե­ւէ դեպք չենք հի­շում: Ու­րեմն, ինչ­պե՞ս է ստաց­վում, որ Իշ­խա­նին տես­նում են, մնա­ցած ա­մեն ին­չը` ոչ: Խել­քին մոտ պա­տաս­խան կա. չեն ու­զում տես­նել: Այդ դեպ­քում կստաց­վի, որ ի­րենց նստեց­րած ան­ձանց չտես­նե­լու վրա աչք են փա­կում նաեւ «վե­րին թա­փով­նե՞­րը»: Ին­չո՞ւ, մե­ջը բա՞ն կա…

Ս. ԱԲՐԱՄՅԱՆ