НУ, НИКОЛ, ПОГОДИ! «ԴԱ­ՎԱ­ՃԱՆ–ՇՈ­ՈՒՆ» ԴԱՐ­ՁԱՎ ՍԵ­ՐԻ­ԱԼ

Եվ այս­պես, գլխա­վոր գեր­ագույն դա­վա­ճա­նը «հար­ցաքնն­վեց» ԱԺ քննիչ հանձ­նա­ժո­ղո­վում: Եվ ցան­կա­ցած ող­ջա­միտ հա­յի մոտ պետք է որ ըն­դա­մե­նը մեկ հարց լի­նի` ին­չո՞ւ է նա հար­ցաքնն­վում իր իսկ ստեղ­ծած գրպա­նա­յին հանձ­նա­ժո­ղո­վում (ոմն Ան­դոն Քո­չա­րյա­նի ղե­կա­վա­րու­թյամբ), այլ ոչ թե դա­տա­րա­նում` մե­ղադ­րյա­լի ա­թո­ռին նստած: Ընդ ո­րում, նա դեռ պետք է ծնկա­չոք ա­ղա­չի, որ ի­րեն դա­տա­րան տա­նեն: Մի՞թե մեր ժո­ղովր­դի համ­բե­րու­թյան բա­ժա­կը ծակ է...

— Նի­կո­լի խոս­քի էս մի դրվա­գը ճիշտ էր, մնա­ցա­ծը` սուտ:

— Չէ՛, սխալ­վում ես, քո ա­սած դրվա­գը չէր ճիշտ, ա՛յ էն դրվագն էր ճիշտ...

Մո­տա­վո­րա­պես այս բո­վան­դա­կու­թյան խո­սույթ­նե­րով լե­ցուն են և՛ քա­ղա­քա­ցի­նե­րի խո­հա­նոց­նե­րը, և՛ բա­կե­րի զրու­ցա­րան­նե­րը, և՛ առ­ցանց զրու­ցա­րան­նե­րը` ի դեմս, օ­րի­նակ Ֆեյս­բու­քի: Դա նշա­նա­կում է մեկ բան` գլխա­վոր գեր­ագույն դա­վա­ճա­նը հա­սավ իր ու­զա­ծին, նրա ա­ռա­վել քան 3 ժա­մա­նոց գեր­թու­նա­վոր ստե­րով և մա­նի­պու­լյա­ցի­ա­յով լցված «դա­վա­ճան–շո­ուն» դար­ձավ հան­րու­թյան քննարկ­ման ա­ռար­կա: Էն­քան քննար­կեն, որ ըն­թաց­քում լի­քը կա­րևոր ու մա­հա­ցու վտան­գով սպառ­նա­ցող բա­ներ չնկա­տեն: Դուք քննար­կե՛ք, քննար­կե՛ք, իսկ պե­տա­կան դա­վա­ճանն այդ ըն­թաց­քում հա­ջո­ղու­թյամբ ա­վար­տին կմո­տեց­նի Ար­ցա­խը թուր­քի բա­ժին դարձ­նե­լու և Հա­յոց պե­տա­կա­նու­թյու­նը լիկ­վի­դաց­նե­լու իր սև գոր­ծը: Դարձ­րեց նա­և սե­րի­ալ` հու­նի­սի 27–ին այդ գար­շե­լի շո­ո­ւի շա­րու­նա­կու­թյունն է, է­լի ու­ղիղ ե­թե­րում, ու դեռ չգի­տենք, թե քա­նի սե­րի­ա կլի­նի: Սո­վե­տա­կան «Ну, по­го­ди!» մուլտ­սե­րի­ա­լի պես, պար­զա­պես նի­կո­լա­կան «Ну, по­го­ди!»–ն ոչ թե ա­ռող­ջա­րար ծի­ծա­ղի, այլ հա­յոց մահ­վան աղ­բյուր է:

Ռազ­մա­կան հան­րա­յին գոր­ծիչ Գև­որգ Գև­որ­գյա­նը չի զբաղ­վել «դա­վա­ճան–շո­ո­ւի» քննար­կում­նե­րով, այլ լե­գեն­դար հե­տա­խույ­զի անվ­րեպ բնազ­դով մի­ան­գա­մից ա­ռանձ­նաց­րել է ա­մե­նա­կա­րև­ո­րը. «Անմեղ հայ­րե­նա­սե­րի» այ­սօր­վա ե­լույ­թը հեր­թա­կան բան­սար­կու­թյունն էր, որն ի թիվս այ­լոց, այս ան­գամ ուղղ­ված էր նա­և աշ­խար­հա­քա­ղա­քա­կան կենտ­րոն­նե­րին: Այս քայ­լը հեր­թա­կան ան­գամ ծանր է նստե­լու մեր ժո­ղովր­դի վրա, թե­րևս ա­վե­լի ծանր, քան 2020–ի պա­տե­րազ­մը: Սա իր քայ­լե­րով նպա­տակ ու­նի, հրա­ժա­րա­կա­նից ա­ռաջ, Հա­յաս­տա­նը վե­րա­ծել հյու­սիս–արև­մուտք ռազ­մա­կան բա­խում­նե­րի խաչ­մե­րու­կա­յին պլաց­դար­մի, Ի­րա­նի, Թուր­քի­ա­յի, Ադր­բե­ջա­նի, Հա­յաս­տա­նի ան­մի­ջա­կան մաս­նակ­ցու­թյամբ»:

Իսկ գե­րա­գույն գլխա­վոր դա­վա­ճա­նը, որ ներ­կա­յա­ցել էր ակ­նո­ցով (երև­ի ժե­խի աչ­քե­րին «ինծի­լի­գենտ» ե­րև­ա­լու հա­մար) և մի տրցակ թղթե­րով, ո­րոնց մեծ մա­սը, իր իսկ խոս­տո­վա­նու­թյամբ, գրել էր դեռ 2021–ին, նա­և սրտաճմ­լիկ հե­քի­աթ­ներ պատ­մեց, իբր Շու­շի­ի անկ­ման մա­սին ի­մա­ցավ նո­յեմ­բե­րի 9–ի կա­պի­տու­լյա­ցի­ա­յից 2–3 օր անց, երբ դուրս ե­կավ բուն­կե­րից: Ամ­բողջ լո­լոն էլ պա­տում էր, թե ա­ռա­ջին, երկ­րորդ և եր­րորդ նա­խա­գահ­նե­րը ստեղ­ծել են փա­կու­ղի և մի­ջազ­գա­յին հան­րու­թյա­նը ճա­նա­չել տվել Ար­ցա­խը Ադր­բե­ջա­նի կազ­մում, Ար­ցա­խի հարցն էլ` տա­րած­քա­յին վեճ, իսկ 44–օրյա պա­տե­րազ­մի ողջ ըն­թաց­քում էլ գե­նե­րալ­ներն ի­րեն վեր­ջին հա­րի­ֆի պես ա­նընդ­հատ խա­բել են...

Կարճ ա­սած, բո­լո­րը մե­ղա­վոր են, բա­ցի ի­րե­նից: Ինչ­պես բա­նա­ձև­եց «Հայ­րե­նիք» կու­սակ­ցու­թյան ներ­կա­յա­ցու­ցիչ Բաբ­կեն Հա­րու­թյու­նյա­նը. «Ամեն ին­չի ար­դա­րա­ցու­մը գտավ, բայց գլխա­վոր փաս­տի պա­տաս­խանն այդ­պես ու այս ան­գամ էլ չտվեց Նի­կո­լը, թե ո՞նց ստաց­վեց, որ ե­թե Տեր–Պետ­րո­սյա­նը պատ­րաստ­վում էր  Ար­ցա­խը տալ Ադր­բե­ջա­նին, բայց այդ­պես էլ չտվեց: Նի­կո­լը թող ա­սի, թե Քո­չա­րյա­նը ո՞նց կա­րո­ղա­ցավ իր նա­խոր­դի կող­մից Ար­ցա­խը «տա­լու» պատ­րաս­տա­կա­մու­թյու­նից հե­տո` է­լի չտալ ու չա­սել, թե իր նախ­կի­նը տա­լիս էր, բա ինքն ի՞նչ ա­նի, պետք է տա: Ո՞նց Սարգ­սյա­նը կա­րո­ղա­ցավ չտալ, բայց հենց հեր­թը հա­սավ ի­րեն` ին­քը տար­բե­րակ չու­ներ: Սա` «նախ­կին­ներն են տվել Ար­ցա­խը»–ի մա­սով»:

Ե­թե Ար­մեն Ա­շո­տյա­նը կա­լան­քի տակ չլի­ներ, հաս­տատ կե­տե­րով «քա­մուն կտար» դա­վա­ճա­նի ճա­ռը: Այդ բա­ցը լրաց­նենք ՀՀԿ փոխ­նա­խա­գա­հի վեր­ջին լայ­վից մի փոքր մեջ­բե­րու­մով. «Ի՞նչ է պա­տաս­խա­նում ի ար­ձա­գանք Ժո­զեֆ Բո­ռե­լը: Նա պա­տաս­խա­նում է՝ մեջ­բե­րե­լով Նի­կոլ Փա­շի­նյա­նի խոս­քերն այն մա­սին, որ Հա­յաս­տա­նը ճա­նա­չել է Լեռ­նա­յին Ղա­րա­բա­ղը Ադր­բե­ջա­նի մաս և կար­գա­վի­ճա­կի մա­սին չկա ո­րև­է խո­սակ­ցու­թյուն. քննար­կում­ներն ըն­թա­նում են այս­պես ա­սած «եթե­րա­յին, միս­տիկ» ի­րա­վունք­նե­րի և անվ­տան­գու­թյան մա­սին: Ա­հա այս­պի­սի խայ­տա­ռա­կու­թյուն: Այ­սինքն՝ եվ­րո­պատ­գա­մա­վոր­նե­րի շար­քե­րում կան մար­դիկ, ո­րոնք, պարզ­վում է, շատ ա­վե­լի հայ են, քան մեզ ներ­կա­յաց­նող Նի­կոլ Փա­շի­նյա­նը»: Մինչ­դեռ, ինչ­պես ար­ձա­նագ­րում է Է­դո­ւարդ Շար­մա­զա­նո­վը. «Սերժ Սարգ­սյա­նը 2016–ին Պու­տի­նի հետ ա­սու­լի­սի ժա­մա­նակ փաս­տեց, որ Ար­ցա­խը չի կա­րող լի­նել Ադր­բե­ջա­նի կազ­մում, իսկ Նի­կո­լը ե՛ւ Պու­տի­նի, ե՛ւ Մի­շե­լի ներ­կա­յու­թյամբ ճա­նա­չեց Ար­ցախն Ադր­բե­ջա­նի կազ­մում»:

Իսկ «դա­վա­ճան–շո­ո­ւի» ժա­մա­նակ կա­պի­տու­լյան­տը հայ­տա­րա­րեց, որ ու­րիշ ճար չու­ներ, քան սկսել սե­փա­կան «զր­ո­յա­կան կե­տից», զի Սերժ Սարգ­սյա­նի բա­նակ­ցա­յին ժա­ռան­գու­թյունն այն­քան վատն էր, որ ու­րիշ ելք չկա: ՀՀ եր­րորդ նա­խա­գա­հի բա­նակ­ցա­յին ժա­ռան­գու­թյա­նը շատ ենք անդ­րա­դար­ձել, կրկնվե­լու հարկ չկա, բայց մի հարց` ե­թե այդ­քան ող­բա­լի էր, ին­չո՞ւ է­իր աք­լո­րա­վա­րի ճվում, թե «Արցա­խը Հա­յաս­տան է և վերջ»: Մո­ռա­ցե՞լ ես Սերժ Սարգ­սյա­նի հրա­պա­րա­կած ձայ­նագ­րու­թյու­նը, թե ինչ­պես է­իր գլուխ գո­վում, որ հա­մա­նա­խա­գահ­նե­րի մոտ էիր քեզ «գժի տեղ դրել», որ­պես­զի խու­սա­փես քննար­կում­նե­րից: Իսկ հի­մա՞ ում ես գժի տեղ դրել, որ հայ­տա­րա­րում ես, թե անհր­թիռ և մի­այն սել­ֆի­ի հա­մար պի­տա­նի ՍՈւ–30 օ­դա­նա­վե­րը գնե­լը ա­պա­ցույց էր, որ բա­նա­կի հա­մար ո­չինչ չես ափ­սո­սա­ցել և այդ ա­նօ­գուտ և մար­տի ոչ պի­տա­նի խա­ղա­լիք­նե­րը մի բան էլ «զսպել» են թշնա­մուն:

Բո­լո­րը գի­տեն, որ 2018–ին քեզ բե­րել է­ին իշ­խա­նու­թյան, որ­պես­զի ան­պայ­ման պա­տե­րազ­մը դարձ­նես ան­խու­սա­փե­լի և պարտ­վես: Չենք մո­ռա­ցել Լե­լե–Թե­փե բար­ձունքը եր­կու ժա­մով ա­նի­մաստ գրա­վե­լու և զոր­քի զգա­լի մասն այդ­տեղ կո­տո­րե­լու «օպե­րա­ցի­ան», ո­րի ար­դյուն­քում լրիվ թու­լա­ցավ հա­րա­վա­յին ճա­կա­տը և հոկ­տեմ­բե­րի 6–7–ին ըն­կան հա­րա­վա­յին բո­լոր շրջան­նե­րը: Նա­և Է­դո­ւարդ Շար­մա­զա­նո­վի խոս­քով. «Հենց հի­մա Նի­կո­լը ու­ղիղ ե­թե­րում խա­բում է: Նա չի ա­սում ա­մե­նա­կա­րե­ւո­րը. հոկ­տեմ­բե­րի 19–ին նա մեզ ա­սել է, որ պա­տե­րազմն ար­դեն տա­նուլ է տրված, ու սա պար­տու­թյուն է: Ու ի­մա­նա­լով, որ ար­դեն պարտ­վել է, հա­զա­րա­վոր նոր զո­հեր է տվել ու ա­վե­լի վատ պայ­ման­նե­րով նո­յեմ­բե­րի 9–ի փաս­տա­թուղթ է ստո­րագ­րել: Հի­մա հա­մե­մա­տեք հոկ­տեմ­բե­րի 19–ի [Պու­տի­նի] ա­ռա­ջարկն ու նո­յեմ­բե­րի 9–ի փաս­տա­թուղ­թը: Ե­թե հոկ­տեմ­բե­րի 19–ին Շու­շին մնում էր հայ­կա­կան վե­րահս­կո­ղու­թյան տակ` թե­կուզ ադր­բե­ջան­ցի­նե­րի վե­րաբ­նա­կեց­ման հե­ռան­կա­րով,ապա նո­յեմ­բե­րի 9–ին Շու­շին ան­ցավ Ադր­բե­ջա­նի վե­րահս­կո­ղու­թյան տակ: Հոկ­տեմ­բե­րի 19–ին Շու­շի­ում ծա­ծան­վե­լու էր Ար­ցա­խի դրո­շը, իսկ Ա­մե­նափր­կիչ ե­կե­ղե­ցու վրա՝ խա­չը»: Եվ այն, ինչ մեր­ժել են զի­ջել «նախ­կին­նե­րը», Փա­շի­նյա­նը տա­լիս է պա­տե­րազ­մով: Քննար­կե­լու մի­այն մեկ հարց կա` ինչ­պե՞ս իշ­խա­նազր­կել այդ թուր­քա­կան դրա­ծո, գե­նապղծ­ված ա­րա­րա­ծին:

ՀՈՎ­ՀԱՆ­ՆԵՍ ԳԱ­ԼԱ­ՋՅԱՆ