ԹՈՒՐՔ Օ­ԿՈՒ­ՊԱՆ­ՏԸ ԳՈՀ Է ԻՐ «ՆՈ­ՔՅԱ­ՐԻՑ»

Շշմե­լու բան: Էր­դո­ղանն ա­սել է, որ «Զան­գե­զու­րի մի­ջանց­քի» բաց­մա­նը խան­գա­րում է Ի­րա­նը, (և ոչ թե Հա­յաս­տա­նը): Նա նա­և նշել է, որ Թուր­քի­ա­յին ու Ադր­բե­ջա­նին տխրեց­նում է, որ մու­սուլ­մա­նա­կան Ի­րանն է խան­գա­րում այս­պես կոչ­ված մի­ջանց­քի բաց­մա­նը: Պատ­կե­րաց­նո՞ւմ եք... Ստաց­վում է, որ կա­պի­տու­լյանտ Նի­կո­լը հա­մա­ձայն­վել է մի­ջանցք տալ, իսկ ա՛յ էս «քըխ» պար­սիկ­ներն այն­քան դեմ են, որ մու­սուլ­ման լի­նե­լով` խան­գա­րել են ու չեն թո­ղել: Ի դեպ, Էր­դո­ղա­նը նա­և գո­հու­նա­կու­թյուն է հայտ­նել իր ա­պօ­րի­նի զա­վակ Նի­կո­լի «կա­ռու­ցո­ղա­կան» վար­քագ­ծից:

ՄԵ՞ՆՔ ՉԵՆՔ ՏԵ­ՐԸ ՄԵՐ ԵՐԿ­ՐԻ

Իսկ ոչ բա­րով ԱԳ նա­խա­րար «Օմե­գա» Միր­զո­յա­նը Էր­դո­ղա­նի այդ ա­սա­ծը չի մեկ­նա­բա­նել և խու­սա­փել է լրագ­րող­նե­րից: Ե­րև­ի Ան­կա­րա­յում գտնվող «պա­պան» չի թո­ղել, և մնում է պար­զել` Էր­դո­ղա՞նն է «պա­պան», թե՞ Ֆի­դա­նը: Այս­քա­նից հե­տո կաս­կա­ծող մնա՞ց, որ սրանք ՀՀ իշ­խա­նու­թյուն չեն, սրանք թուր­քա­կան օ­կու­պա­ցի­ոն վար­չա­կարգ են: Պաշտ­պա­նու­թյան նախ­կին փոխ­նա­խա­րար, ՀՀԿ ԳՄ ան­դամ Ար­տակ Զա­քա­րյանն ար­ձա­նագ­րում է, որ ե­թե հա­վա­տանք Էր­դո­ղա­նին, ա­պա փաս­տա­ցի ակն­հայտ է դառ­նում, որ Հա­յաս­տա­նի սու­վե­րեն տա­րած­քի ճա­կա­տա­գիրն այ­սօր տնօ­րի­նում են Թուր­քի­ան, Ադր­բե­ջա­նը և Ի­րա­նը: Մյուս շա­հագր­գիռ և ոչ շա­հագր­գիռ երկր­նե­րի ա­նուն­նե­րը Թուր­քի­ա­յի նա­խա­գա­հը չի նշում: Հարց է ա­ռա­ջա­նում, թե ար­դյո՞ք Հա­յաս­տա­նի կա­պի­տու­լյանտ­ներն ար­դեն տվել են ի­րենց հա­մա­ձայ­նու­թյու­նը, թե՞ ոչ: Ո­րով­հե­տև ու­շադ­րու­թյուն` ըստ Էր­դո­ղա­նի, ոչ թե Հա­յաս­տանն է դեմ «Զան­գե­զու­րի մի­ջանց­քին», այլ` Ի­րա­նը:

Ի մի բե­րե­լով պատ­կե­րը` Ար­տակ Զա­քա­րյա­նը կե­տե­րով ար­ձա­նագ­րում է.

— Թուր­քի­ան և Ադր­բե­ջանն այս հար­ցով քա­ղա­քա­կան օ­րա­կարգ ու­նեն (կամ բա­ցե­լու են) Ի­րա­նի հետ:

— Ա­րև­մուտ­քի և Ա­րև­ել­քի ո­րոշ երկր­ներ, ի­րենց շա­հե­րից ել­նե­լով, այս հար­ցում կա­րող են ա­ջակ­ցել Թուր­քի­ա­յին:

— Ի­րա­նին են­թադ­րա­բար հա­մո­զե­լուց հե­տո Թուր­քի­ան և Ադր­բե­ջա­նը կա­րող են ռազ­մա­կան գոր­ծո­ղու­թյուն­ներ հրահ­րել Հա­յաս­տա­նի` այդ կերպ պար­տադ­րե­լով հայ ժո­ղովր­դին` հա­մա­ձայն­ել Նի­կո­լի կա­պի­տու­լյա­ցի­ոն հեր­թա­կան ծրագ­րին:

— Ռու­սաս­տա­նը որ­քան էլ ծանր բեռ ու­նե­նա Ուկ­րա­ի­նա­կան ճա­կա­տում, այ­նո­ւա­մե­նայ­նիվ դժվար է պատ­կե­րաց­նել, որ ՌԴ–ն հրա­ժար­վի 2020թ. նո­յեմ­բե­րի 9–ի հայ­տա­րա­րու­թյան 9–րդ կե­տով իր ստանձ­նած գոր­ծա­ռույ­թից: Կա­պա­նում բաց­վող ՌԴ հյու­պա­տո­սու­թյու­նը խո­սուն փաս­տե­րից մեկն է:

— Թուր­քի­ան այս հար­ցում փոր­ձե­լու է մո­բի­լի­զաց­նել նա­և մու­սուլ­մա­նա­կան հա­մե­րաշ­խու­թյան գոր­ծո­նը, ե­թե նկա­տի ու­նե­նանք, որ իր խոս­քում Էր­դո­ղանն ընդգ­ծել է «մու­սուլ­մա­նա­կան Ի­րան» եզ­րույ­թը:

Նի­կո­լա­խուն­տա­յի ինք­նու­րույն քա­ղա­քա­կան կշիռն Ա­րև­մուտ­քում, Ա­րև­ել­քում, ՌԴ–ում, ինչ­պես նա­և տա­րա­ծաշր­ջա­նում զրո­յին շատ մոտ է,  ե­թե չհաշ­վենք օ­տար շա­հե­րին ծա­ռա­յե­լու նրանց պատ­րաս­տա­կա­մու­թյու­նը: Փաս­տո­րեն Հա­յաս­տա­նի դռնե­րը լայն բա­ցել են ու բո­լոր տե­սա­կի «գո­ղե­րին» հրա­վի­րել ներս...

Սրանց թրքա­հար­ճու­թյունն այն աս­տի­ճա­նի է, որ ան­գամ տե­ռո­րիստ­նե­րի կու­սակ­ցու­թյու­նը` ԱԺԲ–ն, երկ­րորդ պլան է մղել իր հա­կա­ռու­սա­կա­նու­թյու­նը և գլխա­վոր վտանգ հռչա­կել Թուր­քի­ա­յի և Ադր­բե­ջա­նի գոր­ծա­կալ­նե­րին: ԱԺԲ գա­ղա­փա­րա­խոս Վա­րու­ժան Ա­վե­տի­սյա­նը մաս­նա­վո­րա­պես գրում է. «Բազ­մա­ցել ու գոր­ծում են նա­և թուրք–ադրբե­ջա­նա­կան շա­հեր սպա­սար­կող շրջա­նակ­ներ ու ան­հատ­ներ:

...Թուրք–ադրբե­ջա­նա­կան գոր­ծա­կալ­նե­րը ձգտում են թաքն­վել խա­ղա­ղու­թյան, ժո­ղո­վուրդ­նե­րի բա­րե­կա­մու­թյան, պարտ­վո­ղա­կա­նու­թյան և/կամ այլ խո­սույթ­նե­րի հե­տև­ում՝ հա­ճախ զու­գա­հե­ռա­բար հան­դես գա­լով ա­րևմ­տյան քա­ղա­քակր­թա­կան ար­ժեք­նե­րի ջա­տա­գո­վի դի­մա­կով:

Կոչ ենք ա­նում ազ­գա­յին շա­հեր հե­տապն­դող բո­լոր հա­սա­րա­կա­կան–քա­ղա­քա­կան շրջա­նակ­նե­րին, բո­լոր հայ­րե­նա­տեր հա­յե­րին և ՀՀ քա­ղա­քա­ցի­նե­րին, ա­ռա­ջին հեր­թին՝ ար­ժա­նա­պա­տիվ գոր­ծիչ­նե­րին, քա­ղա­քա­գետ­նե­րին, փոր­ձա­գետ­նե­րին, վեր­լու­ծա­բան­նե­րին, լրագ­րող­նե­րին, ի­րա­վա­բան­նե­րին՝ բա­ցա­հայ­տել թուրք–ադր­բե­ջա­նա­կան շա­հեր ներ­կա­յաց­նող գոր­ծա­կալ­նե­րին և հե­տա­մուտ լի­նել, որ նրանք հնա­րա­վո­րու­թյան սահ­ման­նե­րում այ­սօր իսկ են­թարկ­վեն բա­րո­յա­կան և ի­րա­վա­կան պա­տաս­խա­նատ­վու­թյան, ինչ­պես նա­և ա­պա­ցույց­ներ հա­վա­քել վաղ­վա ինք­նիշ­խան Հա­յաս­տա­նում նրանց ամ­բողջ կազ­մով և ամ­բող­ջա­կան մե­ղադ­րան­քով ան­ցու­մա­յին ար­դա­րա­դա­տու­թյա­նը հանձ­նե­լու հա­մար»:

Ա­վե­տի­սյա­նի նկա­րագ­րած չա­փա­նի­շին ամ­բող­ջո­վին հա­մա­պա­տաս­խա­նում են հենց նի­կո­լա­կան­նե­րը ու ա­ռա­վե­լա­պես նի­կո­լա­կան­նե­րը: Հի­մա ինչ, ա­մե­րի­կա­ցի­ներն ԱԺԲ–ի ձե­­ռամբ ո­րո­շել են Նի­կո­լի ու ՔՊ–ի հե՞րն ա­նի­ծեն: Ան­շուշտ նի­կո­լա­կա­նու­թյու­նը լխճե­լը սուրբ գործ է, սա­կայն ձեր «անցու­մա­յին ար­դա­րա­դա­տու­թյամբ» գնա­ցեք գրո­ղի ծո­ցը: Այդ այ­լան­դա­կու­թյու­նը Նի­կո­լի կող­մից ներդ­նե­լու փոր­ձե­րի հե­տև­ան­քով է, որ դա­տա­կան հա­մա­կար­գի ան­կախու­թյու­նը ոչն­չաց­վեց, դա­տա­րան­նե­րը և ի­րա­վա­պահ­նե­րը դար­ձան ՔՊ–ի գրպա­նի խա­ղա­լիք:

ՔԱՂ­ԲԱՆ­ՏԱՐ­ԿՅԱԼ ԵՎ ՌԱԶ­ՄԱ­ԳԵ­ՐԻ

Նյու­թը գրե­լու պա­հին թե­և դեռ չէր կա­յաց­վել Ար­մեն Ա­շո­տյա­նին կա­լա­նա­վո­րե­լու դա­տա­կան ակ­տը, սա­կայն ձեր­բա­կալ­վե­լու փաստն ար­դեն իսկ Ա­շո­տյա­նին դարձ­նում է քաղ­բան­տար­կյալ: Ձեր­բա­կա­լու­թյան պատ­ճառն էլ, ըստ Քննչա­կան կո­մի­տե­ի պես աստ­վա­ծատ­հաճ հիմ­նար­կի, այն է, իբր Ա­շո­տյա­նը խախ­տել է խա­փան­ման մի­ջո­ցի պայ­ման­նե­րը: Բայց ին­չո՞վ է խախ­տել, գրո­ղը տա­նի` երկ­րից չի բա­ցա­կա­յել, հար­ցաքն­նու­թյուն­նե­րի ներ­կա­յա­ցել է... Մի՞թե նրա լայ­վերն են «խախ­տում» հա­մա­րել...

Չո­րեք­շաբ­թի Ար­մեն Ա­շո­տյա­նը գրել է. «Այսօր­վա ԱԺ հարց ու պա­տաս­խա­նի հետ­քե­րով ար­դեն ա­վան­դա­կան դար­ձած ու­ղիղ ե­թեր չեմ մտնի, քան­զի դա­վա­ճա­նը նա­խա­պատ­րաստ­վում է ստի, սրի­կա­յու­թյուն­նե­րի և կեղ­ծի­քի նոր ծա­վա­լը ար­տա­թո­րել ամ­սի 20–ին 44–օրյա պա­տե­րազ­մի հան­գա­մանք­նե­րը սվա­ղող հանձ­նա­ժո­ղո­վի նիս­տում: Ուս­տի իմ ՖԲ է­ջի ու­ղիղ ե­թե­րում կհան­դի­պենք հենց այդ օ­րը»:

Բայց այն­պես չէր, որ հու­նի­սի 14–ին ու­ղիղ ե­թե­րի նյութ չկար: Լավ էլ կար` ՔՊ–ական բե­մադ­րու­թյամբ, ուր հարց տրվեց Աղ­վան Վար­դա­նյա­նի ա­սած ընդ­դի­մա­դիր «100 մա­հա­պարտ­նե­րի» վե­րա­բե­րյալ, գե­րա­գույն գլխա­վոր պե­տա­կան դա­վա­ճանն էլ հո­խոր­տաց պատ­ժել բո­լոր նրանց, ով­քեր դեմ կգնան ՔՊ–ի «օրեն­քի դիկ­տա­տու­րա­յին»: Նա­և կրկնեց հնա­րած սու­տը «նախ­կին­նե­րի» կող­մից Ար­ցա­խը դրսում հանձ­նե­լու մա­սին, թե` դրսում հանձ­նում են, ներ­սում «մա­հա­պարտ­ներ» են հա­վա­քում... Սա­կայն Նի­կո­լի այդ­քան սի­րած «գլխա­վոր եվ­րո­պա­ցի» Ժո­զեֆ Բո­րե­լը պարզ հայ­տա­րա­րեց, որ Նի­կո­լը Հա­յաս­տա­նի ա­ռա­ջին ղե­կա­վար­ներն է, ո­րը Ար­ցա­խը ճա­նա­չեց Ադր­բե­ջա­նի կազ­մում: «Ծա­խե­ցիր, սո­ղուն»,– Բո­րե­լը Նի­կո­լին փաս­տո­րեն ստա­խոս հա­նեց: Դե ե­րև­ի դար­ձել է ՔՊ–ական­նե­րի ա­սած «ռո­բա­սեր­ժա­դաշ­նակ», երկ­րորդ և եր­րորդ նա­խա­գահ­ներն ի­րեն «գնել» են...

Դե հի­մա պատ­կե­րաց­րեք, թե ինչ հրե­շա­վար բա­ներ պի­տի հնչեն հու­նի­սի 20–ին, ո­րոնք և Ա­շո­տյա­նը պի­տի հնչեց­ներ այդ օ­րը ու­ղիղ ե­թե­րում: Սա­կայն շտա­պե­ցին ձեր­բա­կա­լել, այն էլ` այդ­պի­սի ծի­ծա­ղա­շարժ «հիմ­նա­վո­րու­մով»: Ի­հար­կե, ՀՀԿ փոխ­նա­խա­գա­հի վեր­լու­ծա­կան լայ­վերն ու գրա­ռում­նե­րը սրանց կա­տա­ղեց­նում են, զի ան­տա­նե­լի տե­ղե­կատ­վա­կան աղ­մու­կում որ­սում է կա­րև­ո­րը և ներ­կա­յաց­նում հան­րու­թյա­նը, և ան­շուշտ Ա­շո­տյա­նը մեծ ներդ­րում ու­նի Նի­կո­լի և ՔՊ–ի վար­կա­նի­շը կա­տաստ­րո­ֆիկ ի­ջեց­նե­լու հար­ցում, որ լրիվ շուն ու Գե­լա­փի բա­ժին են դա­ռել: Սա­կայն ոչ պա­կաս նրանց խան­գա­րում են Ա­շո­տյա­նի կա­պե­րը Եվ­րո­պա­յում, ո­րոնց շնո­րհիվ, ի հե­ճուկս այս թուր­քա­կան նո­քյար­նե­րի, ՀՀԿ–ն ո­րոշ չա­փով կա­րո­ղա­նում ԵՄ–ում հա­յա­մետ բա­նա­ձև­եր անց­կաց­նել: Իսկ սրանց պետք է, որ այդ­պի­սի «խան­գա­րող» բա­ներ չլի­նի, սրանց պետք է «մա­քու­րով» ՀՀ–ն և Ար­ցա­խը նվի­րել թուր­քե­րին և լիկ­վի­դաց­նել Հա­յոց պե­տա­կա­նու­թյու­նը: Ընտ­րա­ժե­խի ծա­փե­րի ներ­քո: Օ­րի­նակ` ՔՊ պատ­գա­մա­վոր­նե­րը, ի­րար հերթ չտա­լով, հար­ձակ­վել է­ին ընդ­դի­մու­թյան թեկ­նա­ծու Ա­նա­հիտ Սարգ­սյա­նի վրա, թե ին­չու վեր­ջինս  նի­կո­լա­ժե­խին Ֆեյս­բու­քում ո­րա­կել է այս­պես. «Դուք փուչ մար­դիկ եք, ան­հայ­րե­նիք, փչա­ցած գե­նե­տիկ կո­դով ա­նու­ղեղ ոչ­խար եք, որ չի հաս­կա­նում, որ ի­րեն տա­նում են սպան­դա­նոց»: Դե, ա­ռանց այդ գե­նե­տիկ աղ­բի ՔՊ–ն ո­չինչ է, իսկ այ­սօր նի­կո­լա­թուր­քե­րի հան­դեպ հան­րա­յին ա­տե­լու­թյունն այն­քան է, որ Նի­կո­լը տեն­դա­գին ե­րաշ­խա­վոր­ներ է փնտրում, որ­պես­զի ի­րեն չսատ­կաց­նեն:

Սա­կայն վե­րա­դառ­նանք Ա­շո­տյա­նի հար­ցին: Պաշտ­պա­նու­թյան նախ­կին նա­խա­րար Վի­գեն Սարգ­սյանն ար­ձա­նագ­րում է. «Ժո­ղովր­դա­վա­րու­թյան մոր­թին վրա քա­շած տո­տա­լի­տա­րիզ­մը Հա­յաս­տա­նում այ­սօր չի մեկ­նար­կել: Հինգ տա­րի է, ինչ վկա ենք դրա բիրտ և ցի­նիկ դրսև­ո­րում­նե­րին: Բայց Ար­մեն Ա­շո­տյա­նին չե­զո­քաց­նե­լու այս փորձն, ո­րը ոչ այլ ինչ է, քան սե­փա­կան ան­զո­րու­թյան և ճղճի­մու­թյան ըն­դու­նում, լրջա­գույն ջրբա­ժան է: Նույ­նիսկ ե­թե նրան մեղ­սագր­վող ան­հե­թե­թու­թյունն ար­դեն իսկ դա­տա­րա­նով ա­պա­ցուց­ված լի­ներ, նրա ա­զա­տազրկ­ման տես­քով պատ­ժի են­թար­կե­լը պետք է լրջա­գույն մտո­րում­նե­րի ա­ռիթ դառ­նար: Իսկ քննու­թյան փու­լում խա­փան­ման այս մի­ջո­ցի կի­րա­ռումը ոչ բռնի հան­ցան­քի մեջ մե­ղադր­վող քա­ղա­քա­կան ընդ­դի­մա­խո­սի նկատ­մամբ դա­սա­կան ա­ռու­մով քա­ղա­քա­կան հա­լա­ծանք է: Իշ­խա­նու­թյու­նը զավ­թած հան­ցախմ­բի հու­սալ­քու­թյան մա­սին վկա­յող այս նող­կա­լի քայ­լը ջրբա­ժան է բո­լո­րիս և յու­րա­քան­չյու­րիս հա­մար: Բո­լոր նրանք, ով­քեր կլռեն այ­սօր և կցու­ցադ­րեն սո­ցի­ա­լա­կան կու­րու­թյան ախ­տա­նիշ­ներ, մե­կընդ­միշտ կորց­նում են ժո­ղով­րդա­վա­րու­թյան, մար­դու ի­րա­վունք­նե­րի, ար­դա­րու­թյան, օ­րեն­քի գե­րա­կա­յու­թյան մա­սին եր­բև­է խո­սե­լու ի­րա­վուն­քը»:

Բոլո­րի շուր­թե­րին «քաղ­բան­տար­կյալ» բառն է: Սա­կայն հարկ է հա­լա­ծյալ­նե­րին հա­մա­րել ոչ մի­այն քաղ­բան­տար­կյալ, այ­լև` ռազ­մա­գե­րի, զի սա ոչ թե սոսկ տո­տա­լի­տար իշ­խա­նու­թյուն է, այլ օ­կու­պա­ցի­ոն վար­չա­կարգ: Թշնա­մի: Ո­րի հետ չեն բա­նակ­ցում:

ՀՈՎ­ՀԱՆ­ՆԵՍ ԳԱ­ԼԱ­ՋՅԱՆ