Ալիեւն իրոք պետք է շատ շտապի, բայց վտանգավոր է

Նկա­րագր­ված ողջ պատ­կե­րով հան­դերձ, կա նա­եւ մեկ դե­տալ, ո­րը եւս Ա­լի­ե­ւը չի կա­րող ան­տե­սել: Խոս­քը՝ աշ­խար­հա­քա­ղա­քա­կան փո­փո­խություն­նե­րի մա­սին է, ո­րը գնա­լով ա­վե­լի հստակ ուր­վա­գիծ է ստա­նում, եւ դա նրան ստիպում է էլ ավելի զգուշավոր մոտենալ Ռուսաստանի հետ հաարբերությունենրին (https://iravunk.com/?p=257233&l=am), այդ թվում` Արցախի հետ կապված:

Ա­ռա­ջին է­ա­կան եւ տե­սա­նե­լի ազ­դա­կը, թե ուր է գնում աշ­խար­հը, ի­հար­կե, մնում է ուկ­րա­ի­նա­կան պա­տե­րազ­մը: Այս­տեղ ներ­կա­յումս հիմ­նա­կա­նում հան­դարտ ֆոն է, մի քա­նի կտրուկ գոր­ծո­ղու­թյու­ննե­րով հա­մեմ­ված, ո­րոնք, սա­կայն, կա­րե­լի է հա­մա­րել «տե­ղա­կան նշա­նա­կու­թյան»: Սպաս­վող խո­շոր ի­րա­դար­ձու­թյու­նը ուկ­րա­ի­նա­կան բա­նա­կի խոս­տաց­ված գար­նա­նա­յին հար­ձա­կումն էր, բայց, ինչ­պես քա­նիցս են­թադ­րել է­ինք, գա­րու­նը թե­եւ դար­ձավ ա­մառ, սա­կայն այդ հար­ձա­կու­մը չկա ու չկա: Ի­մաս­տը հաս­կա­նա­լի է. այս պա­հին լուրջ փոր­ձա­գետ­նե­րը հար­ձակ­ման ձա­խո­ղու­մը հա­մա­րում են ա­մե­նա­հա­վա­նա­կան տար­բե­րա­կը: Իսկ դա պար­զա­պես Ուկ­րա­ի­նա­յին կթող­նի ա­ռանց բա­նա­կի, քա­նի որ մո­բի­լի­զա­ցի­ոն հնա­րա­վո­րու­թյուն­ներն ակն­հայ­տո­րեն ար­դեն չեն բա­վա­րա­րում: Մի­ա­ժա­մա­նակ, ինչ­պես Ուկ­րա­ի­նա­յում են են­թադ­րում, ռու­սա­կան ռազ­մա­կան ար­դյու­նա­բե­րու­թյու­նը մտել է ռազ­մա­կան փուլ, նա­եւ կու­տակ­վել են պատ­կա­ռե­լի ու­ժեր, նոր եւ շատ լուրջ հար­վա­ծա­յին մի­ա­վոր­ներ են ստեղծ­վում, այդ թվում՝ «Վագ­նե­րի» հիմ­քի վրա: Այ­սինքն, ե­թե ա­ռա­ջի­կա ամս­վա ըն­թաց­քում Զե­լենս­կին հար­ձակ­ման չգնա, ա­պա դրա «հնա­րա­վո­րու­թյան պա­տու­հա­նը» կա­րող է նրա հա­մար ընդ­միշտ փակ­վել: Ու հենց սա է, որ մաս­նա­վո­րա­պես Ա­լի­ե­ւին ցույց կտա, թե ինչ դիր­քում է Ռու­սաս­տա­նը եւ ինչ հա­րա­բե­րու­թյու­ններ է պետք նրա հետ կա­ռու­ցել:

 Իսկ մյուս կող­մից, շա­րու­նա­կում են մաս­նա­գետ­նե­րի հա­մար ծանր մնալ ա­մե­րի­կյան ի­րո­ղու­թյու­նն­երը: Ճիշտ է, նա­խօ­րե­ին վեր­ջա­պես պե­տա­կան պարտ­քի վե­րին շե­մի հետ կապ­ված ո­րո­շում ե­ղավ, այ­սինքն, դե­ֆոլ­տը հե­տաձգ­վում է, սա­կայն հենց ա­մե­րի­կյան ա­մե­նա­հե­ղի­նա­կա­վոր աղ­բյուր­ներն են վի­ճա­կը հա­մա­րում շատ ծանր: Նախ, Կոնգ­րե­սի հան­րա­պե­տա­կան մե­ծա­մաս­նու­թյու­նը հա­վա­նու­թյուն տվեց պարտ­քի շե­մի բարձ­րաց­մա­նը՝ ա­ռա­ջի­կա եր­կու տա­րի­նե­րին պե­տա­կան ծախ­սե­րի ըն­դա­մե­նը 1 տո­կոս աճ թույ­լատ­րե­լու պայ­մա­նով, ո­րը, հաշ­վի առ­նե­լով այն բո­լոր հա­կա­մար­տու­թյու­ննե­րը, ո­րի մեջ խրված է կամ խրվում է ԱՄՆ-ն, զսպա­շա­պիկ է: Բայց դրա­նով հան­դերձ էլ նոր 4 տրի­լի­ոն դո­լար պարտ­քը Ֆլո­րի­դա­յի նա­հան­գա­պետ եւ ԱՄՆ նա­խա­գա­հի թեկ­նա­ծու Ռոն Դե Սան­տի­սի գնա­հատ­մամբ՝ մի­այն կվատ­թա­րաց­նի Նա­հանգ­նե­րի տնտե­սա­կան ի­րա­վի­ճա­կը:

Խնդի­րը դո­լա­րի ներ­կա վի­ճակն է: Աշ­խար­հում ա­պա­դո­լա­րի­զա­ցի­ա­յի մի­տու­մը հնա­րա­վոր չէ կանգ­նեց­նել. ա­հա այս­պես է գնա­հա­տել ընդ­հա­նուր ֆո­նը ա­մե­րի­կյան ազ­դե­ցիկ «Res­pon­si­bi­li­ty State­craft» վեր­լու­ծա­կան կենտ­րո­նը, ո­րը գոր­ծում է Վա­շինգ­տո­նում: Ըստ կենտ­րո­նի, դա. «Դո­լա­րի մի­ջո­ցով Ա­մե­րի­կա­յի ու­ժի ցու­ցադր­ման ար­դյունք է, եւ հի­մա աշ­խար­հի երկր­նե­րը մեծ ցան­կու­թյուն են դրսե­ւո­րել՝ նվա­զեց­նել ի­րենց կախ­վա­ծու­թյու­նը դո­լա­րից»: Այ­սինքն, ե­թե դո­լար պա­րու­նա­կող ար­տար­ժույ­թի պա­հուստ­նե­րի մաս­նա­բա­ժի­նը աշ­խար­հում 2011-ին 73% էր, ա­պա այս տա­րեսկզ­բին այն ի­ջել է մին­չեւ 58%: Ընդ ո­րում, այդ գոր­ծըն­թացն էլ ա­վե­լի ա­րա­գա­ցավ այն բա­նից հե­տո, երբ Բայ­դե­նի վար­չա­կազ­մը. «Որո­շեց լայ­նա­ծա­վալ պատ­ժա­մի­ջոց­ներ կի­րա­ռել Ռու­սաս­տա­նի դեմ եւ մե­կու­սաց­նել այս եր­կի­րը աշ­խար­հից»: Ու դրա հե­տե­ւանքն այս տա­րե­վեր­ջին շատ ա­վե­լի ցայ­տուն կդառ­նա՝ դո­լա­րա­յին պա­հուստ­նե­րը 50 տո­կո­սից նկա­տե­լի պա­կաս մա­կար­դակ ի­ջեց­նե­լով: Իսկ դա կա­րող է հասց­նել նրան, որ. «Ամե­րի­կան ​​կբախ­վի իր տնտե­սա­կան գե­րիշ­խա­նու­թյան ան­վե­րահս­կե­լի անկ­մա­նը` ա­ղե­տա­լի հե­տե­ւանք­նե­րով:

Այս­պի­սով, ստեղծ­վել է ի­րա­վի­ճակ, երբ ԱՄՆ-ն ար­դեն պար­զա­պես ստիպ­ված է գնալ Չի­նաս­տա­նի հետ ու­ղիղ բախ­ման, ո­րը, ի­հար­կե, հաս­կա­նում են նա­եւ Պե­կի­նում, եւ պա­տա­հա­կան չէ, որ նա­խա­գահ Սին նա­խօ­րե­ին խո­սեց ան­գամ «ամե­նա­կոշտ բա­խում­նե­րին» պատ­րաստ լի­նե­լու մա­սին: Սրա հետ նա­եւ ԱՄՆ-ն ար­դեն հաշ­ված ա­միս­նե­րից մտնում է ռե­ալ ընտ­րա­կան ժա­մա­նա­կաշր­ջան, ո­րը թե ներ­քին ինչ ի­րո­ղու­թյուն­նե­րի կա­րող է տա­նել, դժվար է նույ­նիսկ պատ­կե­րաց­նել:

Ի­հար­կե, Ա­լի­ե­ւը պետք է փոր­ձի՝ ա­ռա­վե­լա­գույ­նը քա­ղել ԱՄՆ-ի ներ­կա­յիս քա­ղա­քա­կա­նու­թյու­նից, որն իր օգ­տին է աշ­խա­տում: Բայց կհասց­նի՞ ա­մե­նա­ու­շը ա­ռա­ջի­կա ա­միս­նե­րին հաս­նել ռու­սա­կան զոր­քե­րը հե­ռաց­նե­լուն, երբ Մոսկ­վան խա­ղա­ղա­պահ­նե­րին պա­հե­լու դեռ բա­վա­կա­նին ժա­մա­նակ ու­նի, դա ար­դեն մեծ հարց է:

ՔԵ­ՐՈԲ ՍԱՐԳ­ՍՅԱՆ