ՉՇՆՈՐ­ՀԱ­ՎՈ՛Ր ՊԻՂԾ ԾՆՈՒՆԴԴ, ՀՈ­ՂԱ­ՏՈ՛Ւ

Կա Սուրբ ծնունդ, ո­րը կապ­ված է քրիս­տո­նե­ա­կան դա­վա­նան­քի հետ, և կա պիղծ ծնունդ` պե­տա­կան դա­վա­ճան վիժ­ված­քի ծննդյան օ­րը: 2018-ի իշ­խա­նա­զավթ­ման ա­լի­քի տակ, երբ ին­տեն­սի­վո­րեն ստեղծ­վում էր այդ թրքա­հար­ճի ան­ձի պաշ­տա­մուն­քը, ան­գամ փորձ ար­վեց ստեղ­ծել պիղծ ծնուն­դը նշե­լու ա­րա­րո­ղա­կարգ: Ինչ-որ ա­ղան­դա­վոր կեր­պար­ներ կոչ ա­րե­ցին հու­նի­սի 1-ին սպի­տակ վեր­նա­շա­պիկ­նե­րով գալ Հան­րա­պե­տու­թյան հրա­պա­րակ, նա­և ծլե­ցին ազ­գա­դավ վիժ­ված­քի դեմ­քով սրբա­պատ­կեր­ներ ստեղ­ծող­ներ: Սա­կայն միս­թիկ պաշ­տա­մունք չստաց­վեց, ստաց­վեց դա­սա­կան ժե­խա­պե­տու­թյուն` ա­մե­նա­ցած­րա­ծա­գում և կեղ­տա­րյուն խա­վը հե­նա­րան դարձ­նե­լով, որն ար­դեն 5 տա­րի է` ապ­րում դա­սա­կան սպին-դիկ­տա­տու­րա­յին տեխ­նո­լո­գի­ա­յով, այ­սինքն` ստե­լով, շե­ղե­լով և մա­նի­պու­լյաց­նե­լով:

ԱՐ­ԴՅՈ՞Ք ՄԻՏՔՆ ՈՒ ԽՈՍ­ՔԸ ՆՅՈՒ­ԹԱ­ԿԱՆ ԵՆ

Այս ան­գամ կա­պի­տու­լյանտն իր ծննդյան օ­րը դի­մա­վո­րեց Քիշ­նև­ում, հեր­թա­կան, այս ան­գամ` հնգա­կողմ դա­վա­ճա­նա­կան հան­դիպ­ման շրջա­նակ­նե­րում: Պիղծ ծննդյան օր­վա կա­պակ­ցու­թյամբ այս ան­գամ սո­ցի­ա­լա­կան ցան­ցե­րում նզովք­նե­րի և շու­տա­փույթ մահ­վան մաղ­թանք­նե­րի քա­նա­կը ռե­կոր­դա­յին էր: Ե­թե հա­վա­տանք է­զո­թե­րիկ­նե­րի պնդում­նե­րին, ա­պա միտքն ու խոս­քը նյու­թա­կա­նա­նա­լու հատ­կու­թյուն ու­նեն: Չգի­տենք` այդ­պես է, թե` ոչ, սա­կայն կա­պի­տու­լյան­տը հա­մակ­ված էր ա­նաս­նա­կան վա­խով` Տե­լեգ­րամ ա­լիք­նե­րում տա­րած­ված տե­սա­նյու­թե­րում ե­րև­ում է, որ հա­գուս­տի տակ զրա­հա­բաճ­կո­նով էր Նի­կո­լը ժա­մա­նել Մոլ­դո­վա­յի մայ­րա­քա­ղաք: Այդ վախն ան­հիմն չէ, քան­զի նրա հա­կա­հայ ա­րարք­նե­րի նմա­նը Հա­յոց պատ­մու­թյան հա­զա­րա­մյակ­նե­րում չի ե­ղել, և թրքա­հարճն ան­շուշտ գի­տակ­ցում է իր ճի­վա­ղու­թյուն­նե­րի մասշ­տա­բը: Իսկ սոց­ցան­ցե­րում ար­տա­հայ­տա­ծը ե­թե ան­գամ նյու­թա­կան չդառ­նա, ա­պա ան­կաս­կած ար­դեն իսկ ձև­ա­վո­րել է հա­մա­տա­րած ա­տե­լու­թյան դաշտ:

Այդ պայ­ման­նե­րում իր խուն­տա­յի գո­յու­թյու­նը Նի­կո­լը շա­րու­նա­կում է պահ­պա­նել` ինչ­պես Հայ­րե­նի­քը աշ­խար­հա­քա­ղա­քա­կան վա­ճառ­քի հա­նե­լով և մեծ խա­ղա­ցող­նե­րի հա­մար ձեռն­տու «օգտա­կար ա­պու­շի» դեր կա­տա­րե­լով, այն­պես էլ` հմուտ մա­նի­պու­լյա­ցի­ա­յով: ՀՀ քա­ղա­քա­ցի­նե­րի դեմ տե­ղե­կա­տա­վա­կան-հո­գե­բա­նա­կան պա­տե­րազ­մի հա­մար օգ­տա­գործ­վում է հա­մա­պա­տաս­խան պե­տա­կան ՊՈ­ԱԿ-ի բո­վան­դակ զո­րու­թյու­նը` այն ՊՈ­ԱԿ-ի, ո­րը «նախ­կին­նե­րի» օ­րոք ստեղծ­վել էր ար­տա­քին թշնա­մու դեմ տե­ղե­կա­տա­վա­կան-հո­գե­բա­նա­կան պա­տե­րազ­մը սպա­սար­կե­լու հա­մար: «Քա­ղա­քա­ցի­ա­կան գի­տակ­ցու­թյուն» ՀԿ նա­խա­գահ Նա­րեկ Սամ­սո­նյանն ի­րա­վա­ցի­ո­րեն նկա­տում է. «Քիշ­նև­ը, Ար­ցա­խը և ե­րե­խա ծե­ծող ոս­տի­կա­նը: Դա­վա­ճա­նա­կան վար­չա­խում­բը սկսել է փայ­լուն քա­րոզ­չա­կան օ­պե­րա­ցի­ա­ներ ի­րա­կա­նաց­նել ու ար­դեն փաստ է, որ ՑԱՆ­ԿԱ­ՑԱԾ թե­մա­յով, ՑԱՆ­ԿԱ­ՑԱԾ դա­վա­ճա­նա­կան փաստ ջրե­լու/ցրե­լու մի մի­լի­մետ­րա­նոց հնա­րա­վո­րու­թյուն օգ­տա­գոր­ծում է 100 տո­կո­սով: Փա՞ստ եք ու­զում՝ խնդրեմ. մար­դը հենց հի­մա Քիշ­նև­ում ամ­բող­ջաց­նում է «Արցա­խը Ադր­բե­ջան է և վերջ» օ­պե­րա­ցի­ան, իսկ հայ­կա­կան Ֆեյս­բուք սեգ­մեն­տը մի ԲՏ ոս­տի­կան ա քա­ցու տակ տա­լիս:  Ի դեպ, դա­վա­ճա­նա­կան վար­չա­խում­բը էդ քա­րոզ­չա­կան օ­պե­րա­ցի­ան էն աս­տի­ճա­նի «տա­պոռ­նի» ա ա­նում, որ թե­մա­յի մեջ ներգ­րավ­ված են բո­լոր տե­սա­կի իշ­խա­նա­կան քա­րո­զիչ­նե­րը (հայտ­նի և ան­հայտ ֆեյ­քեր, իշ­խա­նու­թյան ներ­սի թև­ե­րից բո­լո­րի ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րը), ա­րևմ­տյան և սո­րո­սա­կան քա­րոզ­չա­կան խմբե­րի ողջ կո­հոր­տան, ֆեյք ընդ­դի­մու­թյան ողջ աստ­ղա­բույ­լը: Ցա­վոք սրտի, էս թե­մա­յի մեջ հա­մա­հա­վա­սար ներգ­րավ­ված է ի­րա­կան ընդ­դի­մա­դիր սեգ­մեն­տը... Այ սենց են 21-րդ դա­րում հանձ­նում հո­ղեր ու հաղ­թում տե­ղե­կատ­վա­կան պա­տե­րազ­մում, ե­թե հա­կա­ռա­կորդդ դա տե­ղում չի հաս­կա­նում ու կո­խում հա­մա­պա­տաս­խան տեղդ: Քրֆեք էդ տա­կանք ոս­տի­կա­նին... Ի դեպ, նի­կո­լենք էս աղ­մու­կով չեն սահ­մա­նա­փակ­վի, շու­տով էդ ոս­տի­կա­նին ռադ կա­նեն հա­մա­կար­գից ու ի­րանց ու ձեր ա­րած աղ­մու­կը կկա­պի­տա­լի­զաց­նեն որ­պես «ժո­ղովր­դի իշ­խա­նու­թյան» կող­մից՝ բարձրաց­ված հան­րա­յին աղ­մու­կի ար­ժա­նի պա­տաս­խան ու նույն ձև­ով թե­ման կփա­կեն: Կեց­ցե դա­վա­ճա­նա­կան վար­չախմ­բի «ժո­ղովր­դա­կա­նութ­յու­նը»: Սամ­սո­նյա­նի հի­շա­տա­կա­ծին կա­րե­լի է հա­վե­լել նա­և ավ­տո­մե­քե­նա­նե­րի մգաց­ված թա­ղանթ­նե­րի հա­մար տու­գա­նել-չտու­գա­նե­լու թե­ման, և բա­զում այլ թե­մա­ներ: Եվ ա­ռողջ թե­րա­հա­վա­տու­թյամբ սպա­ռա­զեն քա­ղա­քա­ցին ա­մեն մի աղմ­կա­լի դեպ­քի պա­րա­գա­յում այդ հար­ցը պետք է ինքն ի­րեն տա` ի­րա­կան ո՞ր գոր­ծո­ղու­թյան քո­ղա­ծած­կույթ է դա: Իսկ ե­թե ոչ քա­ղա­քա­ցին, ո­րը կա­րող է և խճճվել, ա­պա ընդ­դի­մա­դիր գոր­ծիչ­ներն ու փոր­ձա­գի­տա­կան հան­րույթն ուղ­ղա­կի պար­տա­վոր են դա ա­նել և բա­ցատ­րել քա­ղա­քա­ցի­նե­րին:

Հա, հար­գե­լի քա­ղա­քա­ցի­ներ, շա՞տ եք քննար­կել դա­վա­ճա­նի հետ Քիշ­նև ե­կած Է­րա­տո­յի և ի­րենց ճտե­րի ան­ճա­շակ, գե­ղո, թե­թև­ա­բա­րո հա­գուստ­նե­րը: Կեց­ցե՛ք, ևս մեկ խայծ բա­րե­հա­ջող կուլ եք տվել:

«ԴԵ­ՄՈԿ­ՐԱ­ՏԻ­ԱՆ» ՈՐ­ՊԵՍ «ԲՐԵՆ­ԴԱ­ՅԻՆ» ՑԵ­ՂԱՍ­ՊԱ­ՆՈՒ­ԹՅՈՒՆ

Դե ի­հար­կե, «դե­մոկ­րա­տի­ան» է թուր­քա­կան օ­րա­կար­գը սպա­սար­կե­լու հա­մար 2018-ին իշ­խա­նու­թյան բեր­ված կա­պի­տու­լյան­տի «բրեն­դը»: 21-րդ դա­րում հա­սա­րակ յա­թա­ղա­նը որ­պես հա­յե­րի ցա­ղաս­պա­նու­թյան և պե­տա­կա­նազրկ­ման հա­մար լավ չէ, ցե­ղաս­պա­նու­թյունն էլ պար­տա­դիր «բրեն­դա­յին» պի­տի լի­նի: Ժո­ղովր­դա­վա­րու­թյուն «բրեն­դով» Ար­ցա­խը ճա­նա­չեց Ադր­բե­ջա­նի մաս, հի­մա էլ «խա­ղա­ղու­թյան» բրեն­դով Հա­յաս­տա­նի հան­րա­պե­տու­թյունն է վե­րաց­նում: «Դե­մոկ­րա­տի­ա տա­րա­ծող» ԱՄՆ-ն ու Եվ­րո­պան էլ ա­մեն կերպ ող­ջու­նում են դա: «Ինչպես հայ­տա­րա­րել էր պետ­քար­տու­ղար Բլին­քե­նը, Հա­րա­վա­յին Կով­կա­սում խա­ղա­ղու­թյուն հնա­րա­վոր է: Վեր­ջերս մենք բարձր ենք գնա­հա­տել վար­չա­պետ Փա­շի­նյա­նի հա­վա­տար­մու­թյու­նը խա­ղա­ղու­թյա­նը, և մենք ող­ջու­նում ենք նա­խա­գահ Ա­լի­և­ի վեր­ջին հայ­տա­րա­րու­թյուն­նե­րը [Ղա­րա­բա­ղի նկատ­մամբ] հա­մա­նե­րում քննար­կե­լու մա­սին»,- նշել է Պետ­դե­պար­տա­մեն­տի մա­մու­լի ծա­ռա­յու­թյան ղե­կա­վար Միլ­լե­րը և շա­րու­նա­կել. - «Հա­յաս­տա­նի և Ադր­բե­ջա­նի ղե­կա­վար­ներն այս շա­բա­թա­վեր­ջին Քիշ­նև­ում կհան­դի­պեն մեր եվ­րո­պա­ցի գոր­ծըն­կեր­նե­րի հետ: Եվ մենք հու­սով ենք, որ դա ար­դյու­նա­վետ քայլ կլի­նի բա­նակ­ցու­թյուն­նե­րի սե­ղա­նի շուրջ այս խնդիր­նե­րը լու­ծե­լու ուղ­ղու­թյամբ, այլ ոչ թե բռնու­թյան կի­րառ­մամբ»:

Այ­սինքն` ԱՄՆ-ն 120 հա­զար ար­ցախ­ցի­նե­րին հան­ցա­գո՞րծ են ո­րա­կել, ո­րոնց պետք է «հա­մա­նե­րի» Բա­քուն: Դա­տա­պար­տյալ­նե­րի՞ է հա­վա­սա­րեց­րել, ում անհ­նա­զան­դու­թյու­նը լե­գի­տիմ է նա­և մա­հով պատ­ժել... Ե­թե Ար­ցախն է­լի մնաց մի­այ­նակ, ա­պա թե­րևս «դա­տա­պար­տյալ­նե­րին» այլ ելք չմնա, քան դառ­նալ մեծ մայ­րա­քա­ղաք­նե­րում մահ սփռող­ներ` և՛ XX, և՛ XXI դա­րե­րում դա լավ էլ ար­դյու­նա­վետ աշ­խա­տող գոր­ծիք է, ինչ­քան էլ դա դա­տա­պար­տեն:

Սա­կայն ար­դյո՞ք ո­րև­է մե­կը մե­ղա­վոր է, որ ՀՀ ղե­կա­վա­րի ա­թո­ռին նստած բա­ցար­ձակ դա­վա­ճա­նը վա­ճառ­քի է հա­նել ա­մեն ինչ, ին­չո՞ւ ցի­նի­կա­բար չօգտ­վեն դրա­նից` հա­նուն սե­փա­կան շա­հի: Իսկ Ա­րև­մուտ­քին հի­մա ձեռք է տա­լիս Ար­ցա­խի հար­ցի լու­ծու­մը ցան­կա­ցած ա­րագ տար­բե­րա­կով, մի­այն թե լավ տեմ­պով կա­րո­ղա­նան դուրս մղեն ռուս­նե­րին Հա­րա­վա­յին Կովկ­ա­սից, հա­յե­րի ճա­կա­տա­գիրն էլ ան­հե­տաքր­քիր է:

Ի դեպ, ՀՀԿ փոխ­նա­խա­գահ Ար­մեն Ա­շո­տյա­նը հի­շեց­նում է, որ Ա­րև­մուտ­քի դաշ­տում էլ կան Սերժ Սարգ­սյա­նի օ­րոք կնքված հիմ­նա­րար փաս­տաթղ­թեր, ո­րոնք բխում են ՀՀ և Ար­ցա­խի շա­հե­րից, բայց. «Պարզ է, որ ե­թե Նի­կո­լը պատ­րաստ է ծա­խել մեզ և Ար­ցա­խը, եվ­րո­պա­կան պաշ­տո­նյա­նե­րը մի թու­լա­փա­յով այս եր­կու պաշ­տո­նա­կան ի­րա­վա­կան ուժ ու­նե­ցող և պաշ­տո­նա­կան դիր­քո­րո­շում­նե­րը կդնեն մի կողմ ու ի­րենց շահն ա­ռաջ կտա­նեն:

• Ֆրան­սի­ան Ե­ԱՀԿ ՄԽ հա­մա­նա­խա­գահ երկր­նե­րի՝ Ար­ցա­խի ժո­ղովր­դի ինք­նո­րոշ­ման ի­րա­վուն­քի՝ հիմ­նա­րար սկզբունք­նե­րի մեջ նե­րառ­ման կնքա­հայ­րե­րից է, ո­րը մին­չև 2021թ. ապ­րիլ՝ ան­գամ պա­տե­րազ­մից հե­տո, (ՄԽ հա­մա­նա­խա­գահ­նե­րը, այ­սինքն՝ նա­և Ֆրան­սի­ան) հայ­տա­րա­րել է, որ այս հիմ­նա­րար սկզբունք­նե­րը ու­ժի մեջ են:

Հաս­կա­նա­լով օ­րենս­դիր, գոր­ծա­դիր խա­ղե­րը, այ­դու­հան­դերձ փաս­տենք, որ Ֆրան­սի­ա­յի խորհր­դա­րա­նը կա­ռա­վա­րու­թյա­նը կոչ էր ա­նում ճա­նա­չել Ար­ցա­խի Հան­րա­պե­տու­թյան ան­կա­խու­թյու­նը:

• Երբ այս երկ­րի ղե­կա­վա­րի ներ­քո ու­րիշ բան է «դուրս գա­լիս ա­րան­քից», դա նշա­նա­կում է, որ մենք՝ որ­պես Հա­յաս­տան, ներ­կա­յաց­ված ենք մի ոչն­չու­թյու­նով, դա­վա­ճա­նով, որն այս­քան հիմ­քեր ու­նե­նա­լով՝ ա­ռաջ չի տա­նում այս հար­ցը, և պատ­րաստ է «խուր­դել ու ծա­խել»:

• Գեր­մա­նի­ան այն եր­կիրն է, ո­րի  կանց­լեր Օ­լաֆ Շոլցն է մի քա­նի ա­միս ա­ռաջ Նի­կո­լի կող­քին կանգ­նած, նրա հետ  հա­մա­տեղ ա­սու­լի­սում խո­սել Ար­ցա­խի ժո­ղովր­դի ինք­նո­րոշ­ման ի­րա­վուն­քի մա­սին, հայտ­նե­լով՝ «...վե­ճի խա­ղաղ հան­գու­ցա­լու­ծու­մը պետք է ձեռք բեր­վի Հա­յաս­տա­նի և Ադր­բե­ջա­նի տա­րած­քա­յին ամ­բող­ջա­կա­նու­թյան և Լեռ­նա­յին Ղա­րա­բա­ղի քա­ղա­քա­ցի­նե­րի ինք­նո­րոշ­ման ի­րա­վուն­քի սկզբուն­քի հի­ման վրա»:

• Ի մի բե­րե­լով այս ա­մե­նը՝ նո­րից գա­լիս ենք այն եզ­րա­հանգ­մա­նը, որ մեր խնդիր­նե­րի ար­մա­տը ո՛չ Մի­շելն է, ո՛չ Մակ­րոնն է, ո՛չ Շոլցն է, ո՛չ Պու­տինն է, ո՛չ Բայ­դենն է, ո՛չ ան­գամ Ա­լի­ևն ու Էր­դո­ղանն են:

• Մեր խնդիր­նե­րի ար­մա­տը Նի­կոլն է»:

Ա­յո՛ մեր խնդիր Նի­կոլն է: Ո­րը հա­սավ այն­պի­սի աբ­սուր­դի, որ հայ­տա­րա­րեց` այ ե­թե 2016-ի ապ­րի­լին Սերժ Սարգ­սյա­նը պարտ­վեր, 2020-ի 44-օրյա պա­տե­րազ­մը չէր լի­նի: Նի­կո­լի խնդիրն էլ հնա­րա­վոր է լու­ծել` մի­այն հա­մա­տա­րած ցան­ցա­յին դի­մադ­րու­թյուն կազ­մա­կեր­պե­լով: ՀՀԿ-ի կող­մից մար­զե­րում «Արցա­խը եր­բեք չի՛ լի­նե­լու Ադր­բե­ջա­նի կազ­մում», «Ո՛չ Ար­ցա­խի էթ­նիկ զտմա­նը» խո­րագ­րե­րով հա­մա­տա­րած ստո­րագ­րա­հա­վա­քի կազ­մա­կեր­պու­մը այդ ցան­ցա­յի­նի օ­ղակ­նե­րից մեկն է:

ՀՈՎ­ՀԱՆ­ՆԵՍ ԳԱ­ԼԱ­ՋՅԱՆ