Ադրբեջանը առանց ուժի կիրառման, օղակը սեղմելով, փորձում է հայաթափել Արցախը. Հովհաննիսյան

«Իրավունքի» հետ զրույցում ռազմական փորձագետ ԿԱՐԵՆ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԸ անդրադարձել է Արցախում եւ Սյունիքում ստեղծված իրավիճակին:

— Շուրջ չորս ամիս է Բերձորի միջանցքը փակ է, ադրբեջանական կողմը փակեց նաեւ հումանիտար կամուրջը: Ի՞նչ է ակնկալում Ադրբեջանը, եւ որո՞նք պետք է լինեին հայկական կողմի համարժեք քայլերը:

— Ադրբեջանը փորձ է կատարում այդ ձեւաչափով Արցախը հայաթափել, այսինքն՝ անընդհատ սեղմում է օղակը եւ դրանով իսկ ստեղծելով ֆիզիկական անվտանգային գործոն, որից ելնելով` Արցախը տանում է հայաթափման: Եթե մինչեւ հիմա բոլորս վստահ ենք, որ Արցախի կամ արցախահայության անվտանգության երաշխավորը ռուս խաղաղապահներն են, Ադրբեջանը այս քայլով փորձում է ցույց տալ, որ անգամ ռուս խաղաղապահների վերահսկողության տակ գտնվող միջանցքի նկատմամբ իրենք ունեն վերահսկողություն, եւ ցանկացած պահի իրենք կարող են միջանցքը բացել ու փակել, իրականացնել գործողություններ: Սա միտված է նրան, որ Ադրբեջանը իրականացնում է միտումնավոր Արցախը հայաթափման գործընթաց, առանց ուժ կիրառելու, որի գլխավոր նպատակն է, քանի որ ուժի կիրառման դեպքում բոլորովին այլ խնդիրների առջեւ է կանգնելու Ադրբեջանը: Իսկ ինչ վերաբերում է, թե մենք ինչպե՞ս պետք է սրան հակադարձենք, ի՞նչ գործողություններ անենք, իրականում ՀՀ-ն փորձ է անում ամբողջ պատասխանատվությունը բարդել ռուս խաղաղապահների վրա, այնինչ մենք, երբ անընդհատ հղում ենք անում նոյեմբերի 9-ի հայտարարությունը, պետք է ասեմ, որ այդ հայտարարությունով ոչ միայն ռուսներն են ստորագրել այն, այլեւ` հայկական կողմը, ՀՀ-ն ներկայացնող իշխանությունը: Այդ դեպքում իշխանությունը եւս ունի պատասխանատվություն եւ պետք է քայլեր ձեռնարկի: Չպետք է տրվենք սադրանքի եւ գնանք ռազմական գործողությունների, ինչ նպատակ եւ հետապնդում է Ադրբեջանը: Քայլերը պետք է լինեն զուտ իրավական եւ միջազգային դիվանագիտական դաշտում, պետք է կարողանանք այս դաշտում ճիշտ, հիմնավոր, ապացուցողական փաստերի վրա հիմնված ներկայացնենք, թե ինչ է տեղի ունենում: Եթե անընդհատ բարձրաձայնում ենք, որ այ սա ցեղասպանություն է, ցեղասպանությունը ամպագոռգոռ ու դժվար ապացուցելի բարդ գործ է, պետք է այլ ուղղությամբ գնանք եւ ասենք, որ փորձ է կատարվում հայաթափելու, այդ իրավունքներն են այստեղ ոտնահարվում: Երբ ձեռք քաշենք մի կողմից Ռուսաստանին մեղադրելուց, եւ մյուս կողմից ասելուց, թե հերթական ցեղասպանություն են նախապատրաստում եւ գնանք դիվանագիտական ճիշտ ճանապարհով, այս պարագայում կարծում եմ` խնդիրներ կստեղծենք Ադրբեջանի համար: Ճիշտ է, չենք կանխի նրանց գործողությունները, բայց նրանք գործողություն  կատարելուց առաջ երկար կմտածեն:

— Իսկ Սյունիքում ի՞նչ իրավիճակ ունենք` եթե հաշվի առնենք, որ փաստացի ոչ պատերազմական իրավիճակում 4 զինվոր սպանվեց եւ մեկ խաղաղ բնակիչ:

— Իրականում ոչ միայն Սյունիքը, այլեւ ամբողջ ՀՀ-ն անվտանգային խնդիր ունի, եւ սա նորություն չէ մեզ համար: Անվտանգային խնդիրը ստեղծվել է 2020թ.-ի նոյեմբերի 9-ի հայտարարությունը ստորագրելուց հետո, երբ թշնամուն հանձնվեցին կարեւոր նշանակություն ունեցող անվտանգային գոտիներ, եւ չունեինք այդտեղ հակազդող մեխանիզմներ, որով կարգելվեր թշնամիների անարգել մուտքը մեր տարածք: Բայց տվյալ դեպքում, եթե մատնանշում ենք Նախիջեւանի կողմից անցած թշնամու բանակի զինվորներին, ապա այստեղ փաստը խոսում է այն մասին, որ երկար տարիներ ունեցել ենք խնդիր` այդ տարածքի ու ընդհանրապես սահմանային հատվածների հետ կապված: Որովհետեւ եթե կարողացել է 30 տարի ձեւավորված սահմանագոտին հատել եւ անցնել, նշանակում է, որ սահմանային խնդիրներ ունենք:

ՀՐԱՆՏ ՍԱՐԱՖՅԱՆ

Այս թեմայով Մայիս ամիսը մեր պատմության մեջ եղել ու մնում է մեր փառահեղ հաղթանակների վկան Փաշինյա՛ն, բա որ Արցախը մերը չի եղել, ինչո՞ւ 5000 լույսի կտոր տղաներին զոհեցիր, ինչո՞ւ էիր որդուդ Արցախ ծառայության ճանապարհում. Շարմազանով Ինչ–որ բա՞ն է ակնարկում հայտնի ռազմական փորձագետը ՌԴ ՊՆ–ն ֆիքսում է` Լատվիայից` ՆԱՏՕ–ից ռազմական հարված է եղել Ռուսաստանի ուղղությամբ, դա փաստագրված է Զելենսկին թռավ դեպի Երևան՝ մեր ՀՕՊ-ի և սահմանապահների միջով անցնելով. Ռուսական փորձագետ