Ալիեւն ու Նիկոլը «մոռացե՞լ» էին Պուտինին

Ինչ է ա­նե­լու Նի­կո­լի վեր­ջին հայ­տա­րա­րու­թյուն­նե­րից հե­տո Հա­յաս­տա­նը (Տե´ս նաեւ https://iravunk.com/?p=253789&l=am): Բնա­կա­նա­բար, նկա­տի ու­նենք ժո­ղովր­դին եւ ոչ իշ­խա­նա­կան հա­մա­կար­գին: Սա­կայն փաստն այն է, որ նման տա­րան­ջա­տու­մը տե­սա­կան է, քա­նի դեռ իշ­խա­նու­թյան ղե­կին է Նի­կո­լը: Այ­սինքն, լու­ծում­ներն ա­ռա­ջին հեր­թին պետք է ներ­քին դաշ­տում տալ, եւ ե­թե չտրվե­ցին, ա­պա ռե­ալ ո­րե­ւէ փո­փո­խու­թյուն չի կա­րող լի­նել:

Սա­կայն ան­գամ աս­վա­ծը դեռ չի նշա­նա­կում, որ խաղն ա­վարտ­ված է: Ու­նենք հե­տե­ւյալ ընդ­հան­րա­կան փաս­տը:

Ա­ռա­ջի­նը. Ա­րեւ­մուտքն ակն­հայ­տո­րեն գոր­ծում է Ար­ցախն Ադր­բե­ջա­նի մաս, ա­վե­լի կոնկ­րետ՝ փաս­տա­ցի վե­րահսկ­վող մաս դարձ­նե­լու ուղ­ղու­թյամբ: Բնա­կան է, դա Ա­լի­ե­ւի ե­րա­զանք­նե­րից է, եւ ինչ­պես հաս­տա­տեց Նի­կո­լը, այդ ծրա­գի­րը նա­եւ հա­յաս­տա­նյան իշ­խա­նու­թյուն­ներն են ա­ռաջ տա­նում:

Երկ­րոր­դը. Ռու­սաս­տա­նը (նա­եւ Ի­րա­նը եւ այլ երկր­ներ) դեմ են դրան: Եվ հայ­տա­րա­րու­թյու­նը, ո­րով հան­դես ե­կավ Պու­տի­նի խոս­նա­կը՝ Նի­կո­լի եւ Ա­լի­ե­ւի ե­լույթ­նե­րի հենց հա­ջորդ օ­րը, ցույց է տա­լիս, որ Մոսկ­վան ա­մե­նե­ւին էլ ի­րեն խա­ղից դուրս վի­ճա­կում չի տես­նում: Այս­պես, ըստ Պես­կո­վի. «Մենք պատ­րաստ ենք ող­ջու­նել կող­մե­րի ցան­կա­ցած քայլ, ո­րը կա­րող է հան­գեց­նել լար­վա­ծու­թյան թու­լաց­ման եւ կնպաս­տի ռուս-ադրբե­ջա­նա-հայ­կա­կան ե­ռա­կողմ պայ­մա­նա­վոր­վա­ծու­թյուն­նե­րի ի­րա­կա­նաց­ման ուղ­ղու­թյամբ հե­տա­գա ա­ռա­ջըն­թա­ցին: Այս ե­ռա­կողմ հա­մա­ձայ­նագ­րերն այժմ կար­գա­վոր­ման մի­ակ ի­րա­կան, ի­րա­տե­սա­կան հիմքն են, հե­տե­ւա­բար մենք ա­ռա­ջըն­թա­ցը բո­լոր դրույթ­նե­րի ի­րա­կա­նաց­ման ուղ­ղու­թյամբ հա­մա­րում ենք ա­ռանց այ­լընտ­րան­քի եւ անհ­րա­ժեշտ բո­լո­րի հա­մար»:

Այն, որ ռե­ակ­ցի­ան չհա­պա­ղեց, հու­շում է հե­տե­ւյա­լի մա­սին: Նախ, Մոսկ­վան շա­րու­նա­կում է մեծ կա­րե­ւո­րու­թյուն տալ հա­րավ­կով­կա­սյան ուղ­ղու­թյա­նը, եւ, ա­ռա­ջին հեր­թին, հաս­կա­նա­լի է, Ար­ցա­խի շուրջ ի­րա­վի­ճա­կին: Այ­սինքն, այն գտնվում է թիվ 1 ու­շադ­րու­թյան կենտ­րո­նում: Եվ այն, որ դրանից հետո Նիկոլը սկսեց խոսել ՀԱԿՊ առաքելությունը տեղակայելու մասին, կարելի է հասկանալ: Հա­ջոր­դը, բա­ռա­պա­շա­րը՝ «միակ իրական», «ա­ռանց այ­լընտ­րան­քի», «անհրա­ժեշտ բո­լո­րի հա­մար», ի­հար­կե, Ա­լի­ե­ւին եւ Նի­կո­լին ուղղ­ված ա­ռա­վել քան հստակ ազ­դակ­ներ են: Այ­սինքն, ցան­կա­ցած այլ տար­բե­րակ, ո­րը հա­կա­սում է ե­ռա­կողմ պայ­մա­նա­վոր­վա­ծու­թյուն­նե­րին, Մոսկ­վան հա­մա­րում է ա­նըն­դու­նե­լի, եւ, բնա­կան է, դրա դեմ հա­մա­պա­տաս­խան քայ­լե­րի կդի­մի: Այսինքն, կարող եք փորձել, բայց հազիվ թե ինչ-որ բան ստացվի: Ան­կախ նրա­նից, թե նա­խօ­րե­ին Բա­քու ժա­մա­նած Իս­րա­յե­լի արտ­գործ­նա­խա­րարն ին­չեր է խոս­տա­ցել Ա­լի­ե­ւին, կամ Նի­կո­լին ին­չեր են հու­շել վեր­ջին օ­րե­րին հա­ճա­խա­կի այ­ցե­լող ա­րեւմ­տյան է­մի­սար­նե­րը:

Բնա­կան է, այս դեպ­քում Ա­լի­եւն ու Նի­կո­լը պետք է հաշ­վար­կեն, թե ներ­կա ի­րա­վի­ճա­կում գործ­նա­կա­նում ի՞նչ կար­գի ռե­ալ գոր­ծո­ղու­թյուն­ներ պետք է սպա­սեն Ռու­սաս­տա­նից, ե­թե նման նա­խազ­գու­շա­ցումն էլ շրջան­ցեն եւ փոր­ձեն կյան­քի կո­չել ա­րեւմ­տյան սցե­նա­րը: Այ­սինքն, ուկ­րա­ի­նա­կան բա­ղադ­րի­չը Մոսկ­վա­յին ի՞նչ կար­գի գոր­ծո­ղու­թյուն­նե­րի հնա­րա­վո­րու­թյուն է տա­լիս կով­կա­սյան տա­րա­ծաշր­ջա­նում:

Սա­կայն մինչ սրան հաս­նե­լը՝ նախ պետք է մեկ այլ նյո­ւանս աչ­քի ա­ռաջ պա­հել: Այն, որ Ա­լի­եւն ու Նի­կո­լը շտա­պում են, թե­րեւս նա­եւ ան­զեն հա­յաց­քով է տե­սա­նե­լի: Ին­չո՞ւ. Մեր­ձա­վոր Ա­րե­ւել­քը, ուկ­րա­ի­նա­կան հա­կա­մար­տու­թյան ի­րա­վի­ճակը, նե­րա­մե­րի­կյան խնդիր­նե­րը Իս­րա­յե­լի հա­մար ա­րա­գո­րեն փակ­ում են ի­րա­վի­ճա­կը ռազ­մա­կան ճա­նա­պար­հով ա­ռաջ տա­նե­լու «հնա­րա­վո­րու­թյուն­նե­րի պա­տու­հա­նը»: Եվ ե­թե հան­կարծ Ուկ­րա­ի­նա­յի ի­րա­վի­ճա­կը եւս տե­ղա­փոխ­վի հան­գու­ցա­լուծ­ման փուլ, վերջ­նա­կա­նա­պես այդ «պա­տու­հա­նը կփակ­վի»: Իսկ Ուկ­րա­ի­նա­յում, ինչ­պես ներ­կա­յաց­նե­լու ա­ռիթ­ներ ու­նե­ցել ենք, հան­գու­ցա­լու­ծու­մը կա­րող է «անսպա­սե­լի­ո­րեն» շատ ա­րագ վրա հաս­նել:

Մյուս կող­մից, Ա­լի­ե­ւը պետք է շտա­պի, քա­նի որ Թուր­քի­ա­յի գոր­ծոնն է գնա­լով մշուշ­վում: Հեյ­դա­րո­վի­չը հույ­սը իշ­խա­նա­փո­խու­թյան վրա՞ է դրել: Թե­րեւս նման է, քա­նի որ ներ­կա­յումս Թուր­քի­ա­յից ե­կած ազ­դակ­ներն այն մա­սին են, որ ներ­կա գլո­բալ ի­րա­վի­ճա­կում Էր­դո­ղա­նը նա­խընտ­րե­լի է դառ­նում կա­մաց-կա­մաց տե­ղա­վոր­վել հա­կա­ա­մե­րի­կյան դաշ­տ: Բա­նը հա­սել է նրան, որ ներ­քին գոր­ծե­րի նա­խա­րար Սու­լեյ­ման Սոյ­լուն ար­դեն բա­ցա­հայտ հայ­տա­րա­րում է. «Ամե­րի­կան շա­րու­նա­կում է կորց­նել իր հե­ղի­նա­կու­թյու­նը, ողջ աշ­խարհն ա­տում է Ա­մե­րի­կա­յին: Եվ­րո­պան Ա­մե­րի­կա­յի զին­վո­րիկն է…»: Բայց ա­մե­նավ­տան­գա­վորն այն է, որ Սոյ­լուն պնդում է, թե. «Նրանք այ­լեւս չու­նեն նման ինք­նիշ­խա­նու­թյուն, բայց փոր­ձում են պահ­պա­նել ի­րենց սո­վո­րու­թյուն­նե­րը…»: Այ­սինքն, որ այ­լեւս ԱՄՆ-ից վա­խե­նա­լու եւ նրան են­թարկ­վե­լու ո­րե­ւէ խնդիր չու­նեն: Ու ե­թե ըն­դու­նենք, որ այս տրա­մադ­րությ­ուն­նե­րը նա­եւ Էր­դո­ղա­նի մոտ են, այն է՝ նա հա­մոզ­ված է, որ գլո­բալ ի­րա­վի­ճա­կը փոխ­վել է, ա­պա հա­զիվ թե մտքով ան­գամ անց­կաց­նի ռուս-իրա­նա­կան բլո­կի հետ գնալ պա­տե­րազ­մա­կան սրա­ցում­նե­րի: Ա­ռա­վել եւս, երբ պատ­րաստ­վում է հա­ջորդ շա­բաթ գոր­ծար­կել ռուս­նե­րի կա­ռու­ցած ա­ռա­ջին ա­տո­մա­կա­յա­նը: Ի­հար­կե, այդ ի­րա­վի­ճա­կը կլի­նի, ե­թե Էր­դո­ղա­նը վե­րընտր­վի: Բայց նա­եւ գնա­լով նվա­զում է հա­վա­նա­կա­նու­թյու­նը, որ նա չի վե­րընտր­վի, եւ դա նույն­պես Ա­լի­ե­ւի հա­մար շտա­պե­լու ա­ռիթ է:

Սա­կայն շտա­պե­լը ո­րե­ւէ բան կտա՞, դա էլ է մեծ հարց: Չնա­յած, Ա­լի­ե­ւը մին­չեւ վեր­ջին պա­հը կփոր­ձի իր վեր­ջին հնա­րա­վո­րու­թյու­նը օգ­տա­գոր­ծել:

ՔԵ­ՐՈԲ ՍԱՐԳ­ՍՅԱՆ