Արցախում ապրող կինը զգում է, որ կորցնելու ոչինչ չկա, ուստի պիտի լինել ուժեղ՝ հետքայլ անելու տեղ չունենք․ Հերոսածին մայրը արցախցի կնոջ ֆենոմենի մասին

Գաղտնիք չէ, որ արցախյան պատերազմին մասնակցել են հարյուրավոր հայ կանայք: Ոմանք զոհվել են մարտի դաշտում, ոմանք վերադարձել ու ապրում մեր կողքին, ոմանք էլ պարզապես թիկունքում ապավեն ու նեցուկ են եղել ու կան իրենց որդիներին, հայրերին ու ամուսիններին: Արցախցի կանայք այսօր էլ իրենց բաժին կռիվն են տալիս վիրավոր ու շրջափակված Արցախում: Որպես հայ կնոջ, հերոսածին մոր կերպար, ով հերոս զավակ է տվել մեր հայրենիքին, որն՞ է արցախցի կնոջ ֆենոմենը, ով քնում եւ արթնանում է պատերազմի վտանգը սրտում, բայց դրանով հանդերձ չի կորցնում ապրելու եւ ապրեցնելու ուժը հարցի պատասխանը <<Իրավունքը>>  փորձել է հետաքրքրվել 44-օրյա պատերազմում անմահացած հետախույզ-գնդացրորդ, զտարյուն արցախցի Արտյոմ Ավագյանի հերոսածին մայրիկից՝ ՌՈԶԱ ԱՎԱԳՅԱՆԻՑ, ով իր ապրելակերպով ապացուցում է, որ հայ կինը պարտվել չգիտի․

-Հենց միայն այն, որ կինը ընդունակ է կյանք տալ և դիմանալ երկունքի ցավերին, ինքնին խոսում է նրա ուժի մասին…Կինը առեղծված է, նրա մեջ կա հնազանդություն, կա ըմբոստություն, կա համեստություն, կա համակերպվելու ունակություն, այս հատկանիշները կարող ենք թվել անընդհատ: Մեր ավանդապաշտ հասարակության մեջ կա կարծիք, որ կինը փխրուն է, այնինչ վերջին տարիները ապացուցեցին, որ հենց հայ կինն է տոկուն ու ուժեղ: Միայն այն, որ հայ կինը սերնդեսերունդ անցել է պատերազմների միջով, բայց այնուամենայնիվ բազմաթիվ կորուստներով հանդերձ ծնում ու դաստիարակում է՝ կյանքը չխնայող սերունդ՝ ուժ է:

Կարծում եմ՝ մեր ուժը հենց մեր կորուստներից է, որովհետև կոտրվելով հանդերձ ամուր ենք, գուցե հենց մեր կոորուստներին չդավաճանելու մոլուցքն է մեզ այդքան ուժեղ դարձնում, այն որ ունենանք մեր տղաներին ոչինչով չզիջող նոր սերունդ, այն որ հենց մեր տղաների՝ մեր երկրում ապրելու երազանքը չկորցնենք, ինչու ոչ նաև գոնե մտքի ծայրով չխոստովանենք, որ իզուր էր…

Ուժը ծնվում է անզորությունից, ուժը ծնվում է կորցնելու ոչինչ չունենալու զգացողությունից, կարծում եմ, Արցախում ապրող կինը զգում է, որ կորցնելու ոչինչ չկա, ուստի պիտի լինել ուժեղ, լինել քո տղամարդու, քո զավակի ու քո հարազատի կողքին, և եթե փխրուն կինը ուժեղ է, ապա տղամարդկանց ոչինչ չի մնում, եթե  ոչ նույնպես լինել ուժեղ, ապրել և արարել:

-Եթե չխոսենք օրեցօր ավելացող կենցաղային տարբեր խնդիրներից, որոնց առօրյա կյանքում առնչվում է արցախցի մայրն ու աղջիկը, ապա կարող եմ ընդգծել, որ ամենամեծ խնդիրը ապագան չտեսնելն է: Գլոբալ առումով ապագան միշտ առեղծվածային է ու անորոշ, բայց, հատկապես, մեր նման փոքր ու պատերազմող երկրի համար դա առավել քան ակնհայտ ու սուր է զգացվում: Արցախցի մայրերն ու աղջիկները ապրում են այն գիտակցումով, որ անզոր են մեղմելու դիմացինի ցավը, զգայական առումով դա շատ ծանր է, քանի որ ամեն կնոջ մեջ կա մայրական բնազդը, կարեկից լինելու զգացողությունը: Անմահների գունդը  թողել է մեզ պատգամ՝ կրթել, արարել և հզորանալ, սրա գիտակցումն է ուժը, որն օգնում է մեզ դիմակայել ամեն ինչի: Մենք հետքայլ անելու տեղ չունենք, ապագան տեսնելու համար միայն առաջ պետք է նայել, ու նաև քայլել: