ԻՆ­ՉՈՒ ԵՆ Ի­ՐԱՐ ԽԺՌՈՒՄ ՆԻ­ԿՈ­ԼԱ­ՎԻ­ՐՈՒՍ­ՆԵ­ՐԸ

Սո­րո­սա­կան Դան­չի­կի բու­ծած պա­րեկ­նե­րը ար­դեն պրակ­տի­կա­յում կի­րա­ռե­ցին սո­րո­սա­կան Ար­սեն Թո­րո­սյա­նի քստմնե­լի խոր­հուր­դը` դի­մա­հար կրա­կով սպա­նե­ցին են­թադ­րյալ հան­ցա­գոր­ծին: Որ­պես ոս­տի­կան «Համ­մե­րի» հայտ­նի դեպ­քի ժա­մա­նակ խայ­տա­ռակ­ված, վախ­կո­տու­թյամբ և ան­ճա­րա­կու­թյամբ աչ­քի ըն­կած այդ ա­րա­րած­ներն ար­դեն ա­րյան համն ա­ռել են և լի­ո­վին պատ­րաստ են այն գոր­ծա­ռույ­թին, ո­րի հա­մար բուծ­վել են` տե­ռո­րի են­թար­կել ան­զեն քա­ղա­քա­ցի­նե­րին, ծա­ռա­յել որ­պես պատ­ժիչ ստո­րա­բա­ժա­նում:

ԻՆՉ­ՊԵՍ ՏԱ­ԿԱ­ՌԻ ՄԵՋ ՆԵ­ՏԱԾ ԱՌ­ՆԵՏ­ՆԵ­ՐԸ

Վա­ղուց է հայտ­նի, որ սպա­նե­լու ի­րա­վունք ստա­ցած­ներն ինչ­քան վախ­կոտ են, նույն­քան էլ դա­ժան են լի­նում: Հե­տև­ա­բար, սրանք ար­դեն ի­դե­ա­լա­կան են թրքաց­ման դեմ ընդվ­զող քա­ղա­քա­ցի­նե­րին ա­րյան մեջ խեղ­դե­լու հա­մար: Ա­վե­լի ար­դյու­նա­վե­տո­րեն, քան դա կա­նեն ոս­տի­կա­նա­կան հա­տուկ ստո­րա­բա­ժա­նում­նե­րը: Թուր­քը ձեզ օ­րի­նակ` նույն­քան վախ­կոտ, նույն­քան հակ­ված ան­պա­տիժ սպա­նու­թյուն­նե­րի, նույն­քան ոհ­մա­կա­յին: Ի դեպ, կա­րե­լի է ա­սել, որ նախ­կին պատ­գա­մա­վոր, ի­րա­վա­պաշտ­պան Գև­որգ Պետ­րո­սյա­նի բախ­տը բե­րել է` դի­մա­հար կրա­կով չէ­ին սպա­նել, «ընդա­մե­նը» ձեր­բա­կա­լել է­ին «ոստի­կան­նե­րի օ­րի­նա­կան պա­հան­ջը» չկա­տա­րե­լու պատր­վա­կով: Թե ար­դյոք սե­փա­կան ա­նուն­նե­րը տա­ռաս­խա­լով գրող պա­րեկ­ներն ի վի­ճա­կի են ձև­ա­կեր­պել «օրի­նա­կան պա­հանջ», այլ հարց է, պար­զա­պես տվյալ դեպ­քում նրանց քսի է­ին տվել, քան­զի այդ հան­րա­յին գոր­ծի­չը միշտ դի­պուկ «նախ­շել» է կա­պի­տու­լյան­տին և վեր­ջի­նիս խուն­տա­յին, և ՔՊ-ական­նե­րին իս­կա­պես հու­նից հա­նում է­ին նրա աք­րոս­տի­կոս­նե­րը:

Սա­կայն այն, ինչ սրանք բե­րում են ընդ­դի­մա­դիր­նե­րի գլխին, հաս­կա­նա­լի է, այդ­պես են վար­վում ինչ­պես ի­րա­կան բռնա­պե­տե­րը, այն­պես էլ բռնա­պե­տի տնազ­նե­րը: Ա­վե­լի հե­տաքր­քիրն այն է, որ սկսել են ի­րար հո­շո­տել: Հան­կարծ կո­րո­նա­վի­րու­սի հա­մա­ճա­րա­կի ժա­մա­նակ կե­րած աստ­ղա­բաշ­խա­կան գու­մար­նե­րի հա­մար ցու­ցադ­րա­բար ձեր­բա­կա­լե­ցին Ար­սեն Թո­րո­սյա­նի տե­ղա­կալ­նե­րին, և խո­սակ­ցու­թյուն­ներ տա­րած­վե­ցին, որ «աղջիկ պա­րոն» գլխա­վոր դա­տա­խա­զը շու­տով կգա և Ար­սեն Գար­դա­սի­լի­չի հե­տև­ից: Եվ այդ ա­մե­նը` Նի­կո­լի չա­սու­լի­սին ըն­դա­ռաջ: Մի­ան­գա­մից նշենք, որ Գար­դա­սիլ Ար­սե­նի կա­լիբ­րը շատ մեծ է «կո­ռուպ­ցի­ա­յի դեմ պայ­քա­րի» շո­ու­նե­րում զո­հա­բեր­վե­լու հա­մար, և ին­քը Գար­դա­սի­լը «տակ չմնաց», այդ գոր­ծըն­թաց­նե­րին պա­տաս­խա­նեց սպառ­նա­լից գրա­ռում­նե­րով, պարզ ակ­նար­կե­լով, որ կա­պի­տու­լյան­տի վրա կոմպ­րո­մատ­ներ ու­նի: Այս­տեղ հարկ է հի­շել, որ Գար­դա­սի­լը ՔՊ-ի ա­րևմ­տյան, կամ սո­րո­սա­կան թև­ի պա­րագ­լուխն է, և նրա նե­րու­ժը հաս­տատ չի սահ­մա­նա­փակ­վում 20-30 չի­նով­նիկ­նե­րով ու պատ­գա­մա­վոր­նե­րով:

Իսկ Ա­րև­մուտ­քում կա­պի­տու­լյանտ Նի­կո­լին սկսել են «դե­ղին քար­տեր» ցույց տալ` աչ­քը խո­թե­լով ժո­ղովր­դա­վա­րու­թյան չա­փա­նիշ­նե­րը խախ­տե­լը, կո­ռուպ­ցի­ա­յի դեմ պայ­քա­րի ցու­ցա­նիշ­նե­րի հե­տըն­թա­ցը, ինչ­պես նա­և այն, որ տնտե­սա­կան մի­ջա­վայ­րի ա­զա­տու­թյան ցու­ցա­նի­շը հի­մա ա­վե­լի վատն է, քան ե­ղել է նույ­նիսկ 2001 թվա­կա­նին: Այ­սինքն` որ հի­մա տնտե­սա­կան դաշ­տը ա­վե­լի օ­լի­գար­խաց­ված-մո­նո­պո­լի­զաց­ված է, քան ի­րենց կող­մից մշտա­պես «կոշտ ավ­տո­րի­տար» հռչակ­ված Ռո­բերտ Քո­չա­րյա­նի օ­րոք:

«Free­dom Ho­u­se» աշ­խար­հահռ­չակ ի­րա­վա­պաշտ­պան կազ­մա­կեր­պու­թյու­նը Հա­յաս­տա­նում մար­դու ի­րա­վունք­նե­րի պաշտ­պա­նու­թյան ո­լոր­տին առնչ­վող այն­պի­սի եր­կար շարք մտա­հո­գիչ ար­ձա­նագ­րում­ներ է ա­րել, որ դրանց կար­դա­լուց ար­դեն մարդ հոգ­նում է: Դրան հա­վել­վեց, օ­րի­նակ, այն, որ Եվ­րա­մի­ու­թյուն-Հա­յաս­տան խորհր­դա­րա­նա­կան գոր­ծըն­կե­րու­թյան կո­մի­տե­ի 3-րդ նիս­տի ժա­մա­նակ ԵՄ-Հա­յաս­տան խորհր­դա­րա­նա­կան գոր­ծըն­կե­րու­թյան հանձ­նա­ժո­ղո­վի հա­մա­նա­խա­գահ Մա­րի­նա Կա­լյու­րան­դը հայ­տա­րա­րեց. «Մենք տե­ղյակ ենք քաղ­հա­սա­րա­կու­թյան մտա­հո­գու­թյուն­նե­րի մա­սին՝ կապ­ված քա­ղա­քա­կան հնա­րա­վոր մի­ջամ­տու­թյան մա­սին դա­տա­կան հա­մա­կար­գում, ինչ­պես նա­և ան­կախ պե­տա­կան մար­մին­նե­րի գոր­ծու­նե­ու­թյան և լրագ­րող­նե­րի մաս­նա­գի­տա­կան գոր­ծու­նե­ու­թյան նկատ­մամբ ո­րո­շա­կի սահ­մա­նա­փա­կում­նե­րի մա­սին: Ես ևս մեկ ան­գամ կա­րև­ո­րում եմ դա­տա­կան հա­մա­կար­գի ան­կա­խու­թյան և մա­մու­լի ա­զա­տու­թյան ա­պա­հո­վու­մը»:

Ա­րևմ­տյան «հոգ­նա­նե­րի» շար­քը կա­րե­լի է շա­րու­նա­կել, և պարզ է, որ Նի­կո­լը դրան­ցից վա­խե­նում է: Եվ վա­խը ա­ռար­կա­յա­կան է` Վրաս­տա­նում տե­ղա­կան «արսեն­թո­րո­սյան­նե­րը» ցույց տվե­ցին, որ ցան­կա­ցած պա­հի կա­րող են փո­ղոց հա­նել 10-20-30 հա­զա­րա­նոց ագ­րե­սիվ ամ­բոխ: Վախն էլ դրդեց Գար­դա­սի­լի­չի վրա ձեր­բա­կա­լու­թյան սպառ­նա­լիք կա­խել: Եվ դրան հե­տև­եց կա­պի­տու­լյան­տի զան­գը Վլա­դի­միր Պու­տի­նին` ե­րև­ի թե փոր­ձում է սո­րո­սա­կան­նե­րի դեմ քայ­լե­րը «նաղ­դել» ռուս­նե­րի վրա` ակն­կա­լե­լով Մոսկ­վա­յի ա­ջակ­ցու­թյունն ու պաշտ­պա­նու­թյու­նը: Բայց ռուս­նե­րի ա­սած` «Наг­лость – вто­рое счас­тье», զի հենց նոր է պայ­թել այն սկան­դա­լը, որ Նի­կո­լը հրա­ժար­վել է ՀԱՊԿ ղե­կա­վա­րի տե­ղա­կա­լի պաշ­տո­նի հա­յաս­տա­նյան քվո­տա­յից:

ԻՆ­ՉՈՒ Է ԽՈՒՆ­ՏԱՆ ԱՅԴ­ՔԱՆ ՎԱՌ­ՎԱԾ ՍԵՐԺ ՍԱՐԳ­ՍՅԱ­ՆԻՑ

Մի­ա­ժա­մա­նակ նկա­տե­լի է, որ խուն­տան հսկա­յա­կան ռե­սուրս­ներ է ծախ­սում Սերժ Սարգ­սյա­նի դեմ քա­րոզ­չա­կան ար­շավ ծա­վա­լե­լու վրա: Նման է, որ ՀՀ եր­րորդ նա­խա­գահն իր գրքի շնոր­հան­դե­սին դա­ժա­նա­բար տրո­րել է կա­պի­տու­լյանտ­նե­րի խո­ցե­լի կե­տեր, որ ոչ մի­այն տար­բեր թափթ­փուկ­նե­րի գոր­ծու­ղել են Հ1-ի ե­թեր և մո­բի­լի­զաց­րել ֆեյս­բու­քյան ֆեյ­քե­րի բա­նա­կը, այ­լև շատ կո­պիտ ար­ձա­գան­քել են Նի­կո­լի ըն­տա­նե­կան աղ­բա­կայ­քով` «Հայ­կա­կան ժա­մա­նա­կով»: Այդ հար­ձա­կում­նե­րի թե­զե­րի սնան­կու­թյանն անդ­րա­դար­ձել է ՀՀԿ փոխ­նա­խա­գահ Ար­մեն Ա­շո­տյանն իր «Նի­կոլ. եր­ջա­նիկ ա­նա­ռա­կու­թյան շե­փո­րա­հա­րը» հան­գա­մա­նա­լից վեր­լու­ծա­կա­նով: Մաս­նա­վո­րա­պես, ըստ Ա­շո­տյա­նի. «Նի­կոլ Փա­շի­նյա­նը շատ է նեղ­վել: Նեղ­վել է, ո­րով­հե­տև Սերժ Սարգ­սյա­նի խոս­քը և՛ քա­ղա­քա­կան էր, և՛ մի­ջազ­գա­յին էր, և՛ բա­րո­յախ­րա­տա­կան էր, և ա­մե­նա­կա­րև­ո­րը՝ սրտա­ցավ էր: Նա­խա­գա­հը հար­ցու­պա­տաս­խա­նի ժա­մա­նակ շեշ­տեց, որ մարդ­կայ­նո­րեն ցավ է զգում, երբ Հա­յաս­տա­նը ներ­կա­յաց­նող է­ա­կին ստո­րաց­նում են, ո­րով­հե­տև այդ ստո­րա­ցու­մը տա­րած­վում է ամ­բողջ երկ­րի և ժո­ղովր­դի վրա, սա­կայն, ի­հար­կե, նման բարձր մա­տե­րի­ա­նե­րը Նի­կո­լին ան­հա­սա­նե­լի են:

Նի­կո­լը նեղ­վել է, որ Սեր­ժը ցի­տում է Ա­լի­և­ին: Տա­րօ­րի­նակ է, ո­րով­հե­տև 2018 թվա­կա­նից մինչ 2020 թվա­կան Նի­կոլն ու Ա­լի­և­ը «в унисон» փնո­վում ու վար­կա­բե­կում է­ին Հա­յաս­տա­նի նա­խորդ իշ­խա­նու­թյուն­նե­րին՝ ան­վա­նա­կան և գրե­թե մի­և­նույն բա­ռա­պա­շա­րով:

Նի­կո­լը հա­ճույք էր ստա­նում, երբ Ա­լի­ևն ի­րեն գո­վում էր, հույ­սեր էր կա­պում, իսկ նախ­կին իշ­խա­նու­թյուն­նե­րին հա­մա­րում հան­ցա­գործ­ներ, կո­ռում­պաց­ված­ներ և այլն: Նի­կոլն էլ իր հեր­թին՝ Ա­լի­և­ին հա­մա­րում էր կիրթ և կա­ռու­ցո­ղա­կան և նրա­նից տե­ղե­կա­նում Ար­ցա­խյան բա­նակ­ցու­թյուն­նե­րի բո­վան­դա­կու­թյան մա­սին: Ա­վե­լին, պա­տե­րազ­մից հե­տո Նի­կո­լը ծա­ռա­յա­միտ ե­ռան­դով Հա­յաս­տա­նում ջա­նա­սի­րո­րեն տա­րա­ծում էր Ա­լի­և­ի թե­զե­րը, օ­րի­նակ՝ 1993 թ. ՄԱԿ ԱԽ չորս բա­նա­ձև­ե­րի մա­սին:

Սե­փա­կան ան­ձի բոր­բոք­ված փոք­րիկ է­գոն շո­յե­լու ըն­թաց­քում Նի­կոլն ի­րեն ա­նուղ­ղա­կի­ո­րեն վե­րագ­րում է «պրո­ֆե­սի­ո­նալ» բա­նակ­ցո­ղի կար­գա­վի­ճակ՝ նեղ­վե­լով նրա­նից, որ Սերժ Սարգ­սյա­նը քննա­դա­տել է ոչ թե իր «պրո­ֆե­սի­ո­նալ» բա­նակ­ցա­յին հմտու­թյուն­նե­րը, այլ՝ այն հան­գա­ման­քը, որ Ա­լի­և­ը հե­տև­ո­ղա­կա­նո­րեն իր կո­շիկ­ներն է սրբում Նի­կոլ Փա­շի­նյա­նով»:

Դա կա­պի­տու­լյան­տի «գժա­կա­նը քո­քե­լու» մի աս­պեկտն է մի­այն: Իսկ ա­մե­նա­դա­ժանն այն է, որ Սերժ Սարգ­սյա­նը նրա աչքն էր խո­թել 44-օրյա պա­տե­րազ­մին սպա­ռա­զի­նու­թյան ըն­դա­մե­նը կեսն օգ­տա­գոր­ծե­լը, Հա­յոց բա­նա­կի ա­մե­նահ­զոր զեն­քե­րը չկի­րա­ռե­լը, այ­սինք` պա­տե­րազ­մում ՄԻ­ՏՈՒՄ­ՆԱ­ՎՈՐ պարտ­վե­լու հան­գա­ման­քը: Եվ ի­հար­կե գլխա­վոր գե­րա­գույն դա­վա­ճա­նի հո­գե­կան խան­գար­մուն­քի պատ­ճառ է դար­ձել Սերժ Սարգ­սյա­նի հայ­տա­րա­րու­թյունն այն մա­սին, որ չի պատ­րաստ­վում թո­շա­կի գնալ ու «փոք­րիկ այ­գի» մշա­կել, ակ­տիվ քա­ղա­քակ­նու­թյու­նից եր­բեք չի հե­ռա­ցել և հե­ռա­նա­լու մտադ­րու­թյուն չու­նի: Այ­սինքն` սկսվում է քա­ղա­քա­կան գոր­ծու­նե­ու­թյան նոր փուլ, ո­րը խո­րա­պես ցնցել է Նի­կո­լին: Նա հաս­կա­նում է ընդ­դի­մու­թյան չի­րաց­ված նե­րու­ժի ծա­վալ­նե­րը և վա­խե­նում է հենց դրա լի­ար­ժեք բա­ցա­զա­տու­մից և օգ­տա­գոր­ծու­մից: Նա ըմբռ­նում է, որ քա­ղա­քա­կան գրոս­մայս­թե­րը կա­պի­տու­լյան­տի ռեյ­տին­գի կա­տաստ­րո­ֆիկ անկ­ման փու­լում Սերժ Սարգ­սյա­նը նո­կա­ուտ պատ­ճա­ռող հար­ված կա­րող է հասց­նել: ՀՀ եր­րորդ նա­խա­գա­հը ոչ մի­այն համ­բե­րա­տար բա­նակ­ցող է, այ­լև համ­բե­րա­տար և սառ­նա­սիրտ մար­տիկ:

ՀՈՎ­ՀԱՆ­ՆԵՍ ԳԱ­ԼԱ­ՋՅԱՆ