ՊԵ­ՏՈՒ­ԹՅԱՆ ԳԵ­ՐԵԶ­ՄԱ­ՆԱ­ՓՈՐՆԵ­ՐԸ

Սրանք ըն­դու­նակ են մի­այն ոս­տի­կան և ռեպ­րե­սիվ մի­ջոց բու­ծել: Ա­հա­վա­սիկ, գնել են 175 «To­yo­ta For­tu­ner» մակ­նի­շի ավ­տո­մե­քե­նա պա­րեկ­նե­րի հա­մար` ա­ռա­վել քան 3 մի­լի­արդ դրա­մով, և ԶՐՈ տանկ բա­նա­կի հա­մար, 7 մի­լի­ոն դո­լա­րով գնել են «Pe­ga­sus» իս­րա­յե­լա­կան ծրագ­րա­յին փա­թեթ` ընդ­դի­մու­թյա­նը գաղտ­նալ­սե­լու հա­մար, և ԶՐՈ հա­կադ­րո­նա­յին զեն­քեր բա­նա­կի հա­մար: Էլ չենք խո­սում թան­կար­ժեք ծա­ռա­յո­ղա­կան ավ­տո­մե­քե­նա­նե­րի և լա­փած պար­գև­ավ­ճար­նե­րի մա­սին...

ԴԵ­ԲԻԼ ԵՆ, ԲԱՅՑ ԹԱ­ԼԱՆ­ՉԻ՞ ՉԵՆ

Ե­թե մի կողմ դնենք ա­նաս­նա­ցած ժե­խե­րին, ո­րոնց մի­այն ա­նաս­նա­բույ­ժը կօգ­նի, ա­պա ՀՀ քա­ղա­քա­ցի­նե­րին սրանք կե­րակ­րում են պրի­մի­տիվ բա­նա­ձև­ով, որ շրջա­նա­ռում են իբր ան­կախ կայ­քե­րով և սոց­ցան­ցե­րի ֆեյ­քե­րով. «Սրանք դե­բիլ են, բայց գո­նե «նախ­կին­նե­րի» պես թա­լան­չի չեն: Սրանք բութ են, բայց գո­նե «նախ­կին­նե­րի» պես ա­նար­դար չեն: Սրանք ոչ կոմ­պե­տենտ են, բայց «նախ­կին­նե­րի» պես մար­դաս­պան չեն»:

Ի­յա՛, ի­րո՞ք... Սրանք «նախ­կին­նե­րից» ժա­ռան­գու­թյուն մնա­ցած ծա­ռա­յո­ղա­կան ավ­տո­մե­քե­նա­նե­րը հա­մա­րե­ցին հնո­տիք և գնե­ցին ա­վե­լի թան­կը, բայց «նախ­կին­նե՞րն» են թա­լան­չի: Ժա­մա­նա­կին հե­ռուս­տա­ցույ­ցի ա­պա­ռի­կը փա­կե­լու փող չու­նե­ցող «Օմե­գա» մա­կա­նու­նով Ա­րա­բատ Միր­զո­և­ը մի տե­սակ շատ ա­րագ դղյա­կի փող փո­շեծ­ծեց, բայց «նախ­կին­նե՞րն» են թա­լան­չի: Հին օ­լի­գարխ­նե­րին գու­մար­վեց նո­րա­թու­խը` ոմն Նա­րեկ Նալ­բան­դյան, բայց «նախ­կին­նե՞րն» են թա­լան­չի, գրե­թե բո­լոր պետգ­նում­նե­րն ար­վում են ա­ռանց մրցույ­թի, և լավ հայտ­նի է` որ մի ՔՊ-ական թափթ­փու­կի որ մի ազ­գա­կա­նի օգ­տին, բայց «նախ­կին­նե՞րն» են կո­ռում­պաց­ված... Խուն­տա­յից ան­կախ վճիռ­ներ կա­յաց­նող և նի­կո­լա­պատ­վեր­ներ չու­նե­ցող բո­լոր դա­տա­վոր­նե­րին ճնշե­ցին կամ վռնդե­ցին, բայց «նախ­կին­նե՞րն» են ա­նար­դար: 5000 ե­րի­տա­սարդ­նե­րի ա­ռանց «օֆ» քա­շե­լու մա­տաղ ա­րե­ցին, բայց «նախ­կին­նե՞րն» են մար­դաս­պան:

Այդ ա­մե­նը կա­րե­լի է եր­կար թվար­կել` սրանք բա­ցի դե­բիլ լի­նե­լուց, և՛ թա­լան­չի են, և՛ կո­ռուպ­ցի­ո­ներ, և՛ մար­դաս­պան, ու ա­մե­նա­կա­րևո­րը` պե­տա­կան դա­վա­ճան են և թուր­քի հարճ, բայց... «մի­այն թե «նախ­կին­նե­րը» չվե­րա­դառ­նան: Այն «նախ­կին­նե­րը», ում օ­րոք և՛ Ար­ցա­խի, և՛ ՀՀ սահ­ման­նե­րը պաշտ­պան­ված է­ին, ում օ­րոք, ինչ­քան էլ նրանք իբր «վա­տը» ե­ղած լի­նե­ին, գոր­ծող պե­տա­կա­նու­թյան տեր է­ին և ազ­գա­յին հպար­տու­թյան կրող: Իսկ սրանք գե­րեզ­մա­նում են պե­տա­կա­նու­թյու­նը, «տա­լաշ-տա­լաշ» թուր­քի բա­ժին սար­քում և ստի­պում ա­մա­չել ՀՀ քա­ղա­քա­ցի լի­նե­լու հա­մար, զի Հա­յաս­տա­նի Հան­րա­պե­տու­թյա­նը սկսել են ան­լուրջ վե­րա­բեր­վել, իսկ հա­յե­րին հա­մա­րում են «չմո», կամ ռսի ա­սած` «тер­пи­ла», ու­ղիղ հե­ռուս­տա­ե­թե­րում քա­մահ­րան­քով ար­տա­հայտ­վել:

Իսկ հնա­րա­վո՞ր էր պատ­կե­րաց­նել, որ օ­րի­նակ` Սերժ Սարգ­սյա­նի օ­րոք Ադր­բե­ջա­նը հա­մար­ձակ­վեր «Զան­գե­զու­րի մի­ջանց­քի» ա­նուն տալ և լպիր­շա­բար հա­վակ­նել Սյու­նի­քի, Գե­ղար­քու­նի­քի, ան­գամ Ե­րև­ա­նի տա­րած­քը ադր­բե­ջա­նա­կան հռչա­կել, հնա­րա­վո՞ր էր պատ­կե­րաց­նել, որ ինչ-որ է­կո­տե­ռորիստ­ներ բլո­կա­դա­յի են­թար­կեն Ար­ցա­խը: Հնա­րա­վո՞ր էր պատ­կե­րաց­նել ինչ-որ եվ­րա­դի­տորդ­նե­րի կամ խա­ղա­ղա­պահ­նե­րի անհ­րա­ժեշ­տու­թյուն: Հնա­րա­վո՞ր էր պատ­կե­րաց­նել Էր­դո­ղա­նի հի­միկ­վա հո­խոր­տանք­նե­րը: Հնա­րա­վո՞ր էր պատ­կե­րաց­նել, որ Լավ­րո­վը և Վո­լո­դի­նը ա­սե­ին այն, ինչ հի­մա են ա­սում... Ախր այդ ա­մենն այն­քան կա­րե­լի է թվար­կել, որ ե­թե սրանք մի կա­թիլ ար­ժա­նա­պատ­վու­թյուն ու­նե­նա­յին` պի­տի ինք­նաս­պան լի­նե­ին, կամ մի­նի­մում գո­նե պա­պանձ­վե­ին ու չհա­մար­ձակ­վե­ին «նախ­կին­նե­րի» ա­նու­նը տալ:

Մեծ հա­րայ-հրո­ցով պաշտ­պա­նու­թյան նախ­կին նա­խա­րար­նե­րին քրե­ո­րեն հե­տապն­դում եք որ­պես «թա­լան­չի­նե­րի» և «կո­ռուպ­ցի­ո­ներ­նե­րի», սա­կայն նրանց օ­րոք մար­տա­կան հե­նա­կե­տե­րը և զո­րա­նոց­նե­րը կա­հա­վոր­ված է­ին, սահ­ման­նե­րը և Ար­ցա­խը` ա­նա­ռիկ, իսկ գե­րի հանձն­վելն ա­մոթ էր հա­մար­վում... Իսկ ձեր իբր «չթա­լան­չի» նա­խա­րար­նե­րի օ­րոք Ջեր­մուկ ա­ռող­ջա­րանն է ռմբա­կոծ­վում, սահ­մա­նա­յին ոչ այն­քան խո­շոր կռիվ­նե­րում թշնա­մին կի­լո­մետ­րե­րով ա­ռաջ է գա­լիս, 200-ից ա­վել զին­վոր է զոհ­վում, զոհ­ված­նե­րի դի­ե­րը ագ­ռավ­նե­րի և բո­րե­նի­նե­րի բա­ժին են դառ­նում, մար­տա­կան հե­նա­կե­տե­րը բոմ­ժի կա­ցա­րա­նից չեն տար­բեր­վում... Ձեր վար­ժա­պետ «լա­վա­գույն նա­խա­րա­րի» օ­րոք 15 զին­վոր է ողջ-ողջ այր­վում զին­կա­ցա­րա­նում... Բա­ցի «կլուբ­նի­կից» ու «մայ­կա-տռու­սի­կից» այլ նվա­ճում­ներ ու­նե՞ք: Բա­ցի նրա­նից, որ «խա­ղա­ղու­թյուն» բա­ռը հայ­հո­յանք է դար­ձել, դի­վա­նա­գի­տա­կան այլ նվա­ճում ու­նե՞ք...

ՆՈՐ ՎՏԱՆԳ­ՆԵՐ` ՈՒ­ՐԱ­ՑԱԾ ԱՐ­ՑԱ­ԽԻ ԳԼԽԻՆ

Ժա­մա­նա­կին Վազ­գեն Սարգ­սյանն էր ա­սել` տղե՛րք, հո­ղի կռիվ ա­րեք, որ ա­թոռ դնե­լու տեղ ու­նե­նաք... Իսկ այ­սօր ա­թո­ռի կռիվ է ոչ մի­այն Ե­րև­ա­նի ա­վա­գա­նու ա­ռա­ջի­կա, հնա­րա­վոր է` ար­տա­հերթ ընտ­րու­թյուն­նե­րի հա­մար ՔՊ-ական և ՔՊ-ամերձ ա­նար­ժա­նա­գույն պեր­սո­նաժ­նե­րի մի­ջև, և «իշխող կու­սակ­ցու­թյուն» կոչ­վող ՔՊ-ում ի­րար տակ փո­րե­լը, հա­մա­տա­րած մատ­նագ­րերն ու բան­սար­կու­թյուն­նե­րը գյու­ղի պետ­քա­րա­նի գար­շա­հոտ են գցել, այ­լև մա­հա­ցու շրջա­փակ­ման ճի­րան­նե­րում խեղդ­վող Ար­ցա­խում քա­ղա­քա­կան խա­ղեր կան:

Քա­ղա­քա­գետ Հրանտ Մե­լիք-Շահ­նա­զա­րյա­նը տագ­նա­պով ար­ձա­նագ­րում է. «Խնդիրն այլ տեղ է՝ Ար­ցա­խի նա­խա­գա­հի՝ բո­լո­րին հա­ճո­յա­նա­լու, բո­լո­րին գո­հաց­նե­լու ան­հագ ցան­կու­թյան մեջ: Ա­վե­լին, երբ ա­սում եմ բո­լո­րը, նկա­տի ու­նեմ բա­ռա­ցի­ո­րեն բո­լո­րին՝ Փա­շի­նյա­նին, Ա­լի­և­ին, Պու­տի­նին, Ար­ցա­խի վեր­նա­խա­վին, Հա­յաս­տա­նի ընդ­դի­մու­թյա­նը, և այլն: Եվ նա կար­ծում է, որ կա­րող է դա ա­նել: Փա­շի­նյա­նը ցան­կա­նում է Սամ­վել Բա­բա­յա­նին նշա­նա­կել Ար­ցա­խում պաշ­տո­նի՞` խնդրեմ: Ա­լի­և­ը դեմ է Ռու­բեն Վար­դա­նյա­նի ներ­կա­յու­թյա՞նը Ար­ցա­խում` կրկին խնդրեմ: Ռուս­նե­րը ցան­կու­թյուն­ներ ու­նե՞ն` կրկին խնդիր չկա: Նրանք այս­պես են ապ­րում՝ այ­սօր ո­րո­շում կա­յաց­նե­լով, հա­ջորդ օ­րը փո­խե­լով... Հի­մա Սահ­մա­նադ­րու­թյու­նը փոխ­վում է: Ա­սում են՝ դա ար­վում է Սամ­վել Բա­բա­յա­նի խնդրան­քով: Կրկին, ըստ լրատ­վա­կան կայ­քե­րի, վեր­ջինս ցան­կա­նում է Ար­ցա­խում վար­չա­պետ դառ­նալ: Կամ գու­ցե նա­խա­գահ: Նրա­նից սպա­սե­լի: Եվ սա կլի­նի Ա­րա­յիկ Հա­րու­թյու­նյա­նի վեր­ջին ար­ջի ծա­ռա­յու­թյու­նը Ար­ցա­խին, ե­թե, ի­հար­կե, վա­ղը նո­րից չփո­խի իր միտ­քը...»:

Մինչ­դեռ Ար­ցա­խի ներ­սում ցան­կա­ցած կտրուկ քայլ, ո­րը կա­ռա­ջաց­նի կա­ռա­վար­ման վա­կո­ւում, կա­րող է ա­վարտ­վել Ադր­բե­ջա­նի կող­մից «խա­ղաղ» նվա­ճու­մով: Սա մին­չև 2018-ի շրջա­նը չէ, երբ Ար­ցա­խում ներ­քա­ղա­քա­կան ինտ­րիգ­նե­րը թե­թև քա­մու պես բան է­ին, այ­սօր դա կա­րող է ճա­կա­տագ­րա­կան լի­նել:

Իսկ Ե­րև­ա­նում, ուր աշ­խար­հի բո­լոր 13 մի­լի­ոն հա­յե­րի պրոբ­լե­մը նստած է Կա­ռա­վա­րու­թյան շեն­քում` իր 9 տո­կո­սա­նոց վար­կա­նի­շը և փսլնքոտ պա­րեկ­նե­րին, ինչ­պես նա­և НКВД-ին ոչն­չով չզի­ջող «գործ կա­րող» ոչ պա­կաս փսլնքոտ քննիչ­նե­րին պինդ գրկած, մեր տու­նը քան­դո­ղը քա­ղա­քա­ցի­նե­րի հի­­աս­թա­փու­թյունն ու ա­պա­տի­ան է: Մե­ղադ­րում են ընդ­դի­մու­թյա­նը, հա­զա­րու­մի դա­վադ­րու­թյան տե­սու­թյուն­ներ մո­գո­նե­լով, թե ին­չո՞ւ մին­չև հի­մա չի վռնդել այդ դա­վա­ճան վիժ­վածք­նե­րին, բայց... ի­րենք չեն ու­զում «զբաղ­վել քա­ղա­քա­կա­նու­թյամբ», ա­մեն մե­կը` հա­զա­րու­մի ար­դա­րա­ցու­մով: Բա ո՞ւմ վրա հեն­վի այս լավ կամ վատ ընդ­դի­մու­թյու­նը, ա­ռաս­պե­լա­կան սու­պեր­մեն­նե­րի՞ վե­րած­վի: Չէ՞ որ սրանք կառ­չած են ա­թոռ­նե­րից ցան­կա­ցած գնով:

Եվ ու­զած-չու­զած պե­տա­կա­նու­թյան այս գե­րեզ­մա­նա­փոր­նե­րի դեմ պայ­քա­րում մնում է ա­պա­վի­նել «սև կա­րապ­նե­րին», սա­կայն փաստ չէ, որ «սև կա­րա­պը» ա­ղե­տա­բեր չի լի­նի: Օ­րի­նա­կը աչք­նե­րիս ա­ռաջ է` Էր­դո­ղա­նի մոտ հայտն­ված «սև կա­րա­պը»: 

ՀՈՎ­ՀԱՆ­ՆԵՍ ԳԱ­ԼԱ­ՋՅԱՆ