ՀԱՆՈՒՆ ՔՊ-Ի ՌԻՍԿԻ ՉԵՆԹԱՐԿԵ՛Լ 10.000.000+3.000.000+120.000 ՀԱՅԵՐԻ

Բեր­ձո­րի­ի մի­ջանց­քի թե­մա­յով ընդ­դի­մու­թյան կազ­մա­կեր­պած խորհր­դա­րա­նա­կան լսում­նե­րի ժա­մա­նակ թրքա­հարճ Ար­սե­նյան Գու­գոն շատ պարզ հաս­կաց­րեց, որ Ար­ցա­խում շրջա­փակ­ման մեջ հայտն­ված 120 հա­զար մար­դու ճա­կա­տա­գիրն ի­րենց՝ ՔՊ-ին, չի հե­տաքրք­րում, և նրանք, իբր, մտա­ծում են Հա­յաս­տա­նի Հան­րա­պե­տու­թյան 3 մի­լի­ոն բնակ­չու­թյան մա­սին... Բնա­կա­նա­բար, բո­լոր ող­ջա­միտ հա­յե­րը վրդով­վե­ցին: Սա­կայն պարզ է, որ Գու­գո­յի շուր­թե­րով խո­սում է գլխա­վոր գե­րա­գույն կա­պի­տու­լյան­տը:

«ՀԱ­ՅԱՍ­ՏԱՆ 29800». ԻՆՔ­ՆԱ­ՈՉՆ­ՉԱՑ­ՄԱՆ ՈՒ­ՂԻ­ՈՎ

Ժա­մա­նա­կին Շու­շին էր «դժբախտ ու դժգույն», իսկ հի­մա ողջ Ար­ցա­խը: Ինչ­պես նկա­տում է քա­ղա­քա­գետ Գա­գիկ Համ­բա­րյա­նը. «Գու­գո՛, քո գլխա­վոր մտա­հո­գու­թյու­նը ձեր՝ քայ­լիստ­նե­րիդ իշ­խա­նու­թյան պահ­պա­նումն է, այլ ոչ թե Հա­յաս­տա­նը, ո­րի պատ­մա­կան մասն է նա­և Ար­ցա­խը և ընդ­հան­րա­պես՝ հա­յը: Չեմ զար­մա­նա, ե­թե ո­րոշ ժա­մա­նակ անց, երբ Նի­կոլ Ան­հո­ղը հայ­տա­րա­րի, որ «Արցա­խի նման Սյու­նի­քից էլ պետք է հրա­ժար­վենք, որ Հա­յաս­տա­նը պա­հենք» կամ Սյու­նիքն էլ բե­մադր­ված պա­տե­րազ­մով թուր­քին հանձ­նի, քայ­լիստ Գու­գոն նույն ԱԺ-ում բո­ցա­շունչ ե­լույթ ու­նե­նա և հայ­տա­րա­րի, թե «արա՛, դուք ո՞վ եք, մենք մտա­ծում ենք Հա­յաս­տա­նի 2 մի­լի­ոն 860 հա­զար բնակ­չի մա­սին, այլ ոչ թե Սյու­նի­քում մնա­ցած 140 հա­զար մարդ­կանց մա­սին»: Նույնն էլ ա­սե­լու են Տա­վու­շի, Վա­յոց Ձո­րի, Գե­ղար­քու­նի­քի և Ա­րա­րա­տի մար­զե­րի պա­հով, երբ թուր­քե­րը նվեր ստա­նան դրանք քայ­լիստ­նե­րից ու Ա­լի­և­ի ե­րա­զանք­նե­րը ի­րա­կանց­նող Նի­կոլ Ան­հո­ղի դա­վա­ճա­նու­թյունն ու հա­կա­հայ քայ­լերն անգ­րա­գետ մաս­սա­յին ներ­կա­յաց­նե­լու են որ­պես Հա­յաս­տա­նից մնա­ցա­ծի «փրկա­գին»:

«Քա­ղա­քա­կան հայ» վեր­լու­ծա­կան կենտ­րո­նի փոր­ձա­գետ Ա­րամ Պա­լյա­նի հա­մոզ­մամբ. «Հա­յաս­տան 29800» կոն­ցեպտը (որն իր ներ­կա փու­լում ըստ է­ու­թյան Ար­ցա­խը հանձ­նե­լու գա­ղա­փա­րա­կան փա­թե­թա­վո­րում է) իր մեջ ի սկզբա­նե պա­րու­նա­կում է այդ նույն 29800-անոց Հա­յաս­տա­նի ինք­նա­ոչն­չաց­ման մե­խա­նիզմ, ո­րը մի­ա­նում է կոն­ցեպ­տի գոր­ծարկ­ման պա­հից: Ցի­նիզ­մի գա­գաթ­նա­կե­տը սա­կայն այն է, որ հայ­կա­կան պե­տա­կա­նու­թյան կոր­ծան­ման ամ­բողջ ըն­թացքն ու­ղեկց­վե­լու է կոր­ծա­նող­նե­րի կող­մից ինք­նիշ­խա­նու­թյան փրկու­թյան մա­սին բա­րո­յախ­րա­տա­կան լեկ­ցի­ա­նե­րով ու կո­չե­րով, ինչ­պես նա­և Հա­յաս­տանն իս­կա­պես փրկել փոր­ձող­նե­րի քրե­ա­կան հե­տապն­դում­նե­րով»:

Այ­սինքն` «Հա­յաս­տան 29800» նի­կո­լա­ծին վիժ­վածք գա­ղա­փա­րը գլխանց մո­գոն­վել է որ­պես ծխա­ծած­կույթ, ո­րով պի­տի պա­րուր­վի եր­կի­րը մաս առ մաս թուր­քին հանձ­նե­լը և նոր ցե­ղաս­պա­նու­թյու­նը, մի­ա­ժա­մա­նակ այն­պես վար­կա­բեկ­վի ինք­նիշ­խա­նու­թյան և պե­տա­կա­նու­թյան գա­ղա­փա­րը, որ հա­յե­րը մե­կընդ­միշտ մո­ռա­նան դրա մա­սին և բա­վա­կա­նին ա­րագ ու­ծաց­վեն օ­տար ա­փե­րում: Դա ի­րա­կա­նում մահ­վան դա­տավ­ճիռ է ինչ­պես հայ­րե­նաբ­նակ, այն­պես էլ սփյուռ­քի հա­յու­թյան հա­մար: Եվ մի­ան­գա­մայն բնա­կան է, որ Ար­սե­նյան Գու­գո­յի պղծա­գույն ե­լույ­թը, ո­րին նույ­նիսկ հա­մար­ժեք հայ­հո­յան­քը գտնելն է դժվար, դար­ձավ կա­տա­լի­զա­տոր, որ­պես­զի մի քա­նի տաս­նյակ ա­կա­նա­վոր սփյուռ­քա­հա­յեր նա­խա­ձեռ­նեն ստո­րագ­րա­հա­վաք կա­պի­տու­լյա­նի հրա­ժա­րա­կա­նի պա­հան­ջով, այդ նպա­տա­կով հա­տուկ ստեղ­ծե­լով NikolGo.com կայ­քե­ջը: Նրանք մատ­նան­շում են, որ Նի­կո­լի քա­ղա­քա­կա­նու­թյու­նը հա­յու­թյանն ան­պաշտ­պան է թող­նում Ադր­բե­ջա­նի և Թուր­քի­ա­յի կող­մից ցե­ղաս­պան­վե­լու վտան­գի պա­րա­գա­յում, ինչ­պես նա­և ՀՀ-ում ժո­ղովր­դա­վա­րու­թյան ինս­տի­տուտ­նե­րի դեգ­րա­դա­ցու­մը: Ստո­րագ­րա­հա­վա­քի նա­խա­ձեռ­նող­նե­րը պա­հան­ջում են հրա­ժա­րա­կան, սա­կայն ի­րենց ի­րա­վունք չեն վե­րա­պա­հում ա­ռա­ջար­կել վար­չա­պե­տի թեկ­նա­ծու:

Այ­սինքն` Ար­ցա­խը մա­քա­ռում է մահ­վան դեմ, սփյուռ­քը զգա­ցել է մա­հա­ցու վտան­գը, սա­կայն ՀՀ բնա­կիչ­նե­րի զգա­լի մա­սը դեռ գե­րա­դա­սում է «չզբաղ­վել քա­ղա­քա­կա­նու­թյամբ», այլ զբաղ­վել ին­չով ա­սես... Խոս­քը ստա­մոք­սա­պաշտ­նե­րի մա­սին չէ, այլ նրանց, ով­քեր հրա­պուր­ված են «ամեն մեկն իր գոր­ծով պի­տի զբաղ­վի», «եկեք չքա­ղա­քա­կա­նաց­նենք», «ես այ­լևս քա­ղա­քա­կա­նու­թյամբ չեմ զբաղ­վում», «դրա փո­խա­րեն ե­կեք աղ­բից մաք­րենք քա­ղա­քը», «կրա­կել սո­վո­րենք», «վա­զե­լու գնանք», «ծառ տնկենք» և այլն, տի­պի մտքե­րով: Դրանք, որ­պես կա­նոն, կա՛մ ան­մի­ջա­կա­նո­րեն պա­րու­նա­կում են ո­րև­է լավ ա­ռա­ջարկ (օրի­նակ՝ կրա­կել սո­վո­րե­լը կամ ծառ տնկե­լը շատ ող­ջա­միտ զ­բաղ­մունք են), կա՛մ ու­ղեկց­վում են ող­ջա­միտ բա­ցատ­րու­թյամբ, բայց ի­րա­կա­նում վե­րած­վում են ինք­նա­խա­բե­ու­թյան մե­խա­նիզ­մի:

Քան­զի այդ զբաղ­մունք­նե­րի պտուղ­նե­րը կոր­չե­լու են, ե­թե չհե­ռաց­վի եր­կիրն ինք­նա­ոչն­չաց­ման տա­նող խուն­տան: Ի­րա­կա­նում «մա­սը զո­հա­բե­րե­լու գնով ամ­բող­ջը փրկե­լու» ճի­վա­ղա­յին մտայ­նու­թյա­նը պետք է հա­կադ­րել ա­ռողջ բա­նա­ձև` «զո­հա­բե­րենք» ՔՊ-ական խուն­տա­յին, և դրա­նով կփրկենք 120 հա­զար Ար­ցա­խում ապ­րող ՀՀ քա­ղա­քա­ցի­նե­րի, ՀՀ բո­լոր 3 մի­լի­ոն բնա­կիչ­նե­րին և 10 մի­լի­ո­նա­նոց սփյուռ­քը:

ԲԱ­ԼԱՍ­ՏԸ ՆԱ­ՎԻՑ ԳՑԵ­ԼՈՒ ԺԱ­ՄԱ­ՆԱ­ԿԸ

Այդ ՔՊ-ական բո­լուկն այն բա­լաստն է, ո­րը խոր­տա­կում է պե­տա­կա­նու­թյան նա­վը: Ան­շուշտ, ըն­թեր­ցո­ղը կհարց­նի հա­րյուր հա­զա­րա­վոր ընտ­րա­ժե­խե­րի մա­սին, բայց մի­ան­գա­մից նշենք` ե­թե խուն­տան չլի­նի, այդ զանգ­վա­ծը հա­մախմբ­վե­լու տեղ չի ու­նե­նա և հե­տև­ա­բար, կվնա­սա­զերծ­վի:

Ինչ­պես նշում է ՀՀԿ խոս­նակ Է­դո­ւարդ Շար­մա­զա­նո­վը. «Թուր­քի­ա­յի տակ ապ­րել ցան­կա­ցող կա­պի­տու­լյանտ­նե­րի ռե­ժի­մին հի­շեց­նեմ դե­ռեւս 1993-ի ամ­ռա­նը թուր­քե­րի նախ­կին վար­չա­պետ Է­ջե­ւի­թի խոս­քե­րը. «Թուր­քի­ան ի վի­ճա­կի է Նա­խի­ջե­ւա­նի ու Ադր­բե­ջա­նը մի­աց­նող մի­ջանցք բա­ցել ` օ­դա­յին գոր­ծո­ղու­թյուն­նե­րի մի­ջո­ցով: Մի­այն այս ձև­ով կա­րե­լի է հա­վա­սա­րակշ­ռել կո­րուստ­նե­րը ԼՂ-ում: Մի­այն այս ճա­նա­պար­հով կա­րե­լի է հա­մո­զել Հա­յաս­տա­նին ար­դա­րա­ցի հա­մա­ձայ­նու­թյան գալ Ադր­բե­ջա­նի հետ»: Հի­մա ա­նա­տո­լի­ա­կան ու կով­կա­սյան թուր­քե­րը «ճա­նա­պարհ­նե­րի ա­պաշր­ջա­փակ­ման» ան­վան տակ պատ­րաստ են գոր­ծար­կել «պան­թուր­քիզ­մի» ճա­նա­պար­հը, իսկ կա­պի­տու­լյանտ ռե­ժի­մը դա ներ­կա­յաց­նում է «խա­ղա­ղա­սի­րու­թյուն»: Սերժ Սարգ­սյա­նի նա­խա­ձեռ­նած «ֆուտ­բո­լա­յին դի­վա­նա­գի­տու­թյու­նը» Թուր­քի­ա­յին դուրս էր թող­նում Ար­ցա­խյան կար­գա­վոր­ման գոր­ծըն­թա­ցից, իսկ ա­յսօր կա­պի­տու­լյանտ ռե­ժի­մը թուր­քե­րին «էստի հա­մե­ցեք» է ա­սում, այն էլ ՝ Շու­շի­ի հա­կա­հայ­կա­կան ու պան­թուր­քիս­տա­կան հռչա­կագ­րի վա­վե­րա­ցու­մից հե­տո»:

Խուն­տան նա­և ուժգ­նաց­նում է ռեպ­րե­սի­ա­նե­րը և փետր­վա­րի 7-ին մտա­դիր է պատ­գա­մա­վո­րա­կան ան­ձեռնմ­խե­լի­ու­թյու­նից զրկել Սեյ­րան Օ­հա­նյա­նին և Ար­մեն Չար­չյա­նին: Դրա առն­չու­թյամբ հրա­պա­րա­կած ու­ղեր­ձում գե­նե­րալ Օ­հա­նյա­նը մաս­նա­վո­րա­պես ա­սում է. «Եթե մեզ՝ ընդ­դի­մա­դիր գոր­ծիչ­նե­րիս, պատ­կե­րա­վոր ա­սած, դատ և քննա­դա­տու­թյուն է հաս­նում, ա­պա մի­այն այն բա­նի հա­մար, որ դե­ռևս չենք կա­րո­ղա­ցել վռնդել այս ա­պազ­գա­յին իշ­խա­նու­թյուն­նե­րին, ին­չը մեր երկ­րի անվ­տան­գու­թյան ա­պա­հով­ման թիվ մեկ նա­խա­պայ­մանն է: Հա­մոզ­ված եմ, մեր երկ­րի փրկու­թյու­նը Նի­կոլ Փա­շի­նյա­նի գլխա­վո­րած իշ­խա­նու­թյան հե­ռա­ցումն ու ազ­գա­յին իշ­խա­նու­թյան ձև­ա­վո­րումն են, նոր ո­րա­կի կա­ռա­վա­րու­թյան կազ­մա­վոր­մամբ: Ես հա­մոզ­ված եմ, որ մի­աս­նա­կան ջան­քե­րով դա մեզ հա­ջող­վե­լու է: Եվ կոչ եմ ա­նում «Հա­յաս­տան», «Պա­տիվ ու­նեմ» խմբակ­ցու­թյուն­նե­րի պատ­գա­մա­վոր­նե­րին չմաս­նակ­ցել իշ­խա­նու­թյան է­ժա­նա­գին ներ­կա­յաց­մա­նը: Թող ա­նեն ի­րենց շո­ուն ա­ռանց մեզ: Ես հաղ­թա­նա­կած բա­նա­կի գե­նե­րալ եմ: Բա­նա­կը քան­դող­նե­րը չեն կա­րող ինձ մե­ղադ­րել»:

Ի­հար­կե, ա­ռան­ձին հարց է` մար­տա­վա­րա­կան ա­ռու­մով գե­նե­րա­լի ա­ռա­ջար­կած բոյ­կո՞տն է ճիշտ, թե՞ նիս­տին մեծ աղ­մուկ սար­քե­լը, բայց մի­ան­շա­նակ է` օ­դի ու ջրի պես պետք է ա­պա­հո­վել զրո հան­դուր­ժո­ղա­կա­նու­թյուն նի­կո­լա­կան­նե­րի հան­դեպ: Նի­կո­լա­կա­նու­թյու­նը ար­տա­քին թշնա­մուց վտան­գա­վոր է, և հի­մա, երբ Նի­կո­լի ռեյ­տին­գի պատ­մա­կան մի­նի­մումն է և հա­կա­ռեյ­տին­գի` պատ­մա­կան մաք­սի­մու­մը, թե­րևս հա­սու­նա­ցել է վճռա­կան փու­լը:

Ի դեպ, «Ազա­տու­թյուն» ռա­դի­ո­կա­յա­նի կող­մից դաշտ նե­տած «գաղտ­նա­զեր­ծու­մը», որն ար­դա­րաց­նում է Տեր-Պետ­րո­սյա­նի «խա­ղա­ղու­թյան ու­ղե­գի­ծը», ըստ փոր­ձա­գետ­նե­րի, տե­ղե­կատ­վա­կան պա­տե­րազ­մի դրսև­ո­րում է մեր ազ­գի դեմ: Մաս­նա­վո­րա­պես, քա­ղա­քա­գետ Հրա­չյա Ար­զու­մա­նյա­նի հա­մոզ­մամբ. «Սա Հա­յաս­տա­նի և հայ ժո­ղովր­դի դեմ ին­ֆո-պա­տե­րազմ վա­րե­լու հա­մար պատ­րաստ­ված մար­տա­կան նա­րա­տիվ է (we­a­po­ni­zed nar­ra­tive): Նման նա­րա­տիվ­նե­րը մի­տում­նա­վոր ստեղծ­վում և տա­րած­վում են հար­ձակ­ման են­թարկ­ված հա­սա­րա­կու­թյան մեջ: Նպա­տա­կը հա­սա­րա­կու­թյան մեջ պա­ռակտ­ման հաս­նելն է, այս դեպ­քում՝ Ար­ցա­խի ճա­կա­տագ­րի հետ կապ­ված: Նա­րա­տի­վը կա­ռուց­ված է պար­զու­նակ, ես կա­սե­ի, նույ­նիսկ վի­րա­վո­րա­կան աս­տի­ճա­նի պար­զու­նակ, բայց այն աշ­խա­տում է, պետք է խոս­տո­վա­նեմ: Ինձ հա­մար սա հայ հա­սա­րա­կու­թյան վի­ճա­կի ախ­տա­նիշն է այս­քան տա­րի­նե­րի ագ­րե­սիվ հո­գե-տե­ղե­կատ­վա­կան պա­տե­րազ­մից հե­տո»:

Նի­կո­լա­կան ողջ քա­րոզ­չու­թյու­նը վի­րա­վո­րա­կան աս­տի­ճա­նի պար­զու­նակ է, բայց ազ­գի մա­կար­դա­կով դրան հա­կա­հար­վա­ծե­լը դեռ չենք սո­վո­րել: Իսկ ժա­մա­նա­կը շատ քիչ է:

ՀՈՎ­ՀԱՆ­ՆԵՍ ԳԱ­ԼԱ­ՋՅԱՆ