ԴԱՍԱԼԻՔՆԵՐԻՆ ՊԵՏՔ ՉԷ Ո՛Չ ԲԱՆԱԿ, Ո՛Չ ԲԱՆԱԿԻ ՏՈՆ

Թրքա­հարճ կա­պի­տու­լյանտ­նե­րի ոճ­րա­գործ խուն­տան ար­դեն «հոս­քա­յին տեխ­նո­լո­գի­ա» է դարձ­րել կա­րև­որ ազ­գա­յին պե­տա­կան տո­նե­րի պղծու­մը: Սեպ­տեմ­բե­րի 21-ին Ե­ռաբ­լու­րում պղծա­գոր­ծու­թյուն ա­նե­լը դուր­ները ե­կել էր և դա կրկնե­ցին հուն­վա­րի 28-ին: Զոհ­ված հե­րոս Մխի­թար Գա­լե­յա­նի հայ­րը՝ Գա­րիկ Գա­լե­յա­նը փաս­տում է. «Եռաբ­լու­րում ինչ­քան շի­րիմ կար, այդ­քան ոս­տի­կան է­ին բե­րել հուն­վա­րի 28-ին, ամ­բող­ջո­վին պատ է­ին կազ­մել, ե­թե սեպ­տեմ­բե­րի 21-ին դի­պու­կա­հար­նե­րը 3-ն է­ին, հուն­վա­րի 28-ին 6-ն է­ին դար­ձել»:

ԲԱ­ՆԱ­ԿԻ ՏՈ­ՆԸ ՆՇԵ­ՑԻՆ ՄԻ­ԱՅՆ ՆԻ­ԿՈ­ԼԻՆ ՄԵՐ­ԺՈՂ­ՆԵ­ՐԸ

Կա­պի­տու­լյան­տին պաշ­տել շա­րու­նա­կող ժե­խա­զանգ­վա­ծի մոտ մտայ­նու­թյուն է ձև­ա­վոր­վել, որ Ար­ցա­խի և Հա­յաս­տա­նի Հան­րա­պե­տու­թյուն­նե­րի անվ­տան­գու­թյու­նով պետք է զբաղ­վեն ռուս­նե­րը, «նախ­կին­նե­րը» մեկ էլ հայ­րե­նա­սի­րա­կան ՀԿ-նե­րը, իսկ իշ­խա­նու­թյուն կո­չե­ցյա­լը պետք է ա­պա­հո­վի մի­այն հաց և տե­սա­րան­ներ: Տե­սա­րան­նե­րի պա­կաս չկա, դրանք գնա­լով ա­վե­լի գռե­հիկ են դառ­նում, իսկ հա­ցի պա­կա­սի մե­ղա­վոր կարգ­վում են «նախ­կին­նե­րը»: Պայ­մա­նա­կա­նո­րեն դեռ «պե­տա­կան» հա­մար­վող ո­լորտ­ներն էլ ան­տե­սե­ցին Բա­նա­կի տո­նը: Ա­ռաջ հուն­վա­րի 28-ին ստա­նում է­ինք բա­զում SMS-ներ և է­լեկտ­րո­նա­յին այլ մի­ջոց­նե­րով շնոր­հա­վո­րա­կան այլ հա­ղոր­դագ­րու­թյուն­ներ, սա­կայն այս ան­գամ... Ծխա­խոտ օգ­տա­գոր­ծելն, ան­շուշտ, վնաս է, սա­կայն տո­ղե­րիս հե­ղի­նա­կը շնոր­հա­վո­րա­կան SMS ստա­ցավ մի­այն IQos Հա­յաս­տան ըն­կե­րու­թյու­նից, ո­րը Ֆի­լիպ Մո­րիս կոր­պո­րա­ցի­ա­յի տե­ղա­կան մաս­նա­ճյուղն է` ե­րև­ի թե, այդ հին կոր­պո­րա­ցի­ա­յում դեռ չեն պատ­կե­րաց­նում, որ իշ­խա­նու­թյուն կո­չե­ցյա­լը կա­րող է հան­րու­թյանն այդ աս­տի­ճա­նի վա­րա­կած լի­նել դա­սալ­քու­թյամբ և պա­ցի­ֆիզ­մով:

Իսկ պե­տա­կան մի­ջո­ցա­ռում­նե­րի փո­խա­րեն ընդ­դի­մու­թյու­նը բա­ցը լրաց­րեց Հան­րա­պե­տու­թյան հրա­պա­րա­կում անց­կաց­ված հան­րա­հա­վա­քով, Ե­ռաբ­լուր կա­տա­րած այ­ցե­րով, այդ կա­րև­որ տո­նի կա­պակ­ցու­թյամբ էլ ու­ղերձ­ներ հղե­ցին պաշ­տո­նա­թող նա­խա­գահ­ներ Ռո­բերտ Քո­չա­րյա­նը և Սերժ Սարգ­սյա­նը: ՀՀ եր­րորդ նա­խա­գա­հի ու­ղեր­ձում մաս­նա­վո­րա­պես աս­ված է. «Բա­նա­կի օ­րը, հատ­կա­պես, շատ կա­րև­որ է, որ ազ­գո­վի ար­ձա­նագ­րենք և ըն­դու­նենք մի քա­նի պարզ ճշմար­տու­թյուն­ներ, ո­րոնք կա­րև­որ են մեր հե­տա­գա հա­ջո­ղու­թյան հա­մար.

Ցան­կա­ցած ազգ և պե­տու­թյուն դա­տա­պարտ­ված է չգո­յու­թյան, քա­նի դեռ չի գի­տակ­ցել, որ իր լի­նե­լու­թյան ա­ռա­ջին գրա­վա­կա­նը բա­նակն է. չկա բա­նակ՝ չկա և չի լի­նե­լու պե­տու­թյուն:

Ցան­կա­ցած բա­նակ դա­տա­պարտ­ված է չգո­յու­թյան, ե­թե այն ղե­կա­վա­րում է պար­տու­թյու­նը հաղ­թա­նակ հա­մա­րող բա­րո­յա­զուրկ վախ­կո­տը:

Օ­տար, թե­կուզ բա­րե­կամ, պե­տու­թյան բա­նա­կը եր­բեք չի պաշտ­պա­նի ո­րև­է ազ­գի ու պե­տու­թյան սահ­ման­ներն այն­պես, ինչ­պես իր հայ­րե­նի հո­ղը, պե­տու­թյունն ու ծնո­ղին պաշտ­պա­նող զին­վո­րը»:

Ու­ղեր­ձում մատ­նանշ­վում է նա­և այն նա­խա­պայ­մա­նը, ո­րով հնա­րա­վոր է վե­րա­դարձ­նել պե­տու­թյան կա­րև­ո­րա­գույն ե­րաշ­խա­վո­րի` բա­նա­կի հզո­րու­թյու­նը. «Ուզում ենք հաղ­թող բա­նակ՝ չպի­տի ու­նե­նանք եր­կիրն ու բա­նա­կը ան­տե­րու­թյան մատ­նած թու­լա­մորթ, բա­րո­յա­զուրկ ղե­կա­վար:

Բա­նակն ան­պար­տե­լի է, երբ այն ա­ռաջ­նոր­դում են ո­գով ա­րի, պա­տիվ և ազ­գա­յին ար­ժա­նա­պատ­վու­թյուն ու­նե­ցող­նե­րը:

...Բա­նա­կի վրա այ­սօր քար նե­տող­նե­րին ու թե­րա­հա­վատ­նե­րին ա­սում եմ ո­րե­րորդ ան­գամ՝ դուք չգի­տեք ի­րա­կան հայ­կա­կան բա­նա­կը: Թշնա­մուն ծնկի բե­րած մեր եր­բեմ­նի հզոր բա­նա­կը միֆ հա­մա­րող­նե­րը մի­տում­նա­վոր ա­նար­գում են հա­զա­րա­վոր քա­ջոր­դի­նե­րի հի­շա­տա­կը և գի­տակ­ցա­բար հու­սա­հա­տու­թյան մղում մեր ժո­ղովր­դին»:

Մի­տում­նա­վոր ա­նար­գող­նե­րին էլ հենց հուն­վա­րի 28-ին ա­մենազզ­վե­լի ձև­ով հեր­թա­կան ան­գամ ձայ­նակ­ցեց Երկ­րա­պա­հը ոչն­չաց­րած և ծաղ­րան­կա­րի վե­րա­ծած Սա­սուն Մի­քա­յե­լյա­նը` հայ­տա­րա­րե­լով, թե 30 տա­րի բա­նակ չենք ու­նե­ցել: Այդ պրո­ֆե­սի­ո­նալ ու­րա­ցողն այս ան­գամ գե­րա­զան­ցեց ան­գամ 2018-ի իր զազ­րե­լի ու­րա­ցու­մը, երբ «հե­ղա­փո­խու­թյու­նը» հռչա­կեց ա­ռա­վել կա­րև­որ, քան Ար­ցա­խյան ա­զա­տա­մար­տը: Իսկ հի­մա ե­րև­ի թե, Սա­սու­նի տե­րե­րը ո­րո­շել են, որ ՀՀ քա­ղա­քա­ցի­ներն այն աս­տի­ճա­նի են կորց­րել ի­րենց հի­շո­ղու­թյու­նը, որ մո­ռա­ցել են, թե ժա­մա­նա­կին որ բա­նա­կում են ծա­ռա­յել, մո­ռա­ցել են ըն­դա­մե­նը 20, 10, 5 տա­րի ա­ռաջ ու­նե­ցած փառ­քը:

ՏԱ­ԿԱՆ­ՔԱ­ՊԵ­ՏՈՒ­ԹՅԱՆ ՏԵԽ­ՆՈ­ԼՈ­ԳԻ­Ա

Ե­րիցս Վազ­գեն Սարգ­սյա­նին և բո­լոր Գե­րա­գույն գլխա­վոր հրա­մա­նա­տար­նե­րին ու­րա­ցած և Նի­կո­լին մի­ա­ցած Սա­սու­նի պղծա­խո­սու­թյա­նը պա­տաս­խա­նող­նե­րի պա­կաս չի ե­ղել, ուս­տի նշենք, որ այդ պղծա­խո­սու­թյու­նը պե­տու­թյու­նը քայ­քա­յե­լու, ա­պա­մոն­տա­ժե­լու տեխ­նո­լո­գի­ա­նե­րից ըն­դա­մե­նը մեկն է: Ինչ­պես նկա­տել է ռազ­մա­կան փոր­ձա­գետ Կա­րեն Վրթա­նե­սյա­նը. «Հայ հա­սա­րա­կու­թյան պա­ռակ­տու­մը Նի­կո­լի հա­մա­կար­գի հա­մար ա­մե­նօ­րյա աշ­խա­տանք է: Օ­րը 24 ժամ, շա­բա­թա­կան 7 օր օ­կու­պա­ցի­ոն վար­չա­կար­գը աշ­խա­տում է մեզ հնա­րա­վո­րինս մանր խմբե­րի տրո­հե­լու, իսկ հե­տո այդ խմբերն էլ հնա­րա­վո­րինս բև­ե­ռաց­նե­լու հա­մար, որ­պես­զի անհ­նա­րին լի­նի եր­կու խմբի ի­րար հետ պայ­մա­նա­վոր­վե­լը, ընդ­հա­նուր գա­ղա­փա­րի, նպա­տա­կի շուրջ մի­ա­վոր­վե­լը: Ա­նընդ­հատ կոնֆ­լիկտ­ներ են հրահ­րում, ա­տե­լու­թյան ու անվս­տա­հու­թյան թույ­նը սրսկում: Նպա­տա­կը պարզ է. փոքր, ի­րար չվստա­հող, ի­րար ա­տող խմբե­րի բա­ժան­ված հա­սա­րա­կու­թյա­նը շատ ա­վե­լի հեշտ ու նա­և ա­վե­լի է­ժան է կա­ռա­վա­րե­լը:

Բայց վե­րոգ­րյա­լից գի­տե՞ք, թե ինչ է հե­տև­ում: Վե­րոգ­րյա­լից հե­տև­ում է այն, որ հա­կա­ռակ գոր­ծըն­թա­ցը՝ ազ­գա­յին մի­աս­նու­թյան վե­րա­կանգ­նու­մը, նույն­պես պետք է լի­նի 24/7 աշ­խա­տանք: Եւ դա այ­սօր ազ­գա­յին դաշ­տի ա­մե­նա­կա­րև­որ աշ­խա­տանքն է»:

Փոր­ձա­գե­տի ա­սա­ծը վե­րա­բե­րում է քա­րոզ­չու­թյան և քա­ղա­քա­կան տեխ­նո­լո­գի­ա­նե­րի դաշ­տին: Սա­կայն պե­տա­կա­նա­քան­դու­թյան կա­րև­որ բաղ­կա­ցու­ցի­չը ա­մե­նա­ան­պի­տան, բար­դույ­թա­վոր­ված և չհայ կադ­րե­րին բարձր պաշ­տոն­նե­րի նշա­նա­կելն է: Հա­կա­հի­գի­ե­նիկ ար­տա­քի­նով և ոչ պա­կաս հա­կա­հի­գի­ե­նիկ կեն­սագ­րու­թյամբ Վա­հան Կոս­տա­նյա­նին փո­խարտ­գործ­նա­խա­րար նշա­նա­կե­լը դրա վեր­ջին օ­րի­նակ­նե­րից մեկն է: «Եվ սա պետք է բա­նակ­ցի Բլին­քե­նի և Լավ­րո­վի հե՞տ»` տա­րած­ված հար­ցադր­մանն ի պա­տաս­խան նշենք, որ սրան նշա­նա­կել են, որ­պես­զի ոչ մի­այն Բլին­քե­նի և Լավ­րո­վի, այ­լև ամ­բողջ աշ­խար­հի կող­մից Հա­յաս­տանն ան­լուրջ ըն­կալ­վի: Որ­պես­զի մեզ դի­տար­կեն ոչ թե որ­պես պե­տու­թյուն, այլ սոսկ տա­րածք, ուր բախ­վում են խո­շոր խա­ղա­ցող­նե­րի շա­հե­րը: Եվ դա` փաս­տա­ցի ըն­թա­ցող Եր­րորդ աշ­խար­հա­մար­տի պայ­ման­նե­րում:

Իսկ հի­մա` փոք­րիկ անդ­րա­դարձ մեր հա­կա­հե­րո­սին: Դեռ «նախ­կին­նե­րի» օ­րոք նա աչ­քի ըն­կավ հիս­թե­րիկ ընդվ­զու­մով ընդ­դեմ Վի­գեն Սարգ­սյա­նի բա­նա­կա­յին ռե­ֆոր­մի, ա­ռաջ­նոր­դում էր դա­սա­լի­քի հո­գե­բա­նու­թյուն ու­նե­ցող ջա­հել­նե­րին «Չենք ու­զում ծա­ռա­յել, ու­զում ենք գի­տու­թյամբ զբաղ­վել» կար­գա­խո­սով: Ան­ցավ 6 տա­րի, բայց այդ­պես էլ նրա «գի­տա­կան նվա­ճում­նե­րի» մա­սին ո­չինչ հայտ­նի չէ: Սա­կայն հայտ­նի է ցի­նիկ հա­կա­հա­յու­թյամբ: Ա­րա­րատ Միր­զո­յա­նի օգ­նա­կան աշ­խա­տած ժա­մա­նակ Վա­հան Կոս­տա­նյա­նը, մեկ­նա­բա­նե­լով 2019 թվա­կա­նի հոկ­տեմ­բե­րի 1-ին ԱՄՆ ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րի պա­լա­տի ան­դամ Ֆրենկ Փա­լո­ու­նի այ­ցը Ար­ցախ, լու­սան­կար էր տե­ղադ­րել Շու­շի­ի Սուրբ Ա­մե­նափր­կիչ Ղա­զան­չե­ցոց մայր տա­ճա­րի բա­կից, ո­րը վեր­նագ­րել էր՝ «Բե­րել ենք հո­ղե­րը հանձ­նե­լուց ա­ռաջ ցույց տանք վեր­ջին ան­գամ»: Այն ժա­մա­նակ փոր­ձեց «տա­կից դուրս գալ»` իբր կա­տա­կել է, սա­կայն բո­լորն են հի­շում, թե ինչ­պես Նի­կո­լը հանձ­նեց Շու­շին: Դե իսկ դա­սա­լիք է­ու­թյու­նը նա դրսև­ո­րեց տա­րի­ներ շա­րու­նակ: 2018 թվա­կա­նի հու­լի­սի 19-ին ՀՀ կա­ռա­վա­րու­թյան ո­րոշ­մամբ Վա­հան Կոս­տա­նյա­նին ըն­ձեռ­վեց 3 տա­րով ա­կա­դե­մի­ա­կան տար­կետ­ման ի­րա­վուն­քից օգտ­վե­լու հնա­րա­վո­րու­թյուն՝ աս­պի­րան­տու­րա­յում ու­սա­նե­լու հա­մար, ո­րից հե­տո նա նշա­նակ­վեց ԱԺ նա­խա­գահ Ա­րա­րատ Միր­զո­յա­նի օգ­նա­կան, և հե­տո՝ ԱԺ նա­խա­գա­հի խորհր­դա­կան: Վա­հան Կոս­տա­նյա­նը հայտ­նել էր, որ Ազ­գա­յին ժո­ղո­վում նույն­պես գի­տու­թյամբ կզբաղ­վի և ե­թե սահ­ման­ված ժամ­կե­տում չպաշտ­պա­նի թեկ­նա­ծո­ւա­կան ա­տե­նա­խո­սու­թյու­նը, ան­պայ­ման բա­նակ կգնա: 2021 թվա­կա­նի ապ­րի­լի 16-ին, տար­կետ­ման ժամ­կե­տը լրա­նա­լուց 3 ա­միս ա­ռաջ, Վա­հան Կոս­տա­նյանն ա­զատ­վում է պար­տա­դիր զին­վո­րա­կան ծա­ռա­յու­թյու­նից, սա­կայն ար­դեն հի­վան­դու­թյան պատ­ճա­ռով՝ 54 հոդ­վա­ծի «բ» կե­տով, ո­րից հե­տո մա­յի­սին իր դի­մու­մի հա­մա­ձայն նա ա­զատ­վել է ԵՊՀ Ա­րև­ե­լա­գի­տու­թյան ֆա­կուլ­տե­տի աս­պի­րան­տու­րա­յից:

Վա­հան Կոս­տա­նյանն ա­մե­նև­ին էլ մի­ակ այդ­պի­սի կադ­րը չէ: ՔՊ «կադ­րա­յին բան­կը» այդ­պի­սին է գրե­թե ամ­բող­ջու­թյամբ: Պար­զա­պես մեր երկ­րի իշ­խա­նու­թյու­նը զավ­թած թրքա­հարճ խուն­տան հա­տուկ տա­ղանդ ու­նի ընտ­րե­լու ա­ռա­վե­լա­գույնս ար­գա­հա­տե­լի, ա­ռա­վե­լա­գույն հա­կա­հայ և ա­ռա­վե­լա­գույնս ոչ կոմ­պե­տենտ կադ­րե­րի: Օ­րի­նակ, ի՞նչ կա­ներ մեր ըն­թեր­ցո­ղը, ե­թե ինչ-որ հրաշ­քով դառ­նար թշնա­մի Թուր­քի­ա­յի կամ Ադր­բե­ջա­նի ղե­կա­վար: Ճիշտ է` կնշա­նա­կեր այն­պի­սի կադ­րե­րի, ինչ­պի­սին նշա­նա­կում է Նի­կո­լը: Եվ ա­ռաջ­նա­հերթ կձգտեր քան­դել թշնա­մու բա­նա­կը:

Վա­ղուց ժա­մա­նակն է ըմբռ­նել` սրանք թշնա­մի են և վե՛րջ:

ՀՈՎ­ՀԱՆ­ՆԵՍ ԳԱ­ԼԱ­ՋՅԱՆ