ԿԱ­ՊԻ­ՏՈՒ­ԼՅԱՆՏ­ՆԵ­ՐԻ «ԴՆԹ Ա­ՆԱ­ԼԻԶ»

Եվ այս­պես, գե­րա­գույն գլխա­վոր կա­պի­տու­լյան­տը թի­րա­խա­վո­րել է հա­յե­րիս գե­նե­րը: Վեր­ջերս առն­վազն եր­կու ան­գամ նա մե­ղա­վոր է հռչա­կում «ԴՆԹ մա­կար­դա­կը»: Սա­կայն ա­մե­նև­ին էլ վեր­ջերս չէ, որ նա հայ­կա­կան ա­մե­նայն ին­չը ըն­կա­լում է որ­պես գե­նե­տի­կո­րեն ի­րեն խորթ բան: «Երկրի հա­կա­ռակ կող­մը» պղծագր­քում նա Գառ­նի­ի տա­ճարն ան­վա­նում է «հռո­մե­ա­կան հա­վա­բուն», իսկ Քա­րա­հուն­ջը` «ռա­գատ­կի քա­րե­րի կույտ»: Այդ­պես կա­րող է ար­տա­հայտ­վել մի­այն թշնա­մին:

Վեր­ջին ան­գամ «ԴՆԹ մա­կար­դա­կի» մա­սին այդ ճի­վաղն ար­տա­հայտ­վել է Ա­զատ գյու­ղի զին­կա­ցա­րա­նի` 15 կյանք խլած հրդե­հի առն­չու­թյամբ: Ընդ­հան­րա­պես, ա­մեն ինչ շատ կաս­կա­ծե­լի է: Հրդե­հի տե­սա­նյու­թը ցու­ցադ­րած «5-րդ ա­լի­քի» դեմ հիս­թե­րիկ ար­շավ, տխրահռ­չակ Ան­դոն Քո­չա­րյա­նի կող­մից պաշ­տո­նա­կան վար­կա­ծը կաս­կա­ծի տակ դնող­նե­րին «բո­րե­նի» ո­րա­կե­լը, վեր­ջում էլ` սոց­ցան­ցե­րում նի­կո­լա­ֆեյ­քե­րի և նի­կո­լա­զոմ­բի­նե­րի կող­մից գրված մեկ­նա­բա­նու­թյուն­ներ, թե իբր ընդ­դի­մու­թյունն է հրկի­զել զին­կա­ցա­րա­նը... Մինչ­դեռ ողջ մնա­ցած զին­ծա­ռա­յող Գա­րուշ Սարգ­սյա­նի հար­ցազ­րույ­ցը քան­դում է պաշ­տո­նա­կան վար­կա­ծը, ի­մա­նում ենք, որ դու­ռը կողպ­ված էր: Ու ե­րև­ակ­վում է այս խուն­տա­յի տա­կան­քու­թյան ան­հա­տակ ան­դուն­դի խո­րու­թյու­նը: Ընդ­հան­րա­պես հայտ­նի է, որ մարդ ինչ­քան ցած­րա­խավ է և տգետ, այն­քան ա­վե­լի ինք­նավս­տահ է, ամ­բար­տա­վան և ագ­րե­սիվ: Սրանք պար­զա­պես ժե­խատ­գի­տու­թյան խտա­նյութ են:

Անդ­րա­դառ­նա­լով 2-րդ բա­նա­կա­յին կոր­պու­սի հրա­մա­նա­տա­րա­կան կազ­մին պաշ­տո­նից հե­ռաց­նե­լու ո­րոշ­մա­նը՝ պատ­գա­մա­վոր Տիգ­րան Աբ­րա­հա­մյա­նը նշեց, որ դեռ պարզ չէ նրանց մե­ղա­վո­րու­թյու­նը, բայց իշ­խա­նու­թյու­նը պա­տաս­խա­նատ­վու­թյունն իր վրա­յից գցե­լու հա­մար ստո­րաց­նե­լով հե­ռաց­նում է հրա­մա­նա­տար­նե­րին. «Փա­շի­նյա­նը գլխա­տեց բա­նա­կա­յին կոր­պու­սը, իր հա­մար կա­րև­որ չէ՝ այդ մար­դը քա­նի տա­րի է ծա­ռա­յել, ի­րեն պետք են մար­դիկ, ո­րոնց գլուխ­նե­րը պետք է թռցվի ու մա­տուց­վի հա­սա­րա­կու­թյա­նը: Այս ա­մե­նը նա ա­նում է իր կա­շին փրկե­լու հա­մար»: Դե ե­թե սե­փա­կան կա­շին փրկե­լու հա­մար սրանք հայ­րե­նիք են հանձ­նում, 15 զին­վո­րը կամ բա­նա­կա­յին կոր­պուսն ի՞նչ է, որ չզո­հա­բե­րեն: Ի­րա­վա­պաշտ­պան, «Հայ­րե­նիք» կու­սակ­ցու­թյան ներ­կա­յա­ցու­ցիչ Ար­սեն Բա­բա­յանն էլ փաս­տում է «Երկիր ՀԺ»-ի ի­րո­ղու­թյու­նը. «Հրդեհ­ված զո­րա­մա­սի պաշ­տո­նա­կան վար­կա­ծին լայն հան­րու­թյան կող­մից չվստա­հելն ու­նի մի­այն մեկ պատ­ճառ: Իշ­խա­նու­թյունն ինքն է ա­մեն ինչ ա­րել, որ մար­դիկ չհա­վա­տան: Նախ «մի­ակ» վար­կա­ծի հան­րայ­նա­ցու­մը կա­ռա­վա­րու­թյան նիս­տում, հե­տո զին­վո­րա­կան դա­տա­խա­զու­թյան ներ­կա­յա­ցուց­չի պնդու­մը, որ կան մի քա­նի վար­կած­ներ, հե­տո Ա­ԻՆ-ի ներ­կա­յա­ցուց­չի պնդու­մը, թե բո­լո­րի դի­ակ­նե­րը ե­ղել են մահ­ճա­կալ­նե­րին, ո­րը հերք­վում է հենց դեպ­քի վայ­րում փրկված զին­վո­րի կող­մից: Սա ու­նի մեկ պատ­ճառ. պե­տու­թյան կա­ռա­վա­րու­մը օ­րա­թեր­թի խմբագ­րու­թյան ղե­կա­վար­ման մա­կար­դա­կից չի բարձ­րա­ցել»:

Սա­կայն վե­րա­դառ­նանք կա­պի­տու­լյանտ­նե­րի «ԴՆԹ ա­նա­լի­զին»: Ե­թե վեր­հի­շենք դեռ մին­չև 2018-ի պե­տա­կա­նա­քանդ ա­ղե­տը սո­ցի­ա­լա­կան հար­թակ­նե­րում քննարկ­վող ո­րոշ դիս­կուրս­նե­րին, ա­պա պետք է մատ­նան­շենք դեռ այն ժա­մա­նակ ձև­ա­վոր­ված զզվե­լի թրենդ­նե­րից մե­կը` «հա­յու գե­նը» ծաղ­րե­լը: Պարզ է, որ դրան կա­րող է­ին մաս­նակ­ցել մի­այն մեզ գե­նե­տի­կո­րեն խորթ տար­րե­րը, ո­րոնք էլ հե­տո հա­մալ­րե­ցին թրքա­հարճ ՔՊ-ի շար­քե­րը: Իսկ Նի­կո­լի «Երկրի հա­կա­ռակ կող­մը» պղծա­գիր­քը թե­րևս քաս­թինգ էր, ո­րով էլ ընտր­վեց ա­ռա­վե­լա­գույնս հա­կա­հայ, ա­ռա­վե­լա­գույնս հա­յի ա­մեն ին­չի հան­դեպ թշնա­մա­բար տրա­մադր­ված ա­պա­գա խա­մա­ճի­կա­յին ա­ռաջ­նոր­դը: Մնա­ցյա­լը տեխ­նո­լո­գի­ա­յի հարց էր, թե ինչ­պես իշ­խա­նու­թյան բե­րել ներ­քին թշնա­մի­նե­րին:

Հի­շենք նա­և սրանց հե­տև­ո­ղա­կան պայ­քա­րը բա­նա­կի ինս­տի­տու­տի դեմ, «Ազգ-բա­նակ» գա­ղա­փա­րա­խո­սու­թյան դեմ, մար­տու­նա­կու­թյան հե­տև­ո­ղա­կան թու­լա­ցու­մը, հե­րոս­նե­րի վար­կա­բե­կումն ու հա­լա­ծան­քը, գե­րի հանձն­վե­լու հե­րո­սա­ցու­մը: Եվ զազ­րե­լի վե­րա­բեր­մուն­քը պա­տե­րազ­մի մաս­նա­կից­նե­րի, զոհ­ված­նե­րի հա­րա­զատ­նե­րի նկատ­մամբ: Վեր­ջին դրվագ­նե­րից մեկն էլ` Պռո­շյան հա­մայն­քի ՊՆ նախ­կին շեն­քից ա­զա­տա­մար­տի մաս­նա­կից­նե­րի ըն­տա­նիք­նե­րի ցու­ցադ­րա­կան և ծե­ծու­ջար­դով վտա­րու­մը: Կարճ ա­սած, հայ­րե­նա­սի­րու­թյու­նը դարձ­րել են պատ­ժե­լի վար­քա­գիծ, դա­վա­ճա­նու­թյու­նը` խրա­խու­սե­լի: Այս ա­մե­նի «ԴՆԹ ա­նա­լի­զը» ցու­ցադ­րում է մեկ բան` ան­խառն թրքու­թյուն:

Ար­դյուն­քը, Ար­մեն Ա­շո­տյա­նի կարճ բա­նա­ձև­ու­մով. «Մեզ հա­մե­մա­տում են Սի­րի­ա­յի հե՞տ, ա­սում են. Սի­րի­ա ենք դառ­նա­լո՞ւ: Ի­րա­կա­նում ան­գամ Սի­րի­ա­յին փառք ենք տա­լու, քան­զի Սի­րի­ան պայ­քա­րի ու զո­հե­րի գնով պաշտ­պա­նեց իր պե­տու­թյու­նը: Սի­րի­ա­յի հետ հի­մա ան­գամ Էր­դո­ղա­նի նմանն է ու­զում աշ­խա­տել: Իսկ մեզ շատ ա­վե­լի ծանր ու ան­փա­ռու­նակ ճա­կա­տա­գիր է սպաս­վում. մենք տա­րածք­նե­րը կորց­րել ենք, զո­հե­րը տվել ենք եւ այ­լևս գոր­ծոն չենք»: Եվ ներ­քին թուր­քի ջան­քե­րով ա­մեն ինչ ար­վում է, որ­պես­զի գոր­ծոն չլի­նենք, լի­նենք թա­տե­րա­բեմ և հու­սալք­ված զոհ: Ինչ­պես նկա­տում է ՀՀԿ ԳՄ ան­դամ Ար­տակ Զա­քա­րյա­նը. «Ռու­սաս­տա­նը, ԱՄՆ-ը, Ֆրան­սի­ան, ԵՄ-ն, Ե­ԱՀԿ-ը, ՄԱԿ-ը, այլ երկր­ներ ու կա­ռույց­ներ, ա­վե­լի քան մեկ ա­միս կոչ են ա­նում Բաք­վին`ապաշր­ջա­փա­կել Ար­ցա­խը և դա­դա­րեց­նել հու­մա­նի­տար ա­ղե­տը: Սա­կայն Ա­լի­և­ը կար­ծես դեռ «տա­րեր­քի» մեջ է ու կտրվել է ի­րա­կա­նու­թյու­նից: Ե­րև­ի կար­ծում է, թե բո­լո­րը Նի­կոլ են և կա­րող է քմա­հաճ վե­րա­բեր­վել բո­լո­րի կո­չե­րին: Իսկ ի­րա­կա­նում, ե­թե չլի­ներ Նի­կո­լի և Ա­լի­և­ի` 2022թ հոկ­տեմ­բե­րի 6-ի Պրա­հա­յում ար­ված հա­մա­տեղ հայ­տա­րա­րու­թյու­նը, Բա­քուն ոչ մի հիմք չէր ու­նե­նա փա­կե­լու Լա­չի­նի մի­ջանց­քը: Ռուս խա­ղա­ղա­պահ­նե­րը կբա­ցե­ին այն փա­կե­լու ա­ռա­ջին իսկ օ­րը: Պրա­հա­յում Նի­կոլն Ա­լի­և­ի ձեռ­քին մի մեծ գոր­ծիք է դրել, դրա­նով իսկ կաշ­կան­դե­լով ՌԴ խա­ղա­ղա­պահ ա­ռա­քե­լու­թյան գոր­ծո­ղու­թյուն­նե­րը: Եվ ցա­վա­լին այն է, որ Նի­կո­լը դա ա­րել է մի­տում­նա­վոր: Ա­լի­և­ը ե­թե մի­ջանց­քը փա­կե­լու հիմ­քեր ու­նե­նար, այն հաս­տատ կփա­կեր մին­չև Պրա­հա­յի հա­մա­տեղ հայ­տա­րա­րու­թյու­նը: Պրա­հա­յից ու Սո­չի­ից հե­տո նա Նի­կո­լից մեծ նվեր է ստա­ցել»:

Հի­մա ցան­կա­ցած օ­բյեկ­տիվ մարդ պո­զի­տիվ է գնա­հա­տում Ար­ցա­խի պետ­նա­խա­րար Ռու­բեն Վար­դա­նյա­նի BBC-ին տված հար­ցազ­րույ­ցը: Մինչ­դեռ նա հար­ցազ­րույ­ցում ա­սել է այն, ինչ պետք է ա­սի պե­տա­կան այ­րը: Պար­զա­պես ինչ տե­ղի է ու­նե­ցել 2018-ի ա­ղե­տից ի վեր, մեզ պե­տա­կան այ­րե­րի կա­րոտ է թո­ղել, ար­դեն հասց­րել ենք մո­ռա­նել, թե ինչ­պի­սին պի­տի լի­նի պե­տա­կան այ­րի կեց­ված­քը: 2018-ին «Սեր­ժին մեր­ժե­ցին», որ­պես­զի էլ չու­նե­նանք պե­տա­կան այ­րեր, և վե­րա­դառ­նանք օս­մա­նյան լծի պե­տա­կա­նա­զուրկ հո­գե­վի­ճա­կին: Այդ պատ­ճա­ռով է, որ սե­փա­կան ո­ճիր­նե­րը այս գե­նապղծ­ված­նե­րը շա­րու­նա­կում են ա­պար­դյուն խցկել «նախ­կին­նե­րի» գրպա­նը: Օ­րի­նակ` ար­դեն փոր­ձում են 2016-ի ապ­րի­լյան պա­տե­րազ­մը հռչա­կել պար­տու­թյուն:

Տո գլխնե­րիդ ձյուն գա, ե­թե պար­տու­թյուն էր, ա­պա ինչ­պե՞ս է Սերժ Սարգ­սյա­նը Վի­են­նա­յում, Սանկտ Պե­տեր­բուր­գում թե­լադ­րել պայ­ման­ներ: Սա­կայն ցած­րա­խավ տգետ­նե­րին դժվար չէ կերց­նել պի­կա­պա-բան­կո­մա­տա­յին ԱԺԲ-ի նաֆ­թա­լի­նոտ մի­ֆը «800 հեկ­տար» ծա­խե­լու մա­սին, և չտես­նել տալ սրանց ծա­խած 10 հա­զար քա­ռա­կու­սի կի­լո­մետ­րը: Ար­ժա­նա­պատ­վու­թյո՞ւն... չէ՛, ժե­խը նման բան չի լսել: Գե­նե­տիկ մա­կար­դա­կով բա­ցա­կա­յում է: Հսկա­յա­կան ստա­մոքս­ներ են` ա­ռանց ու­ղե­ղի և հո­գու: Ան­գամ ա­ռանց ինք­նա­պահ­պան­ման բնազ­դի:

ՀՈՎ­ՀԱՆ­ՆԵՍ ԳԱ­ԼԱ­ՋՅԱՆ