ՈՒՐԱՑՄԱՆ ՎԵՐՋԻՆ ԱՐԱՐՆԵՐԸ

«Քա­ղա­քա­ցի­ա­կան հա­գուս­տով եւ սպա­յա­կան կո­չու­մով «բնա­պահ­պան­նե­րը», Ար­ցա­խը Հա­յաս­տա­նին կա­պող մի­ակ ճա­նա­պար­հը փա­կե­լով, փաս­տա­ցի պա­տանդ են վերց­րել 120.000 հայ բնակ­չու­թյան: Դրան հա­ջոր­դել է Ար­ցա­խի գա­զա­մա­տա­կա­րար­ման ան­ջա­տու­մը: Սա ոչ այլ ինչ է, քան ար­ցա­խա­հա­յու­թյան բնաջնջ­ման հեր­թա­կան փորձ: Աշ­խար­հը կրկին լո՞ւռ կմնա»,- ինչ եք կար­ծում, ո՞վ է այս տեքս­տի հե­ղի­նա­կը: Ո՛չ, ընդ­դի­մու­թյան հետ կապ չու­նի, դա Ա­լեն Սի­մո­նյանն է:

ԱՍ­ԿՅԱՐ­ՆԵՐ` ՈՉ ՄԻ­ԱՅՆ ԲԵՐ­ՁՈ­ՐՈՒՄ, ԱՅ­ԼԵՎ Ե­ՐԵ­ՎԱ­ՆՈՒՄ

Խուն­տան Ար­ցա­խի հարցն ամ­բող­ջո­վին թո­ղել է «աշխար­հին»` հա­մա­րե­լով, որ դա աշ­խար­հի և ռուս խա­ղա­ղա­պահ­նե­րի գործն է: Մինչ­դեռ այդ 120 հա­զա­րը ոչ մի­այն հայ են, այ­լև` Հա­յաս­տա­նի Հան­րա­պե­տու­թյան քա­ղա­քա­ցի: Հա, մի ա­չոն կար, «յու­ղը վրեն» օմ­բուդս­մեն, այդ ա­չոնն ա­սե­լիք չու­նի՞ ՀՀ 120 հա­զար քա­ղա­քա­ցի­նե­րի բա­զում ի­րա­վունք­նե­րի խախտ­ման և կյան­քի ի­րա­վուն­քը վտան­գե­լու մա­սին: Հե­տո՞ ինչ, որ իր սի­րած «առաջ­նա­հերթ» ԼԳԲՏ-ից չեն, պաշտ­պա­նու­թյան են­թա­կա՞ չեն:

Ինչ վե­րա­բե­րում է «աշխար­հին», ա­պա դեռ 12 տա­րի ա­ռաջ եր­րորդ նա­խա­գահ Սերժ Սարգ­սյանն ի­րա­վա­ցի­ո­րեն նկա­տել է. «Ոչ ոք աշ­խար­հում պար­տա­վոր չէ կռվել քեզ հա­մար և քո փո­խա­րեն: Քո ըն­տա­նի­քի, ազ­գի, երկ­րի պաշտ­պա­նու­թյունն ան­ձամբ քո գործն է և քո նվի­րա­կան պարտ­քը: Օ­տար ու­ժե­րին ա­պա­վի­նելն ու բո­լոր հույ­սերն այ­լոց հետ կա­պե­լը նշա­նա­կում է լի­նել ոչ ի­րա­տես, ի վեր­ջո` կոր­ծան­վել»:

Սրանք, հենց այ­լոց ա­պա­վի­նե­լով, հասց­րել են կոր­ծան­ման եզ­րին: Եվ­րա­դի­տորդ­նե­րը շու­տով «բի­զիմ­դիր» են լի­նում մեր երկ­րից, և ի­րենց ման­դա­տը չի եր­կա­րաց­վե­լու, իսկ ռուս խա­ղա­ղա­պահ­նե­րի գրպա­նը գցած Ար­ցա­խը հու­մա­նի­տար ա­ղե­տի եզ­րին է, ու փաստ չէ, որ դաշ­նա­կից­նե­րը կլու­ծեն խնդի­րը: Համ էլ ար­ցախ­ցի­նե­րը կա­րող են պա­տաս­խա­նել` հատ­կա­պես ո՞ւմ հրա­մա­նով են զի­նա­թա­փել քա­ղա­քա­ցի­ա­կան բնակ­չու­թյա­նը` փաս­տա­ցի զրկե­լով վա­տա­գույն սցե­նա­րի դեպ­քում սե­փա­կան կյան­քե­րը թանկ գնով տա­լու շան­սից...

Իսկ վեր­լու­ծա­բան­նե­րից ոչ քչերն այն կար­ծի­քի են, որ ներ­կա­յիս շրջա­փա­կու­մը Նի­կո­լի և իր «կիրթ ու կա­ռու­ցո­ղա­կան» ըն­կեր Իլ­հա­մի հա­մա­ձայ­նեց­ված խաղն է: «Շատ հա­վա­նա­կան է, որ ներ­կա ի­րա­վի­ճա­կը հե­տև­անք է Նի­կոլ-Իլհամ ստվե­րա­յին հա­մա­ձայ­նու­թյան՝ ռուս­նե­րին տու­պի­կի ա­ռաջ կանգ­նեց­նե­լու: Ընդ ո­րում՝ մե­ծա­գույն ռիս­կի է այս ի­րա­վի­ճա­կում գնում հենց Հա­յաս­տա­նը, քա­նի որ բա­ցառ­ված չէ, որ վեր­ջին պա­հին ռուս­նե­րը հան­գեն ադր­բե­ջան­ցի­նե­րի հետ հա­մա­ձայ­նու­թյան, բայց այս ան­գամ ոչ թե ի շահ, այլ ի վնաս հայ­կա­կան շա­հե­րի: Այ­սինքն՝ Հա­յաս­տա­նի պա­սի­վու­թյու­նը կա­րող է պա­րարտ հող ստեղ­ծել Մոսկ­վա-Բա­քու սե­պա­րատ հա­մա­ձայ­նու­թյան հա­մար, ո­րի հե­տև­անք­նե­րը ոչ միշտ է, որ մեզ հա­մար հա­ճե­լի են լի­նում»,- գրում է Armenian info բլո­գը: Ընդ­հա­նուր առ­մամբ, ե­թե կա­պի­տու­լյանտ խուն­տա­յի թե­թև ձեռ­քով Ե­րև­ա­նը հրա­ժար­վում է Ար­ցա­խից, Հա­յաս­տա­նի խորհր­դա­րա­նում հնչում են ա­վե­լի ադր­բե­ջա­նան­պաստ ե­լույթ­ներ, քան Բաք­վի միլ­լի­մեջ­լի­սում, ա­պա ին­չո՞ւ հա­յի շա­հի հաշ­վին այ­լք սե­փա­կան գործն ա­ռաջ չտա­նեն: Եվ ե­թե այս­պես շա­րու­նակ­վի, ա­պա կա­րող են նա­և կոն­սեն­սու­սի գալ, որ հա­յե­րի և՛ պե­տու­թյուն ու­նե­նա­լը, և՛ ան­գամ ապ­րելն ա­վե­լորդ է, այս ռազ­մա­վա­րա­կան կա­րև­որ հան­գույ­ցում ի­զուր տե­ղը ո­տա­տակ են ընկ­նում:

ԿՀԱ­ՋՈՂ­ՎԻ՞ ԿԱ­ՍԵՑ­ՆԵԼ ԳԱ­ՀԱ­ՎԻ­ԺՈՒ­ՄԸ

Մինչ այ­լք եր­կար-բա­րակ մտա­ծում է­ին, ՀՀԿ-ն ո­րո­շում կա­յաց­րեց` բո­լո­րին դեկ­տեմ­բե­րի 14-ին ժա­մը 16:30-ին հրա­վի­րել Հան­րա­պե­տու­թյան հրա­պա­րակ. «Մի­աս­նու­թյան հրա­տապ հա­վա­քի, ան­կախ քա­ղա­քա­կան պատ­կա­նե­լու­թյու­նից եւ մեզ տա­րան­ջա­տող այլ երկ­րոր­դա­կան գոր­ծոն­նե­րից: Կա­ռա­վա­րու­թյան գլխա­վոր մաս­նա­շեն­քի մոտ ի ցույց եւ ի գործ դնենք ար­ցախ­ցի քույ­րե­րին եւ եղ­բայր­նե­րին մեր ան­վե­րա­պահ ա­ջակ­ցու­թյու­նը: Լա­չի­նի մի­ջանց­քը նա­եւ քո կյան­քի ճա­նա­պարհն է: Ար­ցա­խը տեր ու­նի՝ ար­ցախ­ցին է: Ար­ցախ­ցին տեր ու­նի՝ հայ ժո­ղո­վուրդն է: Հայ ժո­ղո­վուրդն էլ ինքն իր տերն է»: ՀՀԿ-ն իր կո­չում ար­ձա­նագ­րում է. «Ստեղծ­ված ի­րա­վի­ճա­կը ադր­բե­ջա­նա­կան հա­յա­տյաց եւ ցե­ղաս­պան քա­ղա­քա­կա­նու­թյան հեր­թա­կան դրսե­ւո­րումն է, ին­չը գոր­ծող վար­չախմ­բի պարտ­վո­ղա­կան կեց­ված­քի, ա­պի­կար ար­տա­քին եւ ան­բա­րո ներ­քին քա­ղա­քա­կա­նու­թյան հե­տե­ւանք է»:

Առն­վազն ՀՅԴ-ն ար­դեն ո­րո­շել է մի­ա­նալ հան­րա­հա­վա­քին, իսկ Հայկ Մա­մի­ջա­նյա­նի տե­ղե­կաց­մամբ` «Պա­տիվ ու­նեմ» ու «Հա­յաս­տան» խմբակ­ցու­թյուն­նե­րը դեկ­տեմ­բե­րի 14-ին նա­խա­ձեռ­նել են ԱԺ ար­տա­հերթ նիստ, ո­րի ժա­մա­նակ ա­ռա­ջարկ­վե­լու է Ադր­բե­ջա­նի գո­ր­ծո­ղու­թյուն­նե­րը դա­տա­պար­տող ՀՀ ԱԺ հայ­տա­րա­րու­թյան նա­խա­գիծ:

Ինչ վե­րա­բե­րում է անվ­տան­գա­յին ա­ռու­մով Ար­ցա­խի շրջա­փակ­ման փաս­տին, ա­պա պատ­գա­մա­վոր Տիգ­րան Աբ­րա­հա­մյա­նի խոս­քով. «Եթե այս քայ­լով Ադր­բե­ջա­նը, Թուր­քի­ան, եր­րորդ երկր­նե­րը փոր­ձում են Ռու­սաս­տա­նին ամ­բող­ջու­թյամբ հե­ղի­նա­կազր­կել, ա­պա դա խնդրի մի­այն մի կողմն է, իսկ հայ ժո­ղովր­դի հա­մար ա­ռաջ­նա­յինն այս պա­հին Ար­ցա­խում ապ­րող մեր հայ­րե­նա­կից­նե­րի կյանքն ու ա­ռող­ջու­թյունն է:

Բո­լոր այն երկր­նե­րը, ո­րոնք հան­դես են գա­լիս տա­րա­ծաշր­ջա­նա­յին խա­ղա­ղու­թյան և կա­յու­նու­թյան դիր­քե­րից, պետք է տե­ղից վեր­ջա­պես շարժ­վեն, հա­կա­ռակ դեպ­քում դա կդիտ­վի Ադր­բե­ջա­նի հա­մար վա­ռած կա­նաչ լույ­սի»: Կա­նաչ լույ­սը, կա­րե­լի է ա­սել, գրե­թե կա­տար­ված փաստ է: Եվ­րո­պա­ցիները ձայն հա­նել են. «ԵՄ-ն կոչ է ա­նում Ադր­բե­ջա­նի իշ­խա­նու­թյուն­նե­րին ա­պա­հո­վել մի­ջանց­քով տե­ղա­շար­ժի ա­զա­տու­թյունն ու անվ­տան­գու­թյու­նը՝ հա­մա­ձայն 2020 թ.-ի նո­յեմ­բե­րի 9-ի ե­ռա­կողմ հայ­տա­րա­րու­թյան: Ա­զատ տե­ղա­շար­ժի սահ­մա­նա­փա­կում­նե­րը զգա­լի ան­հանգս­տու­թյուն են պատ­ճա­ռում տե­ղի բնակ­չու­թյա­նը և ա­ռա­ջաց­նում հու­մա­նի­տար մտա­հո­գու­թյուն­ներ»: Սա­կայն դա ա­վե­լի շուտ նման է գե­լի գլխին ա­վե­տա­րան կար­դա­լուն, և դժվար թե բարձր ՕԳԳ ու­նե­նա:

Իսկ ՔՊ-ական դու­քյան­նե­րի վե­րած­ված ՊՆ-ից ու ԱԳՆ-ից ի­րա­վի­ճա­կին հա­մար­ժեք հայ­տա­րա­րու­թյուն­ներ և քայ­լեր չեն ե­րև­ում: Խուն­տան ու նա­խև­ա­ռաջ Նի­կո­լը զբաղ­ված են ՀՀ անվ­տան­գու­թյա­նը զրո օ­գուտ բե­րող պաշ­տո­նա­փո­խու­թյուն­նե­րով, ո­րոնց մի­ակ ի­մաս­տը թե­րևս կա­պի­տու­լյան­տի իշ­խա­նու­թյան պահ­պա­նումն է: Իսկ, օ­րի­նակ, թունդ թրքա­սեր, Նժդե­հին և նժդե­հա­կա­նու­թյունն ա­տող Ժան­նա Անդ­րե­ա­սյա­նին ԿԳՄՍ նա­խա­րար նշա­նա­կե­լը, մեղմ ա­սած, ոչ մի լավ բան չի խոս­տա­նում: «Հա­յաս­տան» հիմ­նադ­րա­մի նախ­կին ղե­կա­վար Ա­րա Վար­դա­նյա­նի բնո­րոշ­մամբ. «Կնի­կը մար­դու գրած ա­նաս­նա­գույն գիրքն է կար­դում, մար­դը մի տեղ հար­բում, մար­դու աշ­խա­տող­ներն էլ ի­րար մեջ պաշ­տոն­ներ բա­ժա­նում: Ցա­վոք, սա ո՛չ սկիզբն է, ո՛չ էլ ա­վար­տը, սա շա­րու­նա­կու­թյունն է»:

Դե ինչ սպա­սես այն կոն­տին­գեն­տից, ո­րը թուրք ա­սե­լուց չի վի­րա­վոր­վում, ու թուր­քերն են վի­րա­վոր­վում, որ սրանց թուրք ենք ա­սում: Տա­վու­շի թե­մի ա­ռաջ­նոր­դի խոս­քով. «ՀՀ իշ­խա­նու­թյուն կոչ­ված­նե­րը ժամ ա­ռաջ պետք է գնան, այ­սօր մենք ուղ­ղա­կի­ո­րեն ան­բա­րո­յա­կա­նու­թյան շքեր­թի ենք ա­կա­նա­տես լի­նում»: Իսկ ժամ ա­ռաջ գնա­լը կախ­ված է մե­զա­նից` ար­դյո՞ք կա­նենք մեզ­նից կախ­վա­ծը, թե՞ ծակ պրո­ֆե­սո­րի կեց­ված­քով կզբաղ­վենք «դի­վան քշե­լով» ու բո­լո­րին ա­նուն կպցնե­լով:

ՀՈՎ­ՀԱՆ­ՆԵՍ ԳԱ­ԼԱ­ՋՅԱՆ