ՊԱՏԵՐԱԶՄ` ՏԵՂԵԿԱՏՎԱԿԱՆ ՀԱՅՐԵՆԱԿԱՆ

Այն, որ ֆի­զի­կա­պես ա­մեն օր պա­տե­րազ­մա­կան գոր­ծո­ղու­թյուն­ներ են մղում, դա­րա­վոր ո­սո­խը կրա­կում է, մեր իսկ ինք­նիշ­խան տա­րած­քում փոր­ձում է ամ­րու­թյուն­ներ կա­ռու­ցել, տե­սա­նե­լի է թե­րևս բո­լո­րին, բա­ցի «Կաս­կա­դի» սրճա­րան­նե­րի և Սա­րյա­նի գի­նետ­նե­րի «մշտա­կան բնա­կիչ­նե­րից»: Սա­կայն դա պա­տե­րազ­մի մի­ակ բա­ղադ­րի­չը չէ: XXI դարն է, և ե­թե, փոր­ձա­գետ­նե­րի սլեն­գով ա­սած, պա­տե­րազ­մի «ռազ­մա­կան դո­մե­նը» սահ­մա­նա­մերձ գո­տում է, ա­պա տե­ղե­կատ­վա­կան և հո­գե­բա­նա­կան դո­մեն­նե­րը սփռված են ա­մե­նու­րեք` ի Հա­յաս­տան և ի սփյուռս աշ­խար­հի: Այդ­տեղ ռազ­մա­ճա­կա­տի ուղ­ղա­կի գիծ չկա:

ԽՈՒՆ­ՏԱՆ ՊԱ­ՏԵ­ՐԱԶ­ՄՈՒՄ Է ԱԶ­ԳԻ ՈՒ ՊԵ­ՏՈՒ­ԹՅԱՆ ԴԵՄ

Ար­տա­քին ու­ժե­րի, և մաս­նա­վո­րա­պես թուր­քե­րի օ­պե­րա­տոր Նի­կոլն իր ամ­բողջ թի­մով, վիթ­խա­րի քա­րոզ­չա­կան ա­պա­րա­տով և զոմ­բի­աց­րած կողմ­նա­կից­նե­րով հայ մարդ­կանց և հա­յոց պե­տա­կան ինս­տի­տուտ­նե­րի դեմ պա­տե­րազ­մում է 2018-ից: Ճիշտ է, քայ­քա­յիչ «հրե­տա­նա­յին նա­խա­պատ­րաս­տում», այս­պես կոչ­ված «նա­վա­պետ գրան­տի զա­վակ­նե­րի» կամ Նա­րեկ Մա­լյա­նի ա­սած, «Սո­րո­սի վաս­տակ­նե­րի» ձեռ­քով ար­վել է դեռ 2000-ական­նե­րի սկզբից, սա­կայն լայ­նա­ծա­վալ տե­ղե­կատ­վա­կան-հո­գե­բա­նա­կան գրո­հը մեկ­նար­կեց 2018-ի գար­նա­նը: Հի­շենք թե­կուզ սո­ցի­ա­լա­կան ցան­ցե­րում «թավ­շիստ­նե­րի» հետ չհա­մա­ձայն­ող ցան­կա­ցա­ծի վրա հա­զար­նե­րով լցված հայ­հո­յանք­նե­րը, սպառ­նա­լիք­նե­րը և ա­մո­թանք­նե­րը` այն քա­ղա­քա­ցին, ով չգի­տեր, որ դա տեխ­նո­լո­գի­ա է, ըն­կա­լում էր, թե ամ­բողջ ժո­ղո­վուրդն է իր դեմ, և հեշ­տու­թյամբ կոտր­վում էր: Հի­շենք բու­տա­ֆոր դա­գաղ­նե­րը, որ տա­նում է­ին ՀՀԿ պատ­գա­մա­վոր­նե­րի տան դու­ռը` դրանք բո­լո­րը պա­տե­րազ­մի «փսի» դո­մե­նի բաղ­կա­ցու­ցիչ­ներ է­ին... Իս­կա­կան դա­գաղ­նե­րը որ­պես ար­դյունք պի­տի հայտն­վե­ին 2020-ին:

Այն, ինչ տե­ղի է ու­նե­նում այս չոր­սու­կես տա­րի­նե­րի ըն­թաց­քում, կեն­սա­բա­նա­կան թշնա­մու` թուր­քի կող­մից, մեր երկ­րի օ­կու­պա­ցի­ան է: Օ­կու­պա­ցի­ա ռազ­մա­կան մի­ջոց­նե­րով` 44-օրյա «խո­սաց­ված» պա­տե­րազ­մով և ՀՀ ինք­նիշ­խան տա­րածք ներ­խու­ժու­մով, և օ­կու­պա­ցի­ա ներ­սից` իր կա­մա­կա­տար «իշխա­նու­թյան» մի­ջո­ցով վար­վող տե­ղե­կատ­վա­կան տե­ռո­րի, ան­խու­սա­փե­լի պար­տու­թյան քա­րո­զի, հո­ղատ­վու­թյան հո­գե­բա­նու­թյան նե­րարկ­ման մի­ջո­ցով: Ար­դեն բա­նա­կի ան­շարժ գույ­քը` զո­րա­նո­ցա­յին շի­նու­թյուն­ներն ու այլ կա­ռույց­նե­րը հա­նում են վա­ճառ­քի` չթաքց­նե­լով բա­նա­կի ա­րագ կազ­մա­քան­դու­մը: Մինչ­դեռ մեր բա­նա­կը մեր ֆի­զի­կա­կան անվ­տան­գու­թյան մի­ակ ե­րաշ­խա­վորն է, ոչ մի գեր­տե­րու­թյան կամ ռե­գի­ո­նալ տե­րու­թյան բա­նակ մեր փո­խա­րեն չի կռվի, մա­նա­վանդ` հա­մաշ­խար­հա­յին այս ցնցում­նե­րի պայ­ման­նե­րում:

Բնա­կան է, ա­մեն մի աշ­խար­հա­քա­ղա­քա­կան ի­րա­դար­ձու­թյու­նից ա­ռաջ թե­ժա­նում է տե­ղե­կատ­վա­կան և հո­գե­բա­նա­կան կռի­վը: Սո­չի­ից ա­ռաջ Ստե­փա­նա­կեր­տի վիթ­խա­րի հան­րա­հա­վա­քը և դրան ցու­ցա­բե­րած հա­մա­հայ­կա­կան բա­րո­յա­կան ա­ջակ­ցու­թյու­նը տե­ղե­կատ­վա­կան պա­տե­րազ­մի ժո­ղովր­դա­կան ինք­նա­պաշտ­պա­նու­թյան ակտ էր, ուր «զեն­քը» բարձ­րա­խոսն ու տե­սախ­ցիկն էր, ԶԼՄ-նե­րը և սո­ցի­ա­լա­կան ցան­ցե­րը: Ո­սո­խը դա ան­պա­տաս­խան չթո­ղեց` ներ­քին թշնա­մի­նե­րը ձեռ­նա­մուխ ե­ղան հա­կա­հար­ձակ­ման: Այն, որ ոչ մի ՔՊ-ակա­նից դրա­կան ար­ձա­գանք Ստե­փա­նա­կեր­տին չե­ղավ, հաս­կա­նա­լի է` այդ դա­վա­ճա­նա­կույ­տից այլ բան սպա­սե­լի չէր: Սա­կայն հայտն­վե­ցին «վի­ետ­նա­մա­կան» կի­բեր­բա­նա­կի բա­ցա­սա­կան ար­ձա­գանք­նե­րը Ստե­փա­նա­կեր­տի նյու­թե­րի տակ, ին­չը, մե­դի­ա­փոր­ձա­գետ­նե­րի հա­մոզ­մամբ, նի­կո­լա­կան քա­րոզ­չա­մե­քե­նա­յի կող­մից ֆեյ­քե­րի ծա­ռա­յու­թյան շտապ պատ­վե­րի ար­գա­սիք է: Իսկ «հաս­տի­քա­յին» ֆեյ­քա­վար­նե­րը կրկին փոր­ձե­ցին ակ­տի­վաց­նել «հա­յաս­տան­ցի-ղա­րա­բաղ­ցի» թե­ման:

Նա­և «արևմ­տա­մե­տու­թյան» սո­ու­սի տակ կեղծ հա­կա­նի­կո­լա­կան­նե­րը խուն­տա­յի պատ­վե­րով քննա­դա­տե­ցին ար­ցախ­ցի­նե­րին` ՌԴ խա­ղա­ղա­պահ զո­րախմ­բին ա­պա­վի­նե­լու հա­մար, և այդ «նվա­գախմ­բում» թե­րևս ա­մե­նա­ան­մե­ղը ԱԺԲ-ի կոչն էր ար­ցախ­ցի­նե­րին` մի­ջազ­գա­յին խա­ղա­ղա­պահ­ներ հրա­վի­րել: Թե այս «նեղ մա­ջա­լին» ինչ­պես դա ի­րա­գոր­ծել, բնա­կա­նա­բար, չբա­ցատ­րե­ցին...

ՆԵՐ­ՔԱ­ՂԱ­ՔԱ­ԿԱՆ «ՃԱ­ԿԱ­ՏԱ­ՄԱՐ­ՏԵ­ՐԸ» ՄՈՏ ԵՆ

Նո­յեմ­բե­րի 5-ին հա­ջակ­ցու­թյուն ար­ցախ­ցի­նե­րի կա­մար­տա­հայտ­մա­նը Ե­րև­ա­նում մեծ հան­րա­հա­վաք ա­նե­լու` խորհր­դա­րա­նա­կան ընդ­դի­մու­թյան նա­խա­ձեռ­նու­թյու­նը Ստե­փա­նա­կեր­տի բնա­կան շա­րու­նա­կու­թյունն է: Իսկ նո­յեմ­բե­րի 9-ին մեծ հան­րա­հա­վաք` հա­կա­ռու­սա­կան ուղղ­վա­ծու­թյամբ, ծրագ­րել է ԱԺԲ-ն: «Ծռա­շեղ­­ված­նե­րը» ու­նեն եր­կու թի­րախ` և՛ խան­գա­րել «տիտ­ղո­սա­յին» ընդ­դի­մու­թյա­նը, և՛ փոր­ձել նա­խա­ձեռ­նու­թյու­նը խլել, զի նման է, որ Նի­կո­լին որ­պես «от­ра­бо­тан­ный ма­те­ри­ал» դուրս գրե­լը կար­ծես մոտ է:

Նույ­նիսկ ուկ­րա­ի­նա­կան մա­մու­լը ինչ-որ մե­կի «պա­սով» խա­ղար­կեց ինտ­րիգ, իբր Նի­կո­լի ֆի­զի­կա­կան ոչն­չա­ցումն է նա­խա­պատ­րաստ­վում: Դա դրսի ու­ժե­րի կող­մից մթնո­լորտ թե­ժաց­նե­լու մի­ջոց կա­րող է լի­նել, բայց կա­րող է լի­նել և ծո­վա­հեն­նե­րի «սև նշան» կամ մա­ֆի­ոզ­նե­րի հո­տած ձուկ ու­ղար­կե­լու պես մի բան, այ­սինք` լիկ­վի­դաց­ման ռե­ալ զգու­շա­ցում:

Իսկ «հո­տած ձկան» տեխ­նո­լո­գի­ա­յով ընդ­դի­մու­թյան ներ­սում խառ­նակ­չու­թյան փորձ նա­խա­ձեռն­վեց` Թուր­քի­ա­յի խորհր­դա­րա­նի պատ­գա­մա­վոր Գա­րո Փայ­լա­նին որ­պես գոր­ծիք օգ­տա­գոր­ծե­լով: «Հա­մա­հայ­կա­կան» նի­կո­լա­ժո­ղո­վին մաս­նակ­ցու­թյան նպա­տա­կով Հա­յաս­տան ժա­մա­նած Թուր­քի­ա­յի խորհր­դա­րա­նի մի­ակ հա­յազ­գի պատ­գա­մա­վոր Գա­րո Փայ­լանն, ինչ­պես հայտ­նի է, տար­բեր հան­դի­պում­ներ էր ու­նե­ցել Հա­յաս­տա­նի նախ­կին ղե­կա­վար­նե­րի, ինչ­պես նա­և կա­պի­տու­լյան­տի հետ: Հե­տո նա հայ­տա­րա­րում է, որ շատ օգ­տա­կար կհա­մա­րեր Նի­կոլ-ԼՏՊ-Սերժ Սարգ­սյան ֆոր­մա­տը, և ինչ-ինչ է­մի­սար­ներ «հո­տած ձուկ» Նի­կո­լին փոր­ձե­լով քսել Սերժ Սարգ­սյա­նի ան­վա­նը, սոց­ցան­ցե­րում մեծ ջան­քեր գոր­ծադ­րե­ցին, որ­պես­զի բոր­բո­քեն Ռո­բերտ Քո­չա­րյա­նի կողմ­նա­կից­նե­րին:

Սա­կայն խառ­նա­կիչ­նե­րի խրախ­ճան­քը եր­կար չտև­եց, և հրա­պա­րակ­վե­ցին ու տա­րած­վե­ցին Գա­րո Փայ­լա­նի եւ ՀՀ եր­րորդ նա­խա­գահ Սերժ Սարգ­սյա­նի հան­դի­պու­մից: Մաս­նա­վո­րա­բար, հայտ­նի դար­ձավ, որ հան­դիպ­մա­նը Փայ­լա­նը փոր­ձել է ա­ռաջ տա­նել «Նի­կոլ Փա­շի­նյա­նին օգ­նենք» շեշ­տով ազ­գա­յին մի­աս­նու­թյան թե­զը: Սերժ Սարգ­սյա­նը կտրուկ հա­կա­դար­ձել է Գա­րո Փայ­լա­նին՝ ա­սե­լով՝ «ինչո՞ւմ օգ­նենք, դա­վա­ճա­նու­թյան մե՞ջ»:

Սերժ Սարգ­սյա­նը նա­եւ հա­վե­լել է, որ քա­նի դեռ Նի­կոլ Փա­շի­նյանն է ՀՀ կա­ռա­վա­րի­չը՝ Հա­յաս­տա­նի եւ Ար­ցա­խի վի­ճա­կը ծան­րա­նա­լու է, ՀՀ և ԼՂՀ առ­ջեւ ո­րե­ւէ հե­ռան­կար չի բաց­վե­լու, ուս­տի, հա­մախմբ­վել մի ան­ձի շուրջ՝ ում պատ­ճա­ռով ստեղծ­վել է այս ի­րա­վի­ճա­կը, ո­րից ել­քե­րը դառ­նում են օր­հա­սա­կան, պար­զա­պես բա­ցառ­ված է:

Թուր­քա­կան խորհր­դա­րա­նի պատ­գա­մա­վո­րի նա­խա­ձեռ­նու­թյամբ Սերժ Սարգ­սյան-Գա­րո Փայ­լան զրույ­ցի մի մեծ մասն էլ նվիր­ված է ե­ղել «խա­ղա­ղու­թյան հա­մա­ձայ­նագ­րին»:

Սերժ Սարգ­սյա­նը հստա­կեց­րել է իր մո­տե­ցում­նե­րը նա­եւ այս հար­ցում՝ ա­սե­լով, որ հա­մաշ­խար­հա­յին պատ­մու­թյան մեջ հայտ­նի չէ դեպք, երբ խա­ղա­ղու­թյուն են կնքում խա­ղա­ղու­թյուն խնդրո­ղի հետ. այդ դեպ­քում կնքվում է կա­պի­տու­լյա­ցի­ա. «Խա­ղա­ղու­թյուն կնքում են ու­ժե­ղի հետ, հե­տե­ւա­բար, խա­ղա­ղու­թյան այս թե­զե­րը կեղծ են եւ ո­րե­ւէ ի­րա­կան քա­ղա­քա­կան ու աշ­խար­հա­քա­ղա­քա­կան հիմ­քեր չու­նեն»:

Դե ինչ, խառ­նա­կիչ­ներ դեռ շատ են լի­նե­լու: Մա­նա­վանդ, որ, ինչ­պես նշում է քա­ղա­քա­գետ Ստեփան Դանիելյանը, քա­նի որ Թուր­քի­ա­յի դե­րը գնա­լով մե­ծա­նում է, ո­րը հեն­վում է Ադր­բե­ջա­նի վրա. «Ավե­լի պարզ ա­սեմ, Շու­շի­ի դեկ­լա­րա­ցի­ա­յին կա­րող է հա­վա­սա­րակշ­ռել Կա­պա­նի դեկ­լա­րա­ցի­ան: Այս մո­դե­լը խա­ղա­ղու­թյան մի­ակ գրա­վա­կանն է, ան­կախ նրա­նից, թե Հա­յաս­տա­նի ներ­կա ղե­կա­վա­րու­թյու­նը որ­քա­նով չխառ­նի խա­ղա­քար­տերն ու դրա­նով չփոր­ձի մեզ տա­նել մեծ պա­տե­րազ­մի»:

Ի դեպ, մեծ պա­տե­րազ­մի նա­խան­շան­նե­րը ե­րև­ում են: Ի­րա­նում բարձ­րաց­րել են կար­միր դրո­շը, ո­րը կոչ­վում է «հա­տուց­ման դրոշ»: Wall Street Jo­ur­nal-ը հա­վար է գցել, որ դա անգ­լո­սաք­սո­նա­կան և սի­ո­նիս­տական թի­րախ­նե­րի դեմ է:

Մենք էլ մեր «հա­տուց­ման դրո­շը» պի­տի բարձ­րաց­նենք` ընդդեմ ներ­քին թուր­քի:

 ՀՈՎ­ՀԱՆ­ՆԵՍ ԳԱ­ԼԱ­ՋՅԱՆ