Բուհից օտարվել են Ծաղկաձորի սպորտբազան, ֆուտբոլի դաշտը, հանրակացարանը, լողավազանը… ո՞ւմ ձեռքով է եղել. Խիթարյան

Երեք բուհերի՝ Վ. Բրյուսովի անվան համալսարանի, Մանկավարժական համալսարանի ու Ֆիզիկական կուլտուրայի եւ սպորտի ինստիտուտի, ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարության մոգոնած միավորման գործընթացը շարունակում է մնալ կրթական ոլորտի թիվ մեկ քննարկման թեման: Այս մասին «Իրավունքը» զրուցել է Ֆիզիկական կուլտուրայի եւ սպորտի պետական ինստիտուտի ռեկտոր ԴԱՎԻԹ ԽԻԹԱՐՅԱՆԻ հետ:

— Ըստ նախարարության տրամաբանության` մի ֆիզկուլտի դասատու պատրաստելու համար առանձին ինստիտուտ պահելու իմաստ չկա, Մանկավարժական համալսարանում էլ կարող են պատրաստել: Ի՞նչ կասեք ստեղծված իրավիճակի մասին:

—  Դա շատ փոքր մասն է կազմում ընդհանրապես այն կրթության, որը մենք իրականացնում ենք: Ավելին մեր հարցումները, սոցիոլոգիական ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ պահանջարկը շատ քիչ է ֆիզկուլտուրայի ուսուցիչ աշխատելու, եւ բուհերի միացումից պահանջարկը չի ավելանալու: Մեր մասնագիտական մանկավարժության կրթական ծրագրրի շրջանավարտներն իրավունք ունեն աշխատել մարզիչ եւ ուսուցիչ, դեռեւս անցած տարի սոցհարցում անցկացրեցինք մեր ուսանողության շրջանում, եւ պարզվեց, որ ընդամենը 17 տոկոսն է պատասխանել, որ նպատակ ունի դպրոցում աշխատելու: Այսինքն՝ զգալի մասն այդ մասնագիտությունն ավարտողների իրենց պատկերացնում են մարզիչի գործունեության մեջ: Իսկ եթե դիտարկում ենք, որ մարզիչը եւս մանկավարժ է, այդ դեպքում, որպես մանկավարժ, ինչո՞ւ չի օգտվում այն արտոնություններից, որից օգտվում են դպրոցի ուսուցիչները: Նկատի ունեմ սոցիալական փաթեթ, աշխատավարձի բարձրացումներ եւ այլն: Այնպես որ, այստեղ շատ հակասություններ կան: Շրջանավարտը մարզիչ է ցանկանում աշխատել, որովհետեւ այսօր մասնավոր սեկտորում մարզիչներ կան, որոնք մինչեւ մեկ միլիոն դրամ աշխատավարձ են ստանում ֆիթնես ակումբներում: Իսկ պետական սպորտ դպրոցների քանակն այնքան քիչ է, եւ աշխատավարձն այնքան ցածր, որ շատերը ցանկություն չունեն այդտեղ աշխատել: Իրենք բացում են իրենց ակումբները կամ գնում են ակումբներում աշխատելու: Ունենք շրջանավարտներ, որոնք դրսում են գնում աշխատելու, որովհետեւ այդ կրթությունը մենք ապահովում ենք: Մեր վերջին երեք տարվա վիճակագրությունը ցույց է տալիս, որ մեզ մոտ դիմորդների քանակը միայն ավելանում է: Օրինակ, մեր վերջին երեք տարվա դիմորդների քանակը գերազանցում է լավագույն 12 տարի առաջվա ցուցանիշները: Այսինքն՝ մոտ 12 տարի նման ցուցանիշներ չենք ունեցել, իսկ վերջին երեք տարում միայն պրոգրես ենք արձանագրում: Ի դեպ, նույնը նաեւ հեռակայում, ընդունելության քննությունները սկսվել են, եւ 299 դիմորդ ունենք: Հետեւապես, այն խնդիրները, որոնք արձանագրվում են, դրանք ոչ մի առումով մեր բուհին չեն համապատասխանում` ո՛չ համալսարան ենք, ո՛չ ընդհանուր կրթություն ենք տալիս, որը բոլոր բուհերն են տալիս, ո՛չ խնդիր ունենք դիմորդների, ո՛չ էլ որակյալ շրջանավարտների պակաս ունենք: Իհարկե, այնպես չէ, որ ընդհանրապես խնդիր չունենք, բայց դրանք շատ անգամ կախված են եղել ոչ թե մեզնից, այլ՝ տարբեր տարիների կառավարության որոշումներից: Նախորդ 30 տարիների ընթացքում բուհից օտարվել են Ծաղկաձորի սպորտբազան, Ֆուտբոլի դաշտը, հանրակացարանը, լողավազանը, թենիսի կորտերը, շարժական խաղերի դահլիճները, թեթեւ ատլետիկայի մանեժը, ո՞ւմ ձեռքով է եղել:

—  Դե ԿԳՄՍ նախարարն էլ, ըստ էության, ասում է՝ եթե պայմաններ չունեք լավագույն կրթության ապահովման համար, ուրեմն՝ միավորվեք:

—  Չեմ կարծում, թե շատ կոռեկտ է նախարարի ասած խոսքերը մեկնաբանել: Բնականաբար, մեր մասնագիտական առարկաների մեծամասնությունը գործնական դասեր են, եւ դրանց համար պետք են համապատասխան մարզադահլիճներ: Այն մարզաձեւերը, որոնք մեզ մոտ պոպուլյար են, ըմբշամարտն է, բռնքամարտն է, ծանրամարտն է, ֆուտբոլը, եւ մենք այդ բոլորի համար մարզադահլիճներ ունենք: Օրինակ, այս պահին իրագործման փուլում է Ձյուդոյի եւ կարատեի մարզադահլիճի վերանորոգման աշխատանքը, որն իրականացվում է Ճապոնիայի կառավարության տրամադրած 90 հազար դոլարով: Ակտիվ համագործակցում ենք ֆեդերացիաների հետ, վերջին տարիներին մեր ինստիտուտի ֆինանսավորումը բավականին ավելացել է, որովհետեւ վստահելի գործընկեր ենք բոլորի համար: Մասնավոր ներդրողները նպաստում են լսարաններ ու դահլիճներ վերակառուցելու գործում: Այս առումով պետական որեւէ աջակցություն չենք ստացել, այլ այս ամենը կատարվել է մեր բյուջեի հաշվին: Իսկ մեր ընդհանուր բյուջեում պետական ֆինանսավորումը կազմում է ընդամենը 15 տոկոսը: Այսինքն՝ պետբյուջեից ստանում ենք միայն պետպատվերով սովորող ուսանողների ուսման վարձը, այլ ֆինանսավորում չենք ստանում: Ստացվում է, որ անգամ ռեկտորի աշխատավարձը, որպես այդպիսին, պետությունից չենք ստանում, այլ այն ձեւավորվում է ինստիտուտի բյուջեից, որի 75 տոկոսը ձեւավորվում է լավ կառավարման, լավ կրթություն տալու եւ շատ դիմորդներ ունենալու արդյունքում:

— Ասացիք, որ համագործակցում եք տարբեր երկրների կառավարությունների, մասնավոր ներդրողների հետ: Ի՞նչ են լինելու այդ պայմանավորվածություններն ու պայմանագրերը, եթե նախ` Ձեր ինստիտուտը, որպես առանձին բուհ, չի լինելու եւ երկրորդ՝ հաջորդ փուլում էլ նախատեսում են բուհերը տեղափոխել Աշտարակ:

— Չեմ կարող ասել, թե ինչ կլինի՝ մինչեւ հստակ ծրագիր չներկայացնեն, կառուցվածքային միավորները չհստակեցվեն: Տարբեր խոսակցություններ են եղել, որ կարող է լինել համալսարան, որի մեջ լինեն ինստիտուտներ: Սա միջազգային պրակտիկայում ընդունված փորձ է: Նաեւ խոսակցություններ կան, որ կարող է լինել ինստիտուտ, որի մեջ լինեն ֆակուլտետներ: Վերադառնալով Ձեր հարցին՝ ասեմ, որ հիմա միջազգային երկու տարբեր դրամաշնորհային ծրագիր ունենք, ու չգիտեմ, թե ինչպես է լինելու հետագայում: Այսինքն` իրավական կոնկրետ մեխանիզմներ են պետք, որ հասկանանք՝ ինչ փուլերով է այդ ամենը կատարվելու: Դրա համար շատ չէի ուզենա «եթե»-ների վրա հարցադրումներ անել:

ՀՐԱՆՏ ՍԱՐԱՖՅԱՆ

Այս թեմայով «Ժողովուրդ». Դավիթ Փափազյանը մեկ տարի անց դեռ չի հայտնաբերվել Պարոնյանի թատրոնն ազդարարեց 85-րդ հոբելյանական թատերաշրջանի մեկնարկը ՇՏԱՊ. Մինչեւ քրեական պատասխանատվության հարցի պատշաճ լուծումը, անձի հանձնումը պետք է հետաձգվի. Հայտնի փաստաբանը ադրբեջանցի զինվորի վերաբերյալ Աբովյան համայնքի գլխավոր ճարտարապետ Վիրաբյանին ո՞նց ստացվեց, որ «ռաստամոշկա» արեցին դեպի հիվանդանոց Ո՛չ Կառավարությունը պետք է դառնա եկեղեցական ժողով, ո՛չ Եկեղեցին՝ կառավարություն