Վաշինգտոնը ձախողեց նախագահ Սիի դեմ հեղաշրջման վերջին փորձը

Այս­պի­սով, թե ինչ զար­գա­ցում­ներ պետք է սպա­սենք մեր տա­րա­ծաշր­ջա­նում, մնում է Թուր­քի­ա­յի ո­րո­շե­լի­քը (տե´ս նաեւ https://iravunk.com/?p=239583&l=am): Կգնա՞ բախ­ման ռուս-իրա­նա­կան տան­դե­մի հետ՝ հույ­սը դնե­լով ԱՄՆ-ի վրա, թե չի գնա, գե­րա­դա­սե­լով ե­ղա­ծը պա­հե­լով՝ հա­մա­գոր­ծակ­ցե­լ:

Այս ա­մե­նի պա­տաս­խա­նը կար­ծես թե վեր­ջին ժա­մա­նակ­ներս կախ­ված էր եր­կու գոր­ծո­նից: Նախ, ի՞նչ է պետք սպա­սել ուկ­րա­ի­նա­կան պա­տե­րազ­մից: Ու ա­մե­նա­կա­րե­ւո­րը՝ կպահ­պան­վի՞ ռուս-չի­նա­կան գոր­ծակ­ցու­թյու­նը, ո­րի պա­րա­գա­յում շատ ա­վե­լի հաս­կա­նա­լի է դառ­նում ինչ­պես ուկ­րա­ի­նա­կան պա­տե­րազ­մի, այն­պես էլ, ընդ­հան­րա­կան ա­ռու­մով, ա­մե­րի­կյան հե­գե­մո­նի­ա­յի հար­ցը:

Այս ա­ռու­մով Չի­նաս­տա­նի Կոմ­կու­սի հա­մա­գու­մա­րը շատ բա­նի պա­տաս­խան տվեց: Նա­խա­գահ Սին պահ­պա­նեց դիր­քե­րը: Ա­վե­լին, նա­եւ մեկ կա­րե­ւո­րա­գույն դրվագ ի հայտ ե­կավ: Այն, որ չի­նա­կան իշ­խա­նա­կան վեր­նա­խա­վում կա­յին ու­ժեր, ո­րոնք դեմ է­ին Սի­ի վե­րընտ­րու­թյա­նը, նա­եւ ՌԴ-ի ուղ­ղու­թյամբ նրա քա­ղա­քա­կան կուր­սին, ի սկզբա­նե էլ հայտ­նի էր: Նա­եւ, որ ա­մե­րի­կա­ցի­նե­րը ձեռք­նե­րը ծա­լած չէ­ին սպա­սում, որ Սին հան­գիստ վե­րընտր­վեր: Եվ ա­հա տե­սախ­ցիկ­նե­րը ֆիք­սե­ցին, թե ինչ­պես են հա­մա­գու­մա­րից դուրս հրա­վի­րում Սի­ի նա­խոր­դին` Հու Ձին­տա­ո­յին, ո­րը հա­մար­վում էր ա­րեւմ­տյան հա­յացք­նե­րի կրող, ա­վե­լին՝ այդ դաշ­տի լի­դե­րը: Չի­նա­կան քա­ղա­քա­կա­նու­թյու­նում չտեսն­ված սկան­դալ է, որ նման «կեղ­տոտ սպի­տա­կե­ղե­նը» ջրի ե­րես է դուրս գա­լիս: Եվ այն, որ նման սկան­դալ ֆիքս­վեց, հու­շում է, որ ինչ-որ ար­տա­կարգ բան է տե­ղի ու­նե­ցել: Ո­րոշ մի­ան­գա­մայն ար­ժա­նա­հա­վատ մաս­նա­գի­տա­կան աղ­բյուր­ներ պնդում են, որ ձեռ­նարկ­վել էր Սի­ից իշ­խա­նու­թյու­նը խլե­լու մի վեր­ջին փորձ, ո­րը պետք է հա­ջոր­դեր հա­մա­գու­մա­րում Հու Ձին­տա­ո­յի ե­լույ­թին: Խոս­քը՝ իշ­խա­նա­փո­խու­թյան մա­սին էր, եւ դա կան­խե­լու հա­մար է, որ չի­նա­կան անվ­տան­գու­թյու­նը գնաց նման ան­նա­խա­դեպ գոր­ծո­ղու­թյան: Ա­մեն դեպ­քում, նա­խա­գահ Սին վե­րընտր­վեց նո­րըն­տիր Քաղ­բյու­րո­յում եւ կա­ռա­վար­ման բարձ­րա­գույմ մար­մնում՝ Քաղ­բյու­րո­յի մշտա­կան հանձ­նա­ժո­ղո­վում բա­ցար­ձակ մե­ծա­մաս­նու­թյու­նը նրա կողմ­նա­կից­ներն են, իսկ նախ­կին՝ պրո­ա­մե­րի­կյան ուղ­ղու­թյան կողմ­նա­կից­նե­րը դուրս են մղված:

Այ­սինքն, այս պատ­կերն ար­դեն իսկ հաս­տա­տում է, որ Չի­նաս­տա­նի ուղղ­վա­ծու­թյու­նը մնում է ԱՄՆ-ի հետ պայ­քա­րի եւ ՌԴ-ի հետ հա­մա­գոր­ծակ­ցու­թյան քա­ղա­քա­կա­նու­թյու­նը: Ընդ ո­րում, շատ ա­վե­լի ընդգծ­ված ձե­ւով, քան մինչ այս կար: Հաշ­վի առ­նե­լով նա­եւ, որ ոչ ա­ռանց ա­մե­րի­կյան հրա­հանգ­նե­րի սարք­ված սկան­դա­լը նա­եւ անձ­նա­կան վի­րա­վո­րանք էր նա­խա­գահ Սի­ի հա­մար, իսկ չի­նա­ցի­նե­րը նման բա­ներն ան­պա­տաս­խան չեն թող­նում:

Այս­պի­սով, Չի­նաս­տա­նում ֆիքս­վեց մի ի­րա­վի­ճակ, ո­րը Վա­շինգ­տո­նը հակ­ված է հա­մա­րել իր դեմ բաց­ված «երկրորդ ճա­կատ»: Սա ա­մե­նա­պարզ ի­մաս­տով: Ի­րա­կա­նում պատ­կե­րը շատ ա­վե­լի բարդ է, քա­նի որ իր դիր­քե­րը պա­հե­լու հա­մար ԱՄՆ-ն պետք է գոր­ծի Պե­կին-Մոսկ­վա-Թեհ­րան դա­շին­քի դեմ, ո­րին, ի դեպ, մեծ հա­վա­նա­կա­նու­թյամբ շատ այլ ու­ժեր էլ են մի­ա­նա­լու: Ընդգ­ծենք, խոս­քը ռազ­մա­կան դա­շին­քի մա­սին չէ, թե­եւ այս­տեղ կա նա­եւ ռազ­մա­կան բա­ղադ­րի­չը: Վա­շինգ­տո­նի հա­մար շատ ա­վե­լի լուրջ է տնտե­սա­կան հա­կա­մար­տու­թյու­նը, քա­նի որ այս հար­թա­կում մի շարք այլ ա­ռանց­քա­յին ու­ժեր ար­դեն իսկ գոր­ծում են ռուս-չի­նա­կան թե­ւում: Օ­րի­նակ, Սա­ու­դյան Ա­րա­բի­ան, ո­րի հա­մա­գոր­ծակ­ցու­թյու­նը ՌԴ-ի հետ ար­դեն իսկ քան­դել է ԱՄՆ-ի «սրբու­թյան սրբոց­նե­րից» մե­կի՝ նավ­թա­դո­լար հաս­կա­ցու­թյան հիմ­քե­րը:

Ու սա այն դեպ­քում, երբ սե­փա­կան դաշ­նա­կից­նե­րի հար­ցում Վա­շինգ­տո­նը մի­այն խնդիր­ներ ու­նի: Թիվ 1 դաշ­նա­կից Բրի­տա­նի­ան, օ­րի­նակ, չի կա­րո­ղա­նում ան­գամ նոր­մալ վար­չա­պետ գտնել, ու բա­նը հա­սել է նրան, որ ոչ անգ­լո­սաք­սո­նա­կան՝ հնդկա­կան ծա­գում­նա­բա­նու­թյամբ ան­ձը կա­րող է ղե­կա­վա­րել Բրի­տա­նի­ան: Ա­սում են, թե սրա­նով փոր­ձում են ի­րենց կող­մը սի­րա­շա­հել Հնդկաս­տա­նին. մի­ա­միտ կար­ծիք, հա­կա­ռակ դեպ­քում Թրա­սի փո­խա­րեն նրան կընտ­րե­ին: Կամ Եվ­րո­պան, ո­րին հենց ա­մե­րի­կա­ցի­ներն են քան­դում, կլի­նի՞ հա­վա­տա­րիմ եւ է­ֆեկ­տիվ դաշ­նա­կից...

Ա­հա այս ա­մե­նից ել­նե­լով էլ՝ Էր­դո­ղա­նը պետք է ո­րո­շում կա­յաց­նի: Չէ, կար­ծես թե գնա­լով նվա­զում է հա­վա­նա­կա­նու­թյու­նը, որ Թուր­քի­ան կո­րո­շի մար­տահ­րա­վեր նե­տել Մոսկ­վա­յին եւ Թեհ­րա­նին:

ՔԵ­ՐՈԲ ՍԱՐԳ­ՍՅԱՆ