ԷՐԱՏՈՅԻ «ԱՋԸ ՀԱՄԲՈՒՐԵԼՈՒ» ՀԱՄԱՎԱՐԱԿԻ ՀԵՏԵՎԱՆՔՆԵՐԸ

«Սյու­նյաց ող­ջույնն» էլ պղծվեց այն բա­նից հե­տո, որ նախ­կին քաղ­բա­տար­կյալ Քա­ջա­րա­նի քա­ղա­քա­պե­տը, խայ­տա­ռա­կե­լով և՛ ի­րեն, և՛ ըմ­բոստ Սյու­նի­քը, և՛ ռես­պուբ­լի­կան, վար­դե­րի մեծ ծաղ­կե­փուն­ջը ձեռ­քին խո­նարհ­վե­լով դի­մա­վո­րեց հա­յա­կեր Է­րա­տո­յին` տխրահռ­չակ Ան­նա Հա­կո­բյա­նին: Նրա հո­ռի օ­րի­նա­կին հե­տև­եց Կա­պա­նի քա­ղա­քա­պե­տը` այն Կա­պա­նի, ո­րը բո­լոր իշ­խա­նու­թյուն­նե­րի օ­րոք ընդ­դի­մու­թյանն էր քվե տա­լիս... Եվ Է­րա­տո­յի «աջը համ­բու­րե­լը» դար­ձավ հա­մա­վա­րակ, ցե­ցի պես տա­րած­վեց Սյու­նի­քի հա­մայն­քա­պե­տե­րի մեջ:

ՀՈ­ՂԱ­ՏՈՒՆ ՇԱՏ Է ՈՒ­ԶՈՒՄ ԲՌՆԱ­ՊԵՏ ԴԱՌ­ՆԱԼ

Թե ինչ կեղծ «ջենթլ­մե­նա­կան» ար­դա­րա­ցում­ներ են ներ­կա­յաց­նում խուն­տա­յի ա­ջը համ­բու­րած հա­մայն­քա­պե­տե­րը` կա­րև­որ չէ, զի բիբ­լի­ա­կան Ես­թե­րի զազ­րե­րի դե­րը ստանձ­նած և Հայ­քը ա­րյան կան­չով մահ­վան ու ա­վե­րի տա­նող տիկ­նոջ հան­դեպ «ջենթլ­մե­նու­թյուն» լի­նել չի կա­րող: Զի դա հա­վա­սա­րա­զոր է օ­կու­պա­ցի­ոն խուն­տա­յին հնա­զան­դու­թյան եր­դում տալուն: Այ­սինքն` փաս­տա­ցի հնա­զանդ­վել ար­տա­քին թշնա­մուն:

Չէ՞ որ ա­մեն ինչ բա­ցա­հայտ է` Նի­կո­լը հե­ռա­խո­սազ­րույց է ու­նե­ցել իր մեծ եղ­բոր՝ Էր­դո­ղա­նի հետ: Սա կա­պի­տու­լյան­տի­ի հա­մար, ի­հար­կե, դա­րա­կազ­միկ ի­րա­դար­ձու­թյուն է. նա խո­սել ու շնոր­հա­վո­րանք­ներ է ըն­դու­նել մե­կի կող­մից, ով նրա մա­սին խո­սե­լիս նույ­նիսկ ա­նու­նը չի տա­լիս: Էր­դո­ղա­նի՝ Նի­կո­լին ար­ված հե­ռա­խո­սա­զան­գը հե­տև­անք է վեր­ջի­նիս կող­մից Իլ­հա­մի բո­լոր ե­րա­զանք­նե­րը կա­տա­րե­լու պատ­րաս­տա­կա­մու­թյան: Էր­դո­ղա­նը մեկ հար­ցով է զան­գել Նի­կո­լին՝ ա­րա­գաց­նել եր­րորդ երկր­նե­րի հա­մար սահ­մա­նի բաց­ման մա­սին ձեռք բեր­ված պայ­մա­նա­վոր­վա­ծու­թյան ներդ­րու­մը: Իսկ «երրորդ երկր­նե­րի» քա­ղա­քա­ցի­նե­րի հա­մար մի­և­նույնն է, պետք է մաք­սա­կետ, սահ­մա­նա­յին ան­ցա­կետ և այլ են­թա­կա­ռուց­վածք­ներ, և «երրորդ երկր­նե­րի» պատր­վա­կով ամ­բողջ Հա­յաս­տա­նը դառ­նում է թուր­քա­կան մի­ջանցք:

Մի­ջանց­քում ապ­րելն ան­կա­րե­լի է, ե­թե հայ ես, մարդ ես և քա­ղա­քա­ցի: Մի­ջանց­քում ապ­րե­լը կա­րող է պար­տադր­վել մի­այն բռնի ու­ժով, հո­ժար կամ­քով դա կա­րող է ըն­դու­նել մի­այն ա­նա­սու­նը, կամ կա­պի­տու­լյան­տի քիր­վա-տե­րե­րի լեզ­վով ա­սած` հեյ­վա­նը: Ինչ­պես մատ­նան­շում է պաշտ­պա­նու­թյան նախ­կին փոխ­նա­խա­րար Ար­տակ Զա­քա­րյա­նը. «Նի­կո­լը հույս ու­ներ, որ 2021թ. ար­տա­հերթ խորհր­դա­րա­նա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­րը կլու­ծեն դե­ռևս 2020թ. նո­յեմ­բե­րի 9-ից հե­տո ստեղծ­ված քա­ղա­քա­կան ճգնա­ժա­մը, բայց այն շատ կարճ կյանք ու­նե­ցավ, ո­րով­հե­տև Նի­կո­լի իշ­խա­նու­թյունն իր տե­սա­կով ըն­դու­նակ չէ ժո­ղովր­դա­վա­րա­կան հա­մախմբ­ման և քա­ղա­քա­կան հա­մա­գոր­ծակ­ցու­թյան: Բա­ցի այն, որ մեր երկ­րում դժվար է հան­դուր­ժել կա­պի­տու­լյաց­ված ու ան­գոր­ծու­նակ իշ­խա­նու­թյա­նը, կա նա­և իշ­խա­նու­թյան ան­բա­րո ու անվս­տա­հե­լի լի­նե­լու հան­գա­ման­քը: Որ­քան էլ, որ հա­սա­րա­կու­թյան մի մասն աչք փա­կի Ար­ցա­խի և ազ­գա­յին հա­մընդ­հա­նուր անվ­տան­գու­թյան հար­ցի վրա, մի­և­նույնն է այն միշտ լի­նե­լու է ո­րո­շիչ` քա­նի դեռ լուծ­ված չէ: Իսկ դա Նի­կո­լի իշ­խա­նու­թյան ա­մե­նա­թույլ, ա­մե­նա­խո­ցե­լի և ակհ­նայ­տո­րեն ձա­խող­ված կողմն է»:

Ապ­րիլ ամ­սից խորհր­դա­րա­նա­կան ընդ­դի­մու­թյու­նը քա­ղա­քա­կան բոյ­կո­տի են­թար­կեց ՀՀ մի­ակ ա­ռաջ­նա­յին ման­դատ ու­նե­ցող ընտ­րո­վի մարմ­նի` ԱԺ-ի աշ­խա­տանք­նե­րը և դրա­նով Հա­յաս­տա­նում քա­ղա­քա­կան ճգնա­ժա­մը դար­ձավ ա­ռա­վել քան ցայ­տուն: Եվ ան­կախ ցույ­ցե­րի և անհ­նա­զան­դու­թյան գոր­ծո­ղու­թյուն­նե­րի ծա­վա­լից, «ժո­ղովր­դա­վա­րու­թյան բաս­տի­ո­նի» սին մի­ֆը փու­չի­կի պես պայ­թեց, և ինչ­պես նշում է Ա. Զա­քա­րյա­նը. «Հե­տև­ա­բար, պա­տա­հա­կան չէ, որ այս ի­րա­վի­ճա­կում Նի­կոլն այ­լընտ­րանք չու­նի քան ու­ժա­յին և դա­տա­կան կա­ռույց­նե­րի վրա հեն­վե­լով` աս­տի­ճա­նա­բար վե­րած­վել բռնա­պե­տի: ...Սա­կայն հարցն այն է, որ «ժո­ղովր­դա­վար» Նի­կո­լից բռնա­պետ Նի­կոլ կեր­տող ու­ժա­յին­ներն ի վի­ճա­կի չեն վե­րաց­նել քա­ղա­քա­կան ճգնա­ժա­մը: Ընդ­հա­կա­ռա­կը` նրանք օգ­նում են քա­ղա­քա­կան ճգնա­ժա­մը խո­րաց­նե­լուն: Հատ­կա­պես, որ փո­ղո­ցա­յին պայ­քա­րի դուրս ե­կած ընդ­դի­մա­դիր­ներն ա­ռանձ­նա­պես չեն կաշ­կանդ­վում ու­ժա­յին­նե­րի ակ­տիվ խո­չըն­դո­տում­նե­րից ու բռնաճն­շում­նե­րից»:

Ի դեպ, Շրի Լան­կա­յի փոր­ձը ցույց է տա­լիս, որ ե­թե կա վճռա­կան փոք­րա­մաս­նու­թյուն, ա­պա ան­գամ փո­ղո­ցում ցու­ցա­րար­նե­րին հա­մա­տա­րած գնդա­կա­հա­րե­լը չի օգ­նում ա­տե­լի վար­չախմ­բին փրկվել ժո­ղովր­դա­կան ցա­սու­մից:

ՄԻ­Ա­ԿՈՒ­ՍԱԿ­ՑԱ­ԿԱՆ ՀԱ­ՄԱ­ԿԱՐԳ ԿԱ­ՌՈՒ­ՑԵ­ԼՈՒ ՓՈՐՁ

Տխրահռ­չակ Ա­լեն Սի­մո­նյա­նը ստո­րագ­րել է ո­րո­շում, հա­մա­ձայն ո­րի՝ ԱԺ-ն ար­տա­հերթ նիստ կգու­մա­րի և կդի­մի Սահ­մա­նադ­րա­կան դա­տա­րան՝ ընդ­դի­մա­դիր­նե­րին ման­դա­տից զրկե­լու հար­ցով:

Ըստ այդմ՝ ման­դատ­նե­րից ՍԴ-ի դրա­կան ո­րոշ­ման դեպ­քում կզրկվեն խորհր­դա­րա­նի ընդ­դի­մա­դիր բո­լոր պատ­գա­մա­վոր­նե­րը, բա­ցի ընդ­դի­մու­թյա­նը լքած և այ­լևս կեղծ ընդ­դի­մա­դիր Թա­գու­հի Թով­մա­սյա­նից և Իշ­խան Զա­քա­րյա­նից:

Հե­տև­անք­ներն ա­հա­վոր են լի­նե­լու. ու­նե­նա­լու ենք մի «դե­մոկ­րատ» եր­կիր, ո­րի խորհր­դա­րա­նը (ավե­լի ճիշտ` մի­լի­մեջ­լի­սը) փաս­տա­ցի մի­ա­կու­սակ­ցա­կան է դառ­նա­լու: Այ­սինքն՝ վե­րա­դառ­նում ենք բոլ­շև­ի­կյան կար­գե­րին, որ­տեղ կո­մու­նիստ­նե­րին ըն­դա­մե­նը փո­խա­րի­նե­լու են գա­լիս ՔՊ-ական­նե­րը, ով­քեր ի տար­բե­րու­թյուն «հա­վա­սա­րու­թյուն, եղ­բայ­րու­թյուն և ին­տեր­նա­ցի­ո­նա­լիզմ» ցնդա­բա­նու­թյու­նը դա­վա­նող «կար­միր­նե­րի», զերծ կլի­նեն ո­րև­ի­ցե գա­ղա­փա­րա­խո­սու­թյու­նից ու կա­ղա­պար­նե­րից: Այ­սինքն` կա­րող ենք ստա­նալ քա­ղա­քա­ցի­նե­րի կե­սին գնդա­կա­հա­րած Պոլ Պո­տի ռե­ժի­մի հայ­կա­կան նմա­նակ, ո­րը ա­վե­լի մեծ սպառ­նա­լիք է պե­տա­կա­նու­թյան հա­մար, քան բո­լոր թուր­քե­րը մի­ա­սին վերց­ված: Եվ ի­հար­կե, կա­պի­տու­լյան­տի ե­րա­զանքն է այն­պես փո­խել Սահ­մա­նադ­րու­թյու­նը, որ ին­քը դառ­նա ցմահ ղե­կա­վար, փաս­տա­ցի մի­ա­պետ, սա­կայն ի տար­բե­րու­թյուն ի­րա­կան մի­ա­պե­տու­թյուն­նե­րի` ա­ռանց իշ­խա­նու­թյան աստ­վա­ծա­յին ծագ­ման:

Բնա­կա­նա­բար, խուն­տան աշնա­նը սպաս­վող ՏԻՄ ընտ­րու­թյուն­նե­րով կփոր­ձի ներգ­րավ­վել ընդ­դի­մու­թյա­նը նա­խընտ­րա­կան լո­կալ ար­շավ­նե­րին և թու­լաց­նի փո­ղո­ցա­յին պայ­քա­րի ազ­դե­ցու­թյու­նը քա­ղա­քա­կան մյուս գոր­ծըն­թաց­նե­րի վրա: Սա­կայն սա կա­րող է մի­այն ժա­մա­նա­կա­վոր «դար­ման» լի­նել, չի բա­ցառ­վում, որ ՏԻՄ ընտ­րու­թյուն­նե­րը ևս խթան լի­նեն հա­սա­րա­կու­թյան ընդ­դի­մա­դիր տրա­մադ­րու­թյուն­նե­րի սրմա­նը: Իսկ վախ ներշն­չելն այդ­քան հեշտ չէ` ե­թե վա­խի մի­ջո­ցով կա­րո­ղա­նում են հա­մայն­քա­պե­տե­րին համ­բու­րել տալ Մեհ­րի­բա­նի ըն­կե­րու­հի Է­րա­տո­յի ա­ջը, ա­պա նույ­նը չեն կա­րող քա­ղա­քա­ցի­նե­րի պա­րա­գա­յում (ժե­խին չշփո­թել քա­ղա­քա­ցու հետ): եվ ինչ­պես ի­րա­վա­ցի­ո­րեն նշում է Ար­տակ Զա­քա­րյա­նը. «Քա­ղա­քա­կան ճգնա­ժա­մը Հա­յաս­տա­նում շա­րու­նակ­վե­լու է Նի­կո­լի հետ մի­ա­սին (քա­նի դեռ նա զբա­ղեց­նում է վար­չա­պե­տի պաշ­տո­նը): Բռնա­պե­տի վե­րած­ված Նի­կո­լը կար­ծես թե շան­սեր չու­նի և՛ իշ­խա­նու­թյուն պա­հե­լու, և՛ ժո­ղովր­դա­վար լի­նե­լու հա­մար: Էլ չեմ ա­սում օ­տար­նե­րին տրված խոս­տում­նե­րը կա­տա­րե­լու մա­սին: Հատ­կա­պես, որ դրսում լավ հաս­կա­նում են, որ ա­պազ­գա­յին կամ հա­կա­ար­ցա­խյան ո­րև­է նոր փաս­տա­թուղթ կա­րող է չե­ղարկ­վել հա­ջորդ իշ­խա­նու­թյուն­նե­րի կող­մից` ան­կա­տար թող­նե­լով թուրք-ադրբե­ջա­նա­կան տան­դե­մի գլո­բալ ծրագ­րե­րը»:

Ար­տա­քին ու­ժե­րը շտա­պում են փաս­տի ա­ռաջ կանգ­նեց­նել հա­յե­րիս, հասց­նել անշր­ջե­լի­ու­թյան կե­տի, ո­րից հե­տո ո­չինչ փո­խել չի ստաց­վի: Վեր­ջին ճի­գով կշրջե՞նք ար­դյոք ի­րա­վի­ճա­կը, թե կշա­րու­նա­կենք դժբախտ լի­նել, հույս­ներս դնե­լով բախ­տի վրա:

ՀՈՎ­ՀԱՆ­ՆԵՍ ԳԱ­ԼԱ­ՋՅԱՆ