«ՀԻՄՆԱԿԱՆՈՒՄ ՓՈՐՁՈՒՄ ԵՆ ԿԵՂԾԵԼ ԱՄԵՆԱԹԱՆԿ ԴԵՂԵՐԸ»

«ՀԻՄՆԱԿԱՆՈՒՄ ՓՈՐՁՈՒՄ ԵՆ ԿԵՂԾԵԼ ԱՄԵՆԱԹԱՆԿ ԴԵՂԵՐԸ»

Երեկ ԱԺ պատգամավոր Մանվել Բադեյանը նախարարին դիմեց լուրջ մտահոգություներ առաջացնող մեկ հարցով. շուկայում առկա կեղծ դեղերի դեմ պայքարի ուղղությամբ նախարարությունն ի՞նչ քայլեր է իրականացնում: Սակայն նախարարի պատասխանն առնվազն մտածելու տեղիք է տալիս. «Ամբողջ գործընթացը կանոնակարգված է: Դեղերն ինչպես ստեղծվելուց, ներմուծելուց, այնպես էլ նրանց գրանցելու պահից այդ երկար վերահսկողությունն իրականացվում է դեղերի եւ բժշկական տեխնոլոգիաների գործակալության կողմից... «Դեղերի մասին» նոր օրենքն ընդունելուց հետո կփարատվեն բոլոր տեսակի կասկածները»: Բայց դեղը կեղծ է հենց այն պատճառով, որ արտադրվում է կամ ներկրվում որտեղ ասես, ինչից ասես, եւ նույն ապօրինի մեխանիզմներով էլ հանվում է վաճառքի: Ուստիեւ՝ թեմայի շուրջ  փորձեցինք նախարարից՝ ԱՐՄԵՆ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆԻՑ պարզել, թե առհասարակ՝ ի՞նչ քանակի կեղծ դեղեր են հայտնաբերվել: Կա՞ն նման տվյալներ, որոնք թույլ կտան պատկերացում կազմել շուկայի ընդհանուր վիճակից:

Բազմաթիվ դեղերի գրանցումը, ներմուծումը մերժվում է, բայց այդ քանակը  մեծ չէ, այսինքն  համատարած կեղծ դեղերի խնդիր մենք երկրում չունենք:
- Ո՞ր դեղերն են ավելի շատ կեղծվում:
- Իհարկե՝ հիմնականում փորձում են կեղծել ամենաթանկ դեղերը, բայց չեմ կարող Ձեզ հստակ ասել, թե հինգ հազար անուն դեղորայքից որոնք են կեղծում:
- Պարոն նախարար, Քաջարանի հիվանդանոցում հեպատիտ Ց-ով վարակի տարածման համար, պատասխանատվության ենթարկվածներ կա՞ն:
- Քանի որ այս պահին գործը գտնվում է իրավապահների հսկողության ներքո, ուստի ես որեւէ բան ասել չեմ կարող: Ամեն դեպքում՝ իրավական պետությունում մեղավորների համար պատիժը կարող է իրականացվել միայն դատարանով: Դատարանը, համոզված եմ, կլինի ոչ կողմնապահ եւ անաչառ:
- Եվ, վերջում, կասե՞ք, ըստ Ձեզ՝ ո՞րն է պատճառը, որ հանրությանն այդպես էլ վստահություն չներշնչեց ալյուրը ֆոլաթթվով հարստացնելու հետ կապված պատմությունը: Ավելին՝ շարունակվում են մտահոգություններն այն մասին, որ ալյուրը հարստացնելուց հետո ինչ-ինչ առողջական խնդիրների առաջ կարող ենք կանգնել:

ԻՍԿ ՀԱՄԱՑԱՆՑՈՒՄ ԿԵՂԾ ԴԵՂԵՐԻ ՕՐԻՆԱԿՆԵՐԻ ՊԱԿԱՍ ՉԿԱ

- Ալյուրի` երկաթով եւ ֆոլաթթվով հարստացման ծրագիրը պարտադիր է` կանխելու համար արատներով ծնվող երեխաների թիվը, որը տարեցտարի մեծանում է: Վիճակագրությունը ցույց է տալիս, որ 700-800 երեխա ծնվում է արատներով, եւ դրա կանխումը ոչ միայն հղիության նկատմամբ, այլ նաեւ ողջ վերարտադրողական տարիքի ընթացքում հսկողության ընթացիկ աշխատանքներով է պայմանավորված:
Երեխաներից 150-ից ավելին ծանր՝ նյարդային խողովակի արատով է ծնվում: Դրա հիմնական պատճառը վիտամին B9-ի պակասն է: Փորձում ենք հղիների հետ աշխատանքը խստացնել, մատչելի դեղորայք ապահովել, բայց ինչպես ցույց է տալիս վիճակագրությունը, հղիների 2%-ը B9 վիտամինի, կամ ֆոլաթթվի անհրաժեշտություն ունի: Ալյուրի հարստացման ծրագիրը կկանխի այս բոլոր խնդիրները:  
Դիլետանտային մոտեցում է, որ այս ծրագիրը չիրականացվի: Մի քանի տասնյակ մարդիկ երկու հանրահավաք են անում ու ասում, թե տասը հազար մարդ են, բայց հավաքվում են 15 հոգի: Ես կուզեի տեսնել, լսել այդ տասը հազար մարդկանց, բացատրություն անձամբ տալ, որ վստահություն տրվի մասնագիտական դաշտին, այլ ոչ թե կեղծ գիտական հիմնավորումներին: Մինչդեռ՝ 2009-ից քննարկում ենք, եւ այս վեց տարվա ընթացքում տարեկան  ծնվել է հիշատակված քանակությամբ արատավոր երեխաներ: Այդ երեխաների ծնողների երեսին նայելով` ամեն անգամ պետք է հիշել, որ փոքրոգություն ենք անում, որ մենք այս ծրագիրը հետաձգում ենք ինչ-ինչ պատճառներով:
- Բայց եթե ծրագիրը միտված է արատավոր երեխաների խնդրին ու ընդունենք, որ կարող է լուծում տալ: Այդ դեպքում ինչո՞ւ հարստացված այլուրը պարտադրվում գրեթե ողջ բնակչությանը:
- Հանրային առողջությունն ունի իր օրենքները. 80 տոկոսից նվազ նշանակում է արդյունավետության կտրուկ նվազում եւ առողջապահական ցուցանիշները չեն բարելավի: Իսկ 20 տոկոսը միշտ կարող է ընտրել: Այն երկրները, որոնք չեն գնացել այդ ճանապարհով ¥եվրոպական երկրները¤, այնտեղ բռերով հաբեր են խմում: Իրենց առողջապահական մարմինների համար լրջագույն խնդիր է, որ նրանք փորձում են պայքարել այս հավելումների ավելի ստանալու դեմ: Նրանց մոտ առողջապահական ծրագիրը գնում է այդ ուղղությամբ:
ԻԼՈՆԱ ԱԶԱՐՅԱՆ