ՕԲԱՄԱՅԻՑ ԱՐԴԵՆ ԱՄԵՆ ԻՆՉ ՍՊԱՍԵԼԻ Է

ՕԲԱՄԱՅԻՑ ԱՐԴԵՆ ԱՄԵՆ ԻՆՉ ՍՊԱՍԵԼԻ Է

Պարզվում է, որ մեր օրերում, բացի ռուսներից, այլ պետություններ եւս կարող են դառնալ ամերիկյան սանկցիաների թիրախը: Մասնավորապեսª Վենեսուելայի, ավելի կոնկրետª համաշխարհային նավթային քարտեզում հիմնական դերակատարներից մեկը հանդիսացող այդ պետության մի շարք բարձրաստիճան ղեկավարների նկատմամբ Վաշինգտոնը օրերս որոշեց պատժամիջոցներ հայտարարել, թե նրանք ոտնահարում են մարդու իրավունքները:

ԱՄԵՐԻԿՅԱՆ ԳԵՆԵՐԱԼ. "ՊԵՏՔ Է ՇԱՏ ՌՈՒՍՆԵՐԻ ՍՊԱՆԵԼ"

Թե կոնկրետ ում եւ որ իրավունքներն են խախտել վենեսուելացիները, բացատրում է հանրահայտ Ուգո Չավեսից հետո նախագահ Նիկոլաս Մադուրոնª պնդելով, թե Բարաք Օբաման Վենեսուելայում հեղաշրջում էր նախապատրաստում. "ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբաման, ով ներկայացնում է ամերիկյան իմպերիալիստական էլիտան, որոշել է անձամբ իր վրա վերցնել իմ կառավարությանը հաղթելու եւ Վենեսուելա ներխուժելու խնդիրը, որպեսզի վերահսկի այն": Ժամանակակից լեզվով ասածª այս անգամ էլ Օբաման Վենեսուելայում էր "մայդան" սարքում, բայց երեւում էª կազմակերպիչներին ժամանակին չեզոքացրել են: Դրանով էլ, "իհարկե"ª վենեսուելացիները կոպտորեն խախտել են մարդուª "մայդան" սարքելու իրավունքը, այսինքնª Վաշինգտոնի այս պատժամիջոցները եւս միանգամայն "օրինական" են:
Չնայած մյուս կողմից էլª իր հիմարիկի կերպարով հռչակված Պետդեպարտամենտի խոսնակ Ջեյն Փսակին այդ պատժամիջոցների հետ կապված բավականին ուշագրավ մեկնաբանություն տվեց, թե Վենեսուելան. "ԱՄՆ-ի ազգային անվտանգության համար սպառնալիք է": Հասկանալի էª իրականում այդ հարավամերիկյան պետությունը ԱՄՆ-ի համար "մի հարվածի բան է", այսինքնª որեւէ գործնական վտանգ Վաշինգտոնի համար նույնիսկ ամենավառ երեւակայության դեպքում չի կարող ներկայացնել: Եվ ստանում ենք այս տխուր պատկերըª որ երկիրը ԱՄՆ-ին թույլ չի տալիս իր մոտ "մայդան" սարքել, միանգամից վերածվում է "ազգային անվտանգության վտանգի"ª ենթակա ամեն տեսակի սանկցիայի եւ մինչեւ իսկª ռազմական պատժամիջոցների:
Իհարկեª սա ամենեւին էլ նոր բան չէ, եւ Վենեսուելայի ու տիկին Փսակիի այդ մեկնաբանության մասին հիշեցինք, քանի որ այդ հայտարարությանը զուգահեռª նա նաեւ հայտարարեց, թե ԱՄՆ-ը մտածում է Ռուսաստանի նկատմամբ հերթական պատժամիջոցների մասին, ընդ որում, նաեւ Եվրոպայի հետ է քննարկումներ անցկացնում: Միայն թե այս անգամ Պետքարտուղարության խոսնակը ֆիքսում է հետեւյալը. "Մենք շարունակում ենք քննարկումները պատժամիջոցների եւ այլ հետեւանքների մասին":
Թե այդ ինչ "այլ հետեւանքների" մասին է խոսքը, տիկին Փսակին բառ անգամ չի ասում: Մինչդեռ մասնավորապես ռուսական քաղաքագիտական ու վերլուծական շրջանակներոմ կա մինչեւ իսկ այն տեսակետը, թե դրա տակ պետք է հասկանալ ռազմական սպառնալիք: Ասենքª իրավիճակը կտրուկ ռազմականացնելուն միտված` մի շարք այլ մտահոգող դրվագներ այս օրերին մի գլուխ ֆիքսվում ենª սկսած Արեւելյան Եվրոպայում ամերիկյան ռազմական տեխնիկայի տպավորիչ խմբաքանակների կուտակումներից, վերջացրած, ասենք, ամերիկացի պաշտոնաթող գեներալ-մայոր Ռոբերտ Սքեյլզի այն ռազմաշունչ հայտարարությամբ, թե պետք է "ռուսներին սպանել", եւ ինչքան շատ, այնքանª լավ: Իհարկեª կարելի է նաեւ մտածել, թե սույն երբեմնի գեներալը ժամանակին Վիետնամում լավ քոթակ է կերել, ու հիմա մի երկու ավելորդ բաժակից հետո վենդետա է քարոզում: Բայց նաեւ սա ցույց է տալիս, թե ամերիկյան ռազմական շրջանակներում ներկայումս ինչ մտքեր են խմորվում, առավել եւս, որ գործող գեներալներն էլ առանց քաշվելու սկսել են քարոզարշավ, թե Ուկրաինան պետք է մինչեւ վերջ զինել ու վերածել երկրորդ Հարավսլավիայիª բոլորը բոլորի դեմ սկզբունքով. ինչքան շատ իրար կոտորեն, այնքան Ռուսաստանի եւ Եվրոպայի գործն է դժվարանալու:
Մի խոսքովª իրավիճակը ռազմական ուղղությամբ շիկանում է բառիս բուն իմաստով` աչքի առաջ: Ու եթե այս ընդհանուր պատկերին ավելացնենք, որ Վաշինգտոնի ճնշմամբ Արժույթի միջազգային հիմնադրամը հաստատեց Ուկրաինային չորս տարում 17,5 միլիարդ դոլար վարկ տրամադրելու մասին պայմանագիրը, այսինքնª Կիեւը փաստացի պատերազմը շարունակելու փող է ստանում, կարելի է ենթադրել, որ այդ պայթյունին երկար չենք սպասի:

"ՍԵՎԻՆ ՍԱՊՈՆՆ ԻՆՉ ԿԱՆԻ"

Թերեւսª այդ ամենածայրահեղ զարգացումները կանխելու վերջին փորձերն են այս օրերին Մոսկվայից հնչող բավականին արմատական հայտարարությունները: Առաջինը, որ վկայում է իր մասնակցությունը "Եվրոպայում սովորական զինված ուժերի մասին" համաձայնագրին: Կարող է թվալ, որ այդ գրեթե մեռած համաձայնագրից դուրս գալը կամ չտալը գործնականում բան չի փոխում: Սակայն սա Մոսկվայի կողմից բաց ակնարկ է, որ պատրաստվում է երկրի արեւմտյան հատվածներում զինված ուժերը առավելագույնս ընդարձակել, եւ պատահական չէր, որ ՆԱՏՕ-ն չհապաղեց այդ կապակցությամբ իր "մտահոգությունը" հայտնել: Սակայն դրան էլ գումարվեց ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովի այն հայտարարությունը, թե Ղրիմը ռուսական տարածք է եւ. "Ռուսաստանը կարող է այնտեղ միջուկային զենք տեղակայել": Միգուցե ամերիկյան գեներալիտետը այս դեպքում էլ կփորձի անտարբեր ձեւանալ, սակայն եվրոպացիները հազիվ թե լուրջ ուշադրության չդարձնեն դրան: Առավել եւս, որ Ղրիմում արդեն իսկ տեղակայված են "Իսկանդերներ", որոնք ի զորու են սովորականից զատ նաեւ միջուկային հարված հասցնել Եվրոպայի գրեթե ողջ տարածքին: Ու սրանից զատ էլª Լավրովի ենթականª ՌԴ ԱԳՆ-ի զինատեսակների նկատմամբ վերահսկողության եւ չտարածման դեպարտամենտի ղեկավար Միխայիլ Ուլյանովը նաեւ "անձնական տեսակետ" ներկայացրեց, թեª Ռուսաստանը կարող է եւ. "Դադարեցնել Արեւմուտքի հետ համագործակցությունը զինատեսակների վերահսկողության եւ չտարածման հարցերով": Այդ թվումª միջուկային զենքի՞. դա արդեն ոչ միայն եվրոպացիներին, այլեւ ամերիկյան գեներալիտետին էլ, մեղմ ասած, լուրջ անհանգստություն կպատճառի:
Մի խոսքովª մկանների այս ցուցադրությունը բուռն թափով շարունակվում է, եւ դեռ կտեսնենք, թե ում նյարդերը տեղի կտան: Միայն թեª սրան զուգահեռ Վաշինգտոնը կարծես թե Դոնբասին նմանվող խաղ էլ սկսել է Չինաստանի հարեւանությամբª Մյանմաիի ¥Բիրմա¤ առավելապես չինացիներով բնակեցված տարածքներում, թերեւս այն հաշվարկով, որ հրդեհը կտարածվի դեպի հարեւանությամբ գտնվող չինական Տիբեթ եւ թյուրքաբնակ ույղուրական ինքնավար տարածաշրջան, որտեղ վերջին տարիներին քանիցս նկատվել են "գունավոր հեղափոխության" նշաններ: Գումարած դրանª նախագահ Օբաման երկարաձգեց նաեւ Իրանի նկատմամբ պատժամիջոցներըª դրանով էլ հասկացնելով, որ անկախ ընթացող բանակցություններից, Թեհրանը եւս մնում է հիմնական թիրախներից մեկի դերում: Մի խոսքովª կրակն ամենուր է սկսում տարածվել, միայն թե անգամ ամերիկյան մի շարք հեղինակավոր վերլուծաբաններ են այն համոզմունքին, որ սա պարզապես տանում է ամերիկյան այդ բոլոր "թիրախների" մերձեցման. "Եթե մինչ այս` Ռուսաստանը, Չինաստանը, Իրանն ու այլ երկրներ փորձում էին համագործակցել միայն տնտեսական հարթակում, որը միշտ չէ, որ հաջողվում էր, ապա Սպիտակ տան գործողությունները նրանց պարզապես ստիպում է արագորեն հարթել տնտեսական տարաձայնություններն ու աստիճանաբար համագործակցությունը տեղափոխել նաեւ ռազմական ուղղություն: Իսկ այն օրինակը, որ անգամ Հնդկաստանն օրերս հրաժարվեց ֆրանսիական ռազմական ինքնաթիռներիցª հօգուտ ռուսականի, հուշում է, որ Վաշինգտոնը այդ հսկայածավալª Ռուսաստան-Իրան-Հնդկաստան-Չինաստան տարածաշրջանին ուղղակիորեն մղում է դեպի ռազմական սերտ գործակցության դաշտ: Եվ եթե անգամ Եվրոպային չկորցնի, մեկ է, ԱՄՆ-ը որեւէ մրցակցելու շանս այդ ստեղծվող գերհամակարգի հետ` չունի":
Թերեւսª միանգամայն ռեալ մոտեցում է: Միայն թե Սպիտակ տունը, անգամ ամերիկյան ամենահեղինակավոր մասնագետների պնդմամբ, գնալով կարճատես է դառնում, ու քիչ հավանականություն չունի, որ իրոք վառված լուցկին կնետի այդ համաշխարհային վառոդի տակառի վրա:

ՔԵՐՈԲ ՍԱՐԳՍՅԱՆ