ԲՀԿ-Ն ԳՆՈՒՄ Է ԷՎՈԼՅՈՒՑԻՈՆ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ՃԱՆԱՊԱՐՀՈՎ

ԲՀԿ-Ն ԳՆՈՒՄ Է ԷՎՈԼՅՈՒՑԻՈՆ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ՃԱՆԱՊԱՐՀՈՎ

Որքան մոտենում է Ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի օրը, այնքան ավելանում են քաղաքական նոր շոուները` սկսած բերձորյան սցենարներից մինչեւ երեւանյան տարատեսակ ակցիաներ: Ներքաղաքական դաշտում տեղի ունեցող զարգացումների, անհրաժեշտ բարեփոխումների ու այս ֆոնին խմորվող քաղաքական շահարկումների մասին էլ «Իրավունքը» զրուցեց քաղաքագետ ԼԵՎՈՆ ՇԻՐԻՆՅԱՆԻ հետ:

«ԱՅԴ ԽՈՍԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ՎՏԱՆԳԱՎՈՐ ԵՄ ՀԱՄԱՐՈՒՄ»

-Պարոն Շիրինյան, ըստ էության, Բերձորում տեղի ունեցած դեպքերից հետո «Հիմնադիր խորհրդարան» կոչվող նախաձեռնության անդամները արդեն բացահայտ քաղաքացիական պատերազմի կոչեր են անում: Ըստ Ձեզ, ի՞նչ շարունակություն կարող է ունենալ սա:

- Կարծում եմ, որ բոլոր դեպքերում մենք քաղաքացիական ընդհարումների «շռայլության» իրավունք չունենք, եւ դա միանշանակ է, ու ցանկացած ողջամիտ հայ էլ կդատապարտի: Բայց դա խնդրի երկրորդ մասն է, որովհետեւ սա խոսում է Հայաստանում քաղաքական վատթար վիճակի մասին: Երկրում շտապ բարեփոխումներ են պետք, ոչ թե ցուցադրական, պոռոտախոսության ոճով, տոնով եւ բովանդակազուրկ: Իսկապես, պետք է ռեալ բարեփոխումներ արվեն քաղաքական համակարգում, տնտեսության մեջ, հոգեւոր ոլորտում, որովհետեւ տանուլ ենք տալիս: Եվ կարեւորը` ժողովրդի մեջ պետք է վերականգնվի վստահությունը վաղվա օրվա հանդեպ: Այսինքն` իրական բարեփոխումները ազգային զարգացման ծրագրի տեսակետից կհաղթահարի ճգնաժամը, թե չէ այսօր «Հիմնադիր խորհրդարանը» կարող է նման կոչեր անել, վաղը` մյուսները: Այնպիսի մի վիճակ է, որ իշխանությունն ինքը կարող  է նախաձեռնել եւ բարեփոխումներ սկսել, քանի որ իրավական համակարգից բոլորի մոտ դժգոհությունները շատ են, նույնիսկ իշխանության ներկայացուցիչներն են ասում: Դրա համար պետք է ստեղծել իրավական պետություն, որը եղած խնդիրները կհարթեցնի ու քաղաքացիական ընդհարումների վտանգը կհեռացնի:
- Նույն այս նախաձեռնության ակտիվ անդամ դարձած քաղաքագետ-վերլուծաբան Իգոր Մուրադյանը, ով նույնպես մեկնել էր Արցախ ու հայտնվել միջադեպի կիզակետում, հայտարարել է, որ իրենք մեկնել էին Արցախ` հակառուսական տրամադրություններ առաջացնելու համար: Ինչպե՞ս եք վերաբերում այս երեւույթին:
- Այդ խոսակցությունները վտանգավոր եմ համարում, մենք ո՛չ հակառուսական լինելու կարիք ունենք, ո՛չ հակաամերիկյան, այլ յուրաքանչյուրս պարտավոր ենք եւ կառույցները պարտավոր են լինել հայամետ, գործել հայաստանակենտրոն սկզբունքով: Մենք այն ժամանակ նորմալ ճանապարհով կգնանք, եթե հայամետ լինենք: Ես այդ կողմնորոշումները համարում եմ տգիտություն, Իսրայել Օրուց մնացած կամ բոլշեւիկյան հիվանդություն եւ խիստ վտանգավոր Հայաստանի համար: Մենք կողմնորոշման հարց չունենք, մենք սկզբունքի հարց ունենք:

«ԵԹԵ ՊԱՏՃԱՌ ԿԱ, ԿԱՐՈՂ ԵՆ ՇԱՀԱՐԿԵԼ»

- Իսկ որքանո՞վ է Ձեզ համար ընդունելի "Բարգավաճ Հայաստանի" կեցվածքը` մարդ ծեծելու հանգամանքն օգտագործել` քաղաքական օրակարգ ձեւավորելու համար:
- Ինձ համար նախեւառաջ ընդունելի չէ մարդ ծեծելը: Բայց խնդիրն այն է, որ այս երկրում ծեծելը չի բացահայտվում արդեն երկու-երեք անգամ: Եթե այս հարցը չի բացահայտվում, արդեն կարող են իրականում դրա հետեւից գնալ եւ օգտագործել այն քաղաքական նպատակներով: Առաջին խնդիրը պետք է լինի պատճառի դեմ պայքարելը, ոչ թե` հետեւանքի: Իսկ օգտագործելը հետեւանք է, պատճառը մարդ ծեծելն է: Եթե հրապարակային դատավարություններ լինեն, եթե արագ բացահայտվեն նման դեպքերը, էլ ո՞վ կարող է օգտագործել այն քաղաքական նկատառումներով: Չէ՞ որ եթե պատճառ չկա, ոչ ոք չի կարող շահարկել, բայց եթե պատճառ կա, կարող են  շահարկել, այստեղ արդեն ճաշակի հարց է:
- Ի դեպ, Դուք ներկա էիք օրերս տեղի ունեցած ԲՀԿ-ի խորհրդաժողովին, ըստ Ձեզ, «Բարգավաճ Հայաստանը» նախապատրաստվում է հեղափոխությա՞ն, թե՞ հերթական ընտրությունների:
- Ես մինչեւ վերջ լսել եմ բոլոր ելույթները, իմ տպավորությունն այն է, որ նրանք գնում են էվոլյուցիոն զարգացման ճանապարհով: Ընդհանուր մոտիվն այսպիսին էր, որ ընտրությունները պետք է լինեն նորմալ: Այնուամենայնիվ, ես այն տպավորությունը ստացա, որ իրենք հակված են ժամկետային  ընտրությունների, բայց պահանջն է, որ խարդախություններ չպիտի լինեն:

Ի՞ՆՉ ԿԱՐԵԼԻ Է ԱԿՆԿԱԼԵԼ «ԵՌՅԱԿԻ» ԼԻԴԵՐՆԵՐԻ
ՀԱՆԴԻՊՈՒՄԻՑ

- Փետրվարի 18-ին ոչ իշխանական «եռյակի» լիդերները հանդիպելու են, վերջին քաղաքական զարգացումներից հետո ի՞նչ կարելի է ակնկալել այդ հանդիպումից:
- Հինգշաբթի օրը ՀՀԿ խորհրդի նիստը կկայանա եւ կարծում եմ` դրանից է կախված նաեւ «եռյակի» ղեկավարների որոշումները: Բայց այստեղ մի բան կա, որ պետք է երկու կողմն էլ դիտարկենք, որովհետեւ ընդդիմությունն էլ է հայ ժողովուրդը, իշխանությունն էլ: Իշխանությունը պիտի խանդով չնայի ընդդիմության գործունեությանը, իսկ ընդդիմությունն իր ֆունկցիան պետք է կատարի:
Իսկ եթե այս երկու կողմերը ճիշտ տեղում լինեն, երկիրը էվոլյուցիոն զարգացման ճանապարհով կգնա դեպի ընտրություններ, ինչին ես կողմ եմ: Ժամկետային ընտություններին կողմ եմ, որովհետեւ Հայաստանում ավանդույթ չի դառնում ժամանակի ընթացքում անել ընտրություններ: Եվ երկրորդ` երկու կողմն էլ պիտի աշխատեն, որ ոչ մի կասկած խարդախության մասին չլինի, ոչ թե խարդախություն լինի, ու ասեն` ինչո՞ւ ես տեսել: Իսկ թե ով կհաղթի` չգիտեմ, բայց երկու կողմը կարող են մրցույթը կազմակերպել, որովհետեւ, ըստ էության, երկուսն էլ գործարար աշխարհի մարդկանց խմբեր են` Հանրապետականն ու «Բարգավաճ Հայաստանը»:
Իրենք պետք է գնան մրցույթի, ով կհաղթի, թող հաղթի: Իսկ եթե այդպես չեղավ, կլինի Իսրայելի տարբերակը, եւ մենք կունենանք մշտապես վաղաժամկետ ընտրություններ: Կուզենայի, որ «Բարգավաճ Հայաստանը» որդեգրեր զարգացման նեոլիբերալ տնտեսական քաղաքական հարաբերությունների կոնցեպցիան, եւ ես դա ասել եմ նաեւ խորհրդաժողովին: Բայց կանեն, թե` ոչ, իրենց գործն է, որովհետեւ ես «Բարգավաճից» չեմ: Սակայն այդ դեպքում, հատկապես, որ Հանրապետականն ինքը կա` որպես պահպանողական, ազգային կառույց, այս երկուսի դինամիկ պայքարը, մրցույթը կառաջացնի ամերիկյան քաղաքական գործընթացի տարբերակ, որը շատ լավ կլինի:

ԼԵՎՈՆ ՇԻՐԻՆՅԱՆԸ ՄԻԱՑԱՎ ՍԻՄ-Ի ԱԶԳԱՅԻՆ
ՄԻԱՍՆՈՒԹՅԱՆ ԿՈՉԻՆ

-Հենց արժանապատվորեն Ցեղասպանության 100-րդ տարելիցը նշելու համար էլ ՍԻՄ կուսակցությունը նախաձեռնությամբ է հանդես եկել, որ փետրվարի 15-ից մինչեւ ապրիլի 24-ը համարվի Ազգային միասնության ժամանակաշրջան...
- Ես էլ կմիանամ, շատ լավ բան է ազգային միասնությունը, բայց պայման կա, որն իմը չէ, պառակտման հիմքերը պետք է վերանան: Եթե արդար սկզբունքների վրա կառուցված պետություն դառնանք, այդ միասնության կոչերն էլ ավելորդ կլինեն: Օրինակ, ունեզրկվածի, աղքատի եւ միլիարդատիրոջ միասնությունը ինչպե՞ս եք պատկերացնում: Կամ հղփացած ու չաղացած գեներալի ու խրամատում սառող զինվորի միասնությունը ինչպե՞ս եք պատկերացնում, ես չեմ պատկերացնում: Դրա համար հիմքը պիտի մաքուր լինի, մենք` որպես պետություն, պետք է մաքրվենք: Իսկական առիթ է, որ Հանրապետական-«Բարգավաճ» մրցության պայմաններում կարող է այս երկիրը դառնալ արդար Հայաստան, որտեղ էլի հարուստներ կլինեն, բայց աղքատն էլ սովից չի մեռնի: Եվ այդ ժամանակ մենք միասին կլինենք, ու կոչերի կարիք չի լինի: Բայց ես բնականաբար, միանում ու պաշտպանում եմ ազգային միասնության կոչին:

ՀՐԱՆՏ ՍԱՐԱՖՅԱՆ