"ԺԱՄԱՆԱԿՆ Է, ՈՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆԸ ՀՐԱԺԱՐՎԻ ՀԱՅ-ԹՈՒՐՔԱԿԱՆ ԱՐՁԱՆԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻՑ"
Արխիվ 12-16"ԺԱՄԱՆԱԿՆ Է, ՈՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆԸ ՀՐԱԺԱՐՎԻ ՀԱՅ-ԹՈՒՐՔԱԿԱՆ
ԱՐՁԱՆԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻՑ"
Չնայած Թուրքիայի ժխտողական քաղաքականությանը եւ սեփական պատմության հետ առերեսվելու խնդրին, Հայաստանը պատրաստ էր Թուրքիայի հետ հաստատել դիվանագիտական հարաբերություններ: Նման հարաբերություններ հաստատելու համար էլ 2009 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Ցյուրիխում Հայաստանի եւ Թուրքիայի արտգործնախարարներ Էդվարդ Նալբանդյանը եւ Ահմեդ Դավութօղլուն ստորագրեցին "դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատելու" եւ "Երկկողմ հարաբերությունները զարգացնելու" մասին հայ-թուրքական արձանագրությունները: Սակայն ի հայտ եկան Արցախի հետ կապված թուրքական հայտնի նախապայմաններն ու գործընթացը մտավ մեռյալ փուլ:
Եվ ահաª Ցեղասպանության 100-ամնա տարելիցին կրկին առաջ է եկել հին հարցըª ժամանակը չէ՞, որ Հայաստանը պաշտոնապես հրաժարվի հայ-թուրքական արձանագրությունների: Հարցի պատասխանը փորձեցինք ստանալ հայաստանյան վերլուծաբաններից եւ մասնագետներից: ՀՀ ԳԱԱ արեւելագիտության ինստիտուտի փոխտնօրեն, թուրքագետ ՌՈՒԲԵՆ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԸ փաստեց.
-Կարծում եմ, որ ճիշտ ժամանակն է, որ Հայաստանը դե յուրե հրաժարվի հայ-թուրքական արձանագրություններից, քանի որ դե ֆակտո դրանք այլեւս գոյություն չունեն: Այդ արձանագրությունները ոչինչ չունեն տալու Հայաստանին: Թուրքական կողմն այս ընթացքում իր ապակառուցողական քայլերով ապացուցել է, որ որեւէ ցանկություն եւ նպատակ չունի կառուցողական դաշտում բարելավել հայ-թուրքական հարաբերությունները:
ՀՅԴ Բյուրոյի Հայ դատի եւ քաղաքական հարցերի գրասենյակի ղեկավար ԿԻՐՈ ՄԱՆՈՅԱՆԸ նկատեց.
-Բոլոր այլ պատճառների կողքին, հաշվի առնելով նաեւ Թուրքիայի լկտի պահվածքը, մանավանդ այս վերջին շրջանում` անհրաժեշտ է հրաժարվել հայ-թուրքական արձանագրություններից: Այս արձանագրությունների առկայությունն առանց որեւէ պարտավորությունների, Թուրքիային առավելություն է տալիս` մտերմիկ հարաբերությունների: Այդ պատճառով էլ անհրաժետ է զրկել Թուրքիային այդ առավելությունից:
ԱԺ ՀՀԿ խմբակցության պատգամավոր ՀԱՄԼԵՏ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆՆ ընդգծեց.
-Հայ-թուրքական հարաբերությունները չստացվեցին, իհարկե` ոչ մեր մեղքով: Դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատելու համար Հայաստանն արեց ամեն ինչ, սակայն Թուրքիան տանում է այնպիսի քաղաքականություն, որով ցանկանում է ասել, որ Հայոց ցեղասպանությունը չեմ ավարտել: Թուրքիան իր կատարած քայլերով դա ցույց է տալիս: Այսօր Ադրբեջանի միջոցով այդ երկիրը ռազմական գործողություններ է իրականացնում հայկական սահմանում: Եթե վաղը մյուս օրը Թուրքիային տրամադրվի միջազգային հարթակ, ապա կասկած չկա, որ Թուրքիան կշարունակի Ցեղասպանության իր քաղաքականությունը: Կարիք չկա Թուրքիայի հետ որեւէ հարաբերություն ունենալ, հայերի համար Թուրքիան մնում է Օսմանյան Թուրքիայի քաղաքականության շրջանակներում:
Z-PR սոցհարցման կենտրոնը Երեւան քաղաքում կատարել է հարցում` պարզելու համար, թե ինչ կարծիք ունի հայ հասարակությունը` հայ-թուրքական արձանագրություններից հրաժարվելու վերաբերյալ
1. Այդ արձանագրություններից պետք է հրաժարվեինք դեռ այն ժամանակ, երբ Անկարան հրաժարվեց դրանք վավերացնելուց- 68%:
2. Հայ-թուրքական արձանագրությունների ներկայիս վիճակը Թուրքիայի նկատմամբ պարբերաբար ճնշումներ է առաջ բերում: Մեզ համար այդ սառեցված փաստաթուղթը որեւէ գործնական նշանակություն չունի: Ուրեմնª ավելի լավ է, որ մնան, որպես Թուրքիային պարբերաբար հարվածող գործիք- 26%:
3. Դժվարանում է պատասխանել- 6%:
ԶՎԱՐԹ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ

