"ԼԱՎ ԿԼԻՆԵՐ, ՈՐ ԿՐԵՄԼԸ ՄԻ ՔԻՉ ԱՐԱԳ ԱՐՁԱԳԱՆՔԵՐ ԳՅՈՒՄՐԻԻ ԴԵՊՔԵՐԻՆ"

"ԼԱՎ ԿԼԻՆԵՐ, ՈՐ ԿՐԵՄԼԸ ՄԻ ՔԻՉ ԱՐԱԳ ԱՐՁԱԳԱՆՔԵՐ ԳՅՈՒՄՐԻԻ ԴԵՊՔԵՐԻՆ"

Այս օրերին Հայաստանում է գտնվում "Կոմսոմոլսկայա պրավդա" թերթի սեփական թղթակից ՎԼԱԴԻՄԻՐ ՎՈՐՍՈԲԻՆԸ, ում այցի նպատակն է լուսաբանել հունվարի 12-ին Գյումրիում տեղի ունեցած դաժան սպանությունը: Լրագրողը մեզ հետ զրույցում նշեց, որ տեղի ունեցածը սարսափելի է, որը սակայն որեւէ քաղաքական ազդեցություն չի ունենա հայ-ռուսական հարաբերությունների վրա:
-Եթե հաշվի առնենք այն, թե ինչ կերպ է ՀՀ Ազգային ժողովը քվեարկել ԵՏՄ-ին անդամակցելուն, ապա ես չեմ կարծում, որ հայաստանյան վերնախավը սկսի այլ կերպ մտածել կամ փոխել իր որոշումը: Այլ բան, եթե խնդիրներ առաջանան տնտեսական կամ ռազմական համագործակցության ոլորտում, եթե հանկարծ լինեն հիասթափություններ: Ի դեպ, ռազմական առումով, հենց այս պահին, Հայաստանը  ՌԴ-ից սպասում է դիվանագիտական օգնություն:
Ինչ վերաբերում է Գյումրիի միջադեպին, ապա այն ավելի շատ հետք է թողել հանրային կարծիքի վրա: Հիմա դեռ վաղ է ինչ-որ տեսակետներ հայտնել, սակայն, կարծում եմ, որ շատ բան կախված է ձեր իշխանություններից, իրավապահներից, եւ մեր երկու երկրների քաղաքականությունից:

Եթե սպանության բացահայտման ընթացքը տեղի ունենա մաքսիմալ թափանցիկ, պարբերաբար տեղեկատվություն տրվի, եւ ասվի այն, ինչ կա իրականում, ապա կարծում եմ, որ այն միֆերը, որոնք ստեղծվել են մարդկանց պատկերացումներում, ենթադրություններում, կանհետանան: Գտնվելով Գյումրիում` հասկացա, որ այն ինչ տեղի ունեցավ, յուրաքանչյուր գյումրեցի իր ցավն է համարում: Նկատեցի նաեւ, որ չկա չարություն ռուս ազգի նկատմամբ: Ավելին, զրույցների ընթացքում ինձ մեկն ասաց, որ եթե այս ոճրագործությունն արած լիներ այլ` ասենք մուսուլմանական ազգի ներկայացուցիչ, բողոքի ալիքն ավելի մեծ կլիներ: Դրանից ելնելով է, հավանաբար, յուրաքանչյուր գյումրեցի կատարվածի մեջ փնտրում այլազգի ներկայացուցչի, երկրորդ երկրի կողմի մասնակցություն, միջամտություն, կամ վստահեցնում են, որ կատարվածի հետեւում ինչ-որ մեկը կանգնած է եղել: Ես հասկացա, որ գյումրեցիները չեն ցանկանում հավատալ, որ ռուսը կարող է իրենց վրա ձեռք բարձրացնել:

"ՊԵՐՄՅԱԿՈՎԸ ԴԵՌԵՎՍ
ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ԶՈՐԱՄԱՍՈՒՄ ԵՂԵԼ Է ՀՈԳԵԲԱՆԻ ՀՍԿՈՂՈՒԹՅԱՆ ՏԱԿ"

- Դուք ունե՞ք ձեր տարբերակը` կատարվածի հետ կապված:
- Ինչ խոսք, եթե գալիս ես նման թեմաներ լուսաբանելու, ապա որոշակի եզրակացություններ ես կազմում` լրագրողական հետաքննություն իրականացնում, բայց վախենում եմ, որ այն դուր չի գա հայ հանրության մեծամասնությանը: Պերմյակովը դեռեւս ուսումնական զորամասում, եղել է հոգեբանի հսկողության տակ: Ավելին, նրան անգամ ռազմական պահակակետում զենք չեն վստահել, չեն տրամադրել: Իսկ թե ինչու են նմաններին ուղարկում դուրս` ծառայության, ապա, ինչպես ասել է մի ռոստովցի հայ զինվորական, նման անպետքներին միշտ ուղարկում են աչքից հեռու, այլ երկիր: Ես զրուցել եմ նաեւ Պերմյակովի նախկին փաստաբանի հետ, ով ինչ-ինչ նմանություններ է գտնում 1999 թվականին` կրկին ռուս զինվորականի կողմից, կրկին Գյումրիում կատարած սպանության դեպքի հետ: Երկու դեպքում էլ կասկածվողները ընդունում են իրենց մեղքը, երկուսն էլ զինվորական են: Ամեն դեպքում, ես հակված եմ մտածել, որ սա հոգեբանական անհավասարակշիռ մարդու ձեռքի գործ է, եթե առհասարակ կարելի է դրան մարդ համարել: Կարծում եմ, որ նա մտել է այդ տուն եւ իրականացրել ճիվաղային ոճիր: Չեմ տեսնում ինչ-որ նախնական պայմանավորվածություն:
- Իսկ եթե նրան փորձել են "վերբովկա" անե՞լ ու դրա դիմաց վարձատրե՞լ:
- Հնարավոր է, բայց այս պարագայում կդժվարանամ ասել, դա այդպես է, թե` ոչ: Նմանատիպ հանելուկներն այդքան էլ հեշտ չեն բացահայտվում: Իսկ հասարակությունը չի ընդունում հասարակ վարկածներ, հատկապես, երբ իրավապահ մարմինները երկար ժամանակ լռում են եւ որեւէ տարբերակ չեն ասում: Այս ընթացքում լսեցի մի քանի վարկածներ, եւ քիչ էր մնում ասեին, որ տեղի ունեցածը միջազգային դավադրություն էր, կամ որ այս ամենին խառնված է ադրբեջանական կողմը: Մարդիկ այնքան թերահավատ են, որ կարծում են, որ բոլորը գնված են, եւ որ ճիշտը, միեւնույնն է, չեն ասի: Հիմա ամենադժվարը հասարակական կարծիքի ձեւավորումն է, եւ կախված է նրանից, թե այն ինչ կերպ կթեքվի` կողմ, թե դեմ Ռուսաստանին, ինչն էլ կախված է, թե ինչ կերպ այս հարցին լուծում կտան երկու երկրների իշխանությունները:
- Տեսնո՞ւմ եք ուղիղ կապ` Գյումրիի դեպքերի եւ ներկա պահին մեր սահմաններում տեղի ունեցող իրադարձությունների միջեւ:
- Կան որոշակի համընկնումներ: Եթե չեմ սխալվում, Գյումրիի այդ թաղամասը, որտեղ տեղի է ունեցել դաժան սպանությունը, կոչվում է Արցախ, հետո այս տարի Հայաստանը նշելու է Ցեղասպանության 100-րդ տարելիցը: Իսկ որ ամենակարեւորն է` ոճրագործի կողմից ընտրած ընտանիքն էր, այսինքն հիմա շատ քիչ տներ կան, որտեղ ապրում է երեք սերունդ` տատիկ, պապիկ, տղա, հարս եւ թոռնիկներ: Այստեղ դեռ պարզ չէ, թե եղե՞լ է ինչ-որ կապ Ավետիսյան եւ Պերմյակով ընտանիքների միջեւ, թե` ոչ:  
- Դուք հավանաբար գիտեք, որ Պերմյակովին բռնել են հայ-թուրքական սահմանի վրա:
- Այո գիտեմ, դա եւս մտածելու տեղիք է տալիս, բայց ասացեք խնդրեմ, այդ դեպքում, ինչո՞ւ է նա դեպի սահման գնացել առանց զենքի, շորերը փոխել է եւ այլն:

"ՊԵՏՔ Է ՌՈՒՍԱԿԱՆ ԿՈՂՄԸ ՎԵՐԱՆԱՅԻ, ԹԵ ՈՒՄ ՈՒՐ Է
ՈՒՂԱՐԿՈՒՄ ԾԱՌԱՅԵԼՈՒ"

- Ձեր կարծիքով` նա միայնա՞կ է գործել:
- Կարծում եմ` այո: Ինչպես արդեն ասացի, զրուցել եմ Պերմյակովի նախկին փաստաբանի հետ, ով ավելի մոտիկից է շփվել նրա հետ: Նա ինձ ասաց, որ պետք է ռուսական կողմը մեկ անգամ եւս վերանայի, թե Ռուսաստանից դուրս ում են ուղարկում ծառայելու: Ես հասկացա, որ մենք միանման ենք մտածում: Այսինքն` տարօրինակ մարդ է հայտնվել ռազմաբազայում ծառայելու: Տարօրինակ է նաեւ այն, որ 10 տարին մեկ անգամ նման ոճրագործություն է տեղի ունենում հենց Գյումրիում:
- Տարիներ առաջ կատարված սպանության համար ասում էին, որ ոճրագործը հարբած է եղել...
- Ինչ վիճակում ուզում է լինի.. Դեռ Պերմյակովի վիճակն էլ լրիվ պարզ չէ: Նա հնարավոր է ծխած լիներ, կամ չգիտեմ...
- Ի՞նչ եք կարծում, հնարավո՞ր է այս դեպքը դառնա նախադեպ, որպեսզի ռուսական կողմը, Մոսկվան վերանայի այն որոշումը, թե ում ուր է ուղարկում ծառայության:
- Կարծեմ ՌԴ Պաշտպանության նախարար Սերգեյ Շոյգուն հայտարարեց, որ պետք է ծառայեն պայմանագրային ծառայողներ: Բացի այդ, լավ կլիներ, որ Կրեմլը մի քիչ ավելի արագ արձագանքեր տեղի ունեցածին: Փառք Աստծո, որ Շոյգուն եղավ այն առաջիններից, ով արագ հնչեցրեց իր պաշտոնական ներողությունը հայ ազգին: Իսկ եթե մեր նախագահ Վլադիմիր Պուտինը ավելի շուտ ցավակցեր կամ արձագանքեր, հավանաբար Գյումրիում այդքան լարվածություն չէր առաջանա, հասարակական շարժում չէր սկսվի: Իսկ քանի որ լռությունը երկար էր, հետեւաբար, որոշ ժամանակ անց պետք էր սպասել աժիոտաժի: Մարդիկ սկսում են իրենց տարբերակները հնարել, եւ դրանից առաջանում է իրարանցում:

ԱՐՄԵՆՈՒՀԻ ՀԱԿՈԲՅԱՆ