ՍՆՈՒՆԴԸ` ԱԼԵՐԳԻԱՅԻ ՊԱՏՃԱ՞Ռ

ՍՆՈՒՆԴԸ` ԱԼԵՐԳԻԱՅԻ ՊԱՏՃԱ՞Ռ

- Ի՞նչ է սննդային ալերգիան: Ո՞ր սննդամթերքներն են առավել հաճախ ալերգիայի պատճառ դառնում: Ինչպե՞ս խուսափել նման անցանկալի երեւույթից: Կարելի՞ է արդյոք ալերգիաների ժամանակ կատարել ստամոքսի լվացում:
- Հարցին պատասխանել է
Մ. Հերացու անվան ԵՊԲՀ-ի
կլինիկական ալերգոլոգիայի
ամբիոնի ավագ դասախոս,
բ.գ.թ. ԱՐՍԵՆ ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆԸ.

-Սննդային ալերգիաները` մարդու օրգանիզմի գերզգայուն պատասխանն է որոշակի սննդամթերքի նկատմամբ` իմունախտաբանական մեխանիզմներով, ի տարբերություն կեղծ սննդային ալերգիաների, որը բերում է հիստամինի ոչ իմուն մեխանիզմներով ձերբազատմանը, թեպետ կլինիկական պատկերները երկու դեպքում էլ նույնն են: Սննդային ալերգիան հաճախ հանդիպում է ստամոքս-աղիքային տրակտի ախտահարումներով հիվանդների մոտ, ինչպես նաեւ ատոպիկ հիվանդություններով (պոլինոզ, բրոնխային ասթմա, ատոպիկ դերմատիտ) անհատների մոտ:
Առավել տարածված սննդային ալերգեններն են` կովի կաթը, ծովամթերքը (ձկնեղեն, մոլյուսկ, խեցգետին), ձվի սպիտակուցը, պանիրը, թռչնամիսը (հավ, բադ, սագ), ընդեղենը` հատկապես գետնանուշը, որը կարող է առաջացնել ծանր անաֆիլակտիկ ռեակցիաներ, հատապտուղները, մրգերը, ինչպես նաեւ սննդային հավելումները եւ խառնուրդները: Իսկ կեղծ ալերգիկ ռեակցիաները առաջանում են հիստամինով հարուստ սննդամթերք օգտագործելիս, օրինակ` ցիտրուսային մրգերից` նարինջ, թուրինջ, կիվի, որոնք կարող են առաջացնել կլինիկական դրսեւորումներ` համեմատաբար մեծ քանակությամբ ուտելիս, ի տարբերություն իրական ալերգիայի: Կեղծ ալերգիաները կարող են հաճախ առաջանալ նաեւ ստամոքս-աղիքային տրակտի խնդիրների դեպքում` գաստրիտ, էնտերիտ, խոցային հիվանդությունների դեպքում, ինչպես նաեւ լյարդ-լեղապարկի հետ կապված խնդիրների դեպքում: Այստեղ նպաստող դեր ունի նաեւ ալկոհոլի չարաշահումը:
Կլինիկապես սննդային ալերգիաները կարող են արտահայտվել սրտխառնոցով, փսխումով, փորլուծությունով կամ փորկապությունով: Առավել հաճախ դիտվում են մաշկային ախտահարումներ` եղնջացանի տեսքով, Կվինկեի այտուցի տեսքով: Սննդային ալերգիաները կարող են բերել ընդհուպ մինչեւ անաֆիլակտիկ շոկի:
Ախտորոշման հարցում կարեւոր նշանակություն ունի անամնեզը, մաշկային թեստերը, պրովոկացիոն թեստերը, որոնք իրականացվում են ալերգոլոգիայի մասնագիտացված կենտրոններում:
Բուժման եւ կանխարգելման առումով կարեւոր դեր է տրվում սննդակարգի պահպանմանը: Եթե հայտնի է ալերգիա առաջացնող սնունդը` նշանակվում է էլիմինացիոն (բացառող) սննդակարգ, այսինքն` բացառվում է տվյալ սնունդը: Իսկ եթե հնարավոր չի լինում պարզել ալերգենը` նշանակվում է հիպոալերգենային սննդակարգ, թույլատրվում է օգտագործել միայն այն սննդամթերքները, որոնք առավել քիչ են առաջացնում ալերգիա: Կեղծ ալերգիաների դեպքում նույնպես կարգավորվում է սննդակարգը եւ ուշադրություն է դարձվում ուղեկցող հիվանդությունների հայտնաբերմանն ու բուժմանը:
Ինչպես ցանկացած հիվանդության ժամանակ, այնպես էլ սննդային ալերգիաների դեպքում, պետք չէ զբաղվել ինքնաբուժմամբ, որը կարող է բերել անցանկալի հետեւանքների եւ բարդությունների:  
Եվ անկախ ալերգիայի առկայությունից` պետք է հիշել, որ սնունդն ու ալկոհոլը հարկավոր է օգտագործել չափավոր, անկախ տոնական եւ ոչ տոնական օրերից` հիշելով, որ տոները ավելի շատ ուրախանալու համար են...

ՎԼԱԴ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ