ՔԱՂԱՔԱԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՊԱՏԵՐԱԶՄ. ՌՈՒՍՆԵՐՆ ԱՆՑՆՈՒՄ ԵՆ ՀԱԿԱԳՐՈՀԻ

ՔԱՂԱՔԱԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՊԱՏԵՐԱԶՄ. ՌՈՒՍՆԵՐՆ ԱՆՑՆՈՒՄ ԵՆ ՀԱԿԱԳՐՈՀԻ

Ընդամենը մեկ մարդու քմահաճույքի արդյունքում միլիոնավոր մարդիկ կարող են լուրջ վնասներ կրել: Այդպես է լինում, երբ կասկածելի մտավոր ունակություններով եւ կասկածելի ձեւով քաղաքականության մեջ հայտնված ու ԱՄՆ կոչվող գերտերության նախագահ նշանակված մեկը փորձում է մեկ այլ գերտերության նախագահին ապացուցել, որ ինքը նրանից ուժեղ է: Եվ ի՞նչ, ապացուցե՞ց:
Տնտեսապես գուցե եւ` այո, Ռուսաստանի տնտեսությունը հայտնվեց բավականին բարդ դրության մեջ, ինչը իր զգալի բացասական ազդեցությունն ունեցավ նաեւ Հայաստանի վրա: Բայց ռուբլու այս արժեզրկումը ի վերջո կկարգավորվի (ինչի սկիզբն արդեն տեսնում ենք), իրավիճակն աստիճանաբար կկայունանա, քանի որ Ռուսաստանը ի վիճակի կլինի գտնել ճգնաժամից դուրս գալու այլ ելքեր, եւ այդժամ դեռ վիճելի կլինի, թե այս խաղը որ կողմի համար ավելի շահեկան ավարտ կունենա, քանի որ...

ՅՈՒՐԱՔԱՆՉՅՈՒՐ ՀԱՐՎԱԾ ՊԱՏԱՍԽԱՆ ՀԱՐՎԱԾ Է
ԵՆԹԱԴՐՈՒՄ

ԱՄՆ-ն այս դեպքում հարված հասցրեց Ռուսաստանի տնտեսությանը, սակայն ամենեւին պարտադիր չէ, որ Ռուսաստանի պատասխան քայլը նույնատիպ լինի եւ ընդամենը պատժամիջոցների մակարդակով: Ընդհակառակը, կարծում եմ, պատասխան հարվածը կլինի բոլորովին այլ կողմից, ու Վլադիմիր Պուտինի ասուլիսի դրույթները բավականին պերճախոս են...
ԱՄՆ-ն այսօր փորձում է աշխարհին տիրել 2 ճանապարհով` տնտեսական կախվածություն առաջացնելով եւ իր, այսպես ասած` "ժողովրդավարական" արժեքները, որոնք իրական ժողովրդավարության հետ այդքան էլ կապ չունեն, ուղղակի կամ անուղղակի ձեւով պարտադրելով: Ռուսաստանի դեմ իրականացնելով նման գործողություններ` ԱՄՆ-ն մյուս կողմից հնարավորություն եւ լավ առիթ է տալիս Ռուսաստանին եւ ավելի շատ Ռուսաստանի ազդեցության ոլորտում գտնվող մի շարք երկրներին` աստիճանաբար ազատվել ԱՄՆ-ից որեւէ տնտեսական կախվածությունից:
Ինչպես վերջերս Ղազախստանի նախագահ Նազարբարեւն էր առաջարկել` դոլարի ազդեցության գոտուց անցում կատարել դեպի  սեփական տարադրամներով փոխհաշվարկների տարածաշրջանային գոտի, որում բացի Ռուսաստանից, հետաքրքրված է նաեւ այնպիսի խոշոր պետություն, ինչպիսին Չինաստանն է: Այս դեպքում, ԱՄՆ դոլարն արդեն առաջնային դեր չի ունենա տարածաշրջանում, եւ նրա արժեւորումից կամ այլ արհեստածին խաղերից բացասական էֆեկտներն այլեւս այսպես զգալի չեն լինի:
Ռուսաստանը` որպես պատասխան, կարող է էլ ավելի ուժեղացնել իր ազդեցությունը տարածաշրջանում: Այս գործընթացը արդեն իսկ սկսվել է. Թուրքիայի հետ տնտեսական համագործակցության սերտացումը արդեն իսկ մեկ պատասխան հարված էր Թուրքիայի երբեմնի դաշնակից ԱՄՆ-ին, եւ այն արդեն տվել է իր պտուղները: Բանն այն է, որ ԱՄՆ-ի դժգոհությունն առավել քան ակնհայտ է, եւ դրանով են պայմանավորված նաեւ վերջին շրջանում Թուրքիայում հակաիշխանական, ընդդիմադիր շարժումների զգալի ակտիվացումը: Գաղտնիք չէ, որ որեւէ երկրում նաեւ արհեստականորեն ընդդիմադիր շարժումներ ձեւավորելն ու դրանց աջակցելը, հասարակական դժգոհություն հրահրելը ԱՄՆ-ի ռազմավարության բաղադրիչներից է, որը նա կիրառում է այն երկրների նկատմամբ, որոնց ցանկանում է բերել իր ազդեցության ոլորտ կամ պահել իր ազդեցության տակ: Այս դեպքում ԱՄՆ-ն` ի դեմս Թուրքիայի, տարածաշրջանում կարող է մասամբ կորցնել կարեւոր հենարան, եւ այդ գործընթացն արդեն մեկնարկել է: Ի դեպ, որպես հենարան` ԱՄՆ-ն տարածաշրջանում չի կարող դիտարկել նաեւ Ադրբեջանին, քանի որ վերջինս նույնպես տնտեսական համագործակցության մեջ է Ռուսաստանի հետ, զենք է գնում նրանից, հետեւաբար հակառուսական կողմնորոշումն այստեղ էլ, կարելի է ասել, գրեթե բացառվում է:
Ի դեպ, ինչ վերաբերում է զենք-զինամթերքին, այս առումով նույնպես, Ռուսաստանը կարող է շահած դուրս գալ: Արեւմուտքի կողմից հայտնվելով տնտեսական շրջափակման մեջ եւ ենթարկվելով պատժամիջոցների տեսքով ճնշումների` Ռուսաստանը դրա հիման վրա պարզապես կարող է բարձրացնել իր անվտանգության խնդիրը եւ այդ հիմավորումով խախտել որոշ միջազգային համաձայնագրեր` ավելացնելով իր սպառազինությունը եւ մեծացնելով ռազմական պոտենցիալը: Սա, կարծում եմ, ամենաանցանկալին կլինի հենց ԱՄՆ-ի համար, ով այս ոլորտում Ռուսաստանի հետ մրցակցությանը դիմանալու իր շանսերը կնվազեցնի:
Միջազգային համաձայնագրեր կարող են խախտվել նաեւ "արեւմտյան արժեքների" պարտադրման հարցերի հետ կապված:
ԱՄՆ-ի` Ռուսաստանի հանդեպ նման կոշտ վերաբերմունքի արդյունքում կարող է մասամբ տապալվել նաեւ ԱՄՆ-ի կողմից աշխարհին "արեւմտյան արժեքները" պարտադրելու եւ դրանով իսկ համաշխարհային գլոբալիզիայի ծրագիրը իրականացնելու առաքելությունը: Ոչ միայն Ռուսաստանը, այլեւ մի շարք այլ երկրներ ավելի շատ հիմքեր են ունենում` կայուն պահպանելու իրենց արժեհամակարգը եւ հրաժարվելու Արեւմուտքի կողմից պարտադրվող տարրերի ներմուծումից, ինչպես նաեւ դրա հետ կապված որոշ վարկային եւ գրանտային ծրագրերից:

ԻՆՉՊԵ՞Ս ԿԱՐՈՂ Է ԱԶԴԵԼ ԱՅՍ ԱՄԵՆԸ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՎՐԱ

Քանի որ 2015-ի հունվարի 1-ից Հայաստանն արդեն Եվրասիական տնտեսական միության անդամ է հանդիսանալու եւ գտնվելու է Ռուսաստանի հետ նույն տնտեսական գոտում, հետեւաբար տարածարջանում ռուբլու դերի բարձրացումը եւ ռուբլու գոտու ձեւավորումը պետք է որ մեզ համար շահեկան լինի: Այսօր Հայաստանը շատ է տուժել ռուբլու անկումից, քանի որ նաեւ տրանսֆերտների տեսքով ստացվող գումարը հիմնականում Ռուսաստանից է, հետեւաբար ռուբլու արժեւորումը մեզ համար շատ ավելի կարեւոր է, արժեզրկումը` շատ ավելի ցավալի եւ կորստաբեր:
Ինչ վերաբերում է դոլարին, ապա այս կապակցությամբ, կարծում եմ, հայաստանյան բանկերը իրենց քաղաքականությունը վերանայելու կարիք ունեն: Խոսքը վերաբերում է քաղաքացիներին դոլարով վարկեր տրամադրելուն, ինչի արդյունքում հատկապես այս օրերին զգալի թվով մարդիկ կորուստներ են կրում:
Հաշվի առնելով նաեւ, որ Հայաստանը դառնում է ԵՏՄ անդամ, եւ ԱՄՆ-ի հարաբերություններն էլ Ռուսաստանի հետ էլ ավելի են սրվում, կարելի է ասել, որ ԱՄՆ-ն վերջնականապես կկորցնի` Հայաստանը տարածաշրջանում նույնպես իր ազդեցության գոտի դարձնելու բոլոր հույսերը: Արժեհամակարգի հետ կապված հարցերում արդեն շատ ավելի խնդրահարույց կդառնա Հայաստան այնպիսի արժեքների ներմուծման փորձերը, որոնք անընդունելի են մեր հասարակության կողմից: Այստեղ, իհարկե, կարող են տուժել արեւմտյան գրանտներով սնվող "քաղաքացիական հասարակության" կառույցները, որովհետեւ Արեւմուտքը հաշվենկատ է, նա տրամադրում է դրամաշնորհ` արդյունավետության ակնկալիքով: Իսկ արդյունավետություն չկանխատեսելու դեպքում տրամաբանական է, որ պետք է վերանայի իր մոտեցումը:
Հետեւություն. քաղաքականության մեջ ցանկացած կոշտ ու ցավոտ քայլ կարող է ունենալ իր կոշտ ու ոչ պակաս ցավոտ պատասխանը: Միայն մեկ կողմի կատարած քայլերի հիման վրա վաղաժամ եզրակացություն անելը առնվազն իրատեսական չէ: Անհրաժեշտ է սպասել նաեւ մյուս կողմի պատասխան գործողություններին, տեսնել վերջնական արդյունքը, ստեղծված պատկերը եւ նոր անել համապատասխան եզրակացություններ:

ԿԱՐԵՆ ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ