«ԳՅՈՒՄՐԻՆ ԱՇԽԱՐՀԻՆ ԴԵՌ ՇԱՏ ԱՍԵԼԻՔ ՈՒՆԻ»

«ԳՅՈՒՄՐԻՆ ԱՇԽԱՐՀԻՆ ԴԵՌ ՇԱՏ ԱՍԵԼԻՔ ՈՒՆԻ»

1988 թվականի ավերիչ երկրաշարժից հետո երկար ժամանակ պահանջվեց, որպեսզի Գյումրիում վերակառուցվեն փլուզված եւ վնասված մշակութային կենտրոնները, հատկապես թանգարանները: Այսօր արդեն քաղաքում գործող գրեթե բոլոր թանգարանները վերանորոգվել  եւ ամեն օր ընդունում են այցելուների:

Գյումրու Ժողովրդական ճարտարապետության եւ քաղաքային կենցաղի թանգարանը քաղաքի ամենահայտնի թանգարաններից է, հիմնադրվել է 1984 թվականին եւ տեղակայված է Ձիթողցյանների առանձնատանը: Գաղթելով արեւմտյան Հայաստանի Ձիթող գյուղից`Ձիթողցյան չորս եղբայրները 1872 թվականին կառուցեցին մեծ առանձնատուն, որն էլ հետագայում վերածվեց թանգարանի: Թանգարանում ներկայացված են 2547 ցուցանմուշներ, որոնք ներկայացնում են 19-րդ դարի 50-ական թվականներից մինչեւ 20-րդ դարի 20-ական թվականներն ընկած ժամանակահատվածի Ալեքսանդրապոլ քաղաքի ինքնավարությունը, տարածված արհեստները, հասարակական կենցաղն ու մշակույթը: Այստեղ 1984 թվականին հիմնադրվեց մեկ թանգարան եւս`հայտնի քանդակագործ`Սերգեյ Մերկուրովի տուն-թանգարանը, որը համարվում է «Ժողովրդական ճարտարապետության եւ քաղաքային կենցաղի թանգարան»ՊՈԱԿ-ի`մասնաճյուղը: 1950 թվականին քանդակագործն իր տունը նվիրում է հայրենի քաղաքին`ցանկություն հայտնելով, որ այն դառնա արվեստի կենտրոն:

«Ժողովրդական ճարտարապետության եւ քաղաքային կենցաղի թանգարան»ՊՈԱԿ-ի ներկայիս խնդիրների եւ առաջիկա ծրագրերի շուրջ «Իրավունքը» զրուցեց թանգարանի տնօրեն ՍՈՆԱ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ հետ:

«ՀԻՄՆԱՆՈՐՈԳՈՒՄԻՑ ՀԵՏՈ ԹԱՆԳԱՐԱՆԻ ԱՅՑԵԼՈՒՆԵՐԸ ՔԻՉ ԷԻՆ, ՎԻՃԱԿԸ ՏԽՈՒՐ ԷՐ»

-Մինչ  1988 թվականի երկրաշարժը Գյումրու Ճարտարապետության եւ քաղաքային կենցաղի թանգարանը գործել է ընդհամենը չորս տարի, քանի որ հիմնադրվել է 1984 թվականին: Այդ չորս տարիները թանգարանի համար կարելի է ասել աստեղային ժամանակներ էին, որովհետեւ  ունենում էինք այցելուների աննախադեպ քանակ`մոտավորպես 1000 այցելու: Երկրաշարժի ժամանակ ե՛ւ Մերկուրովի տուն-թանգարանը ե՛ւ Ձիթողցյանների առանձնատունը դարձան ապաստարան, որտեղ ապրում էին անօթեւան մի քանի ընտանիքներ: Չնայած չունեինք հնարավորություններ, բայց կարողանում էինք ժամանակ առ ժամանակ կազմակերպել փոքրիկ ցուցադրություններ: Մշակութասեր գյումրեցուն պետք է կարողանայինք գոնե մի քանի ժամով կտրել  դաժան իրականությունից: Այսպես մի քանի տարի կարողացանք ապրեցնել թանգարանը` մինչեւ 1997 թվականին հիմնանորգվեց Ձիթողցյանների թանգարանը, իսկ 2003թ.-ին`Մերկուրովի տուն-թանգարանը: Հիմնանորոգումից հետո թանգարանը չուներ շատ այցելուներ, վիճակը տխուր էր: Միայն վերջին 2-3 տարիների ընթացքում է, որ թանգարան սկսել են հաճախել բազմաթիվ այցելուներ թե՛ Հայաստանից , թե՛ արտասահմանից:

Այսօր այցելուների պակաս չունենք: Նախորդ տարի շնորհիվ շատ այցելուների` կարողացանք մեր բյուջեից միջոցներ տրամադրել եւ թանգարանում կատարել ներքին հարդարման աշխատանքներ:

«ՑՈՒՑԱՆՄՈՒՇՆԵՐ ՁԵՌՔ ԲԵՐԵԼՈՒ ՀԱՄԱՐ ԱՆՀՐԱՇԵՏ Է ՄԵԾ ԳՈՒՄԱՐ»

-Երկու թանգարաններում միասին այսօր պահպանվում է 6 հազարից ավելի  ցուցանմուշ: Թանգարանների ցուցանմուշներն ավելանում են հիմնականում նվիրատվությունների շնորհիվ: Երբեմն լինում են այնպիսի ցուցանմուշներ, որոնք կարող էին զարդարել մեր թանգարանը, սակայն դրանք ձեռք բերելու համար անհրաժեշտ են մեծ գումարներ: Եթե ֆինանսապես ապահովված լինենք, ապա ամեն օր էլ կարող ենք համալրել թանգարանի նմուշները: Ցուցանմուշները բացառիկ են, դրանք գրավում են ցանկացած այցելուի: Թանգարաններում կան հատվածներ, որոնք դիտելուց հետո այցելուները տպավորված գնում են: Օրինակ Գյումրու հին համայնապատկերը, Ձիթողցյանների առանձնատանը գտնվող օրիորդի սենյակը: Այստեղ ամեն ինչ խորհրդավոր է դարձնում պատուհանի մոտ կանգնած օրիորդը, որն իր սիրելիին է սպասում: Հարուստ արհեստավորի ձեռնափայտը նույնպես բոլորի ուշադրության կենտրոնում է, այն  արհեստավորի համար ծառայել է ե՛ւ աթոռ ե՛ւ ձեռնափայտ: Հին արհեստներով ու արվեստներով հետաքրքրվողների համար թանգարանն ունի հատուկ ցուցասրահ, որտեղ ներկայացված են արհեստավորի եւ  ունեւոր խավի բնակարանների ներքնատեսքը, արհեստավորների հագուստները, աշխատանքային գործիքները եւ այլն:

«ՍՏՈՐԳԵՏՆՅԱ ՋՐԵՐԻ ՊԱՏՃԱՌՈՎ ՄԵՐՈՒՐՈՎԻ ՏՈՒՆ-ԹԱՆԳԱՐԱՆԸ ԿՐԿԻՆ ԱՆՄԽԻԹԱՐ ՎԻՃԱԿՈՒՄ Է»

-Չնայած այսօր Մերկուրովի-տուն թանգարանը կրկին անմիխիթար վիճակում է ստորգետնյա ջրերի պատճառով, բայց  հույս ունենք, որ այն կրկին կհիմնանորոգվի եւ այս անգամ կլուծվի նաեւ այդ ջրային հոսքերի խնդիրը:  Շիրակի մարզպետը խոստացել է, որ թանգարանի հիմնանորոգման աշխատանքները կներառի մարզի հրատապ լուծում պահանջող խնդիրների մեջ եւ արդեն հաջորդ տարի  կսկսվեն աշխատանքները: Իսկ մինչ այդ, թանգարանը կունենա իր ցուցադրությունը եւ մենք կշարունակենք հավաքել ցուցանմուշներ: Թանգարանն իրենից  մեծ արժեք է ներկայացնում, այն ամփոփում է մի ամբողջ ժամանակաշրջանի եւ հայտնի մարդկանց պատմություն: Թանգարանում պահպանվում են մշակույթի եւ քաղաքական անվանի գործիչների հետմահու դիմակների հավաքածուն:

«ԳՅՈՒՄՐԻՆ ԱՇԽԱՐՀԻՆ ԴԵՌ ՇԱՏ ԱՍԵԼԻՔ ՈՒՆԻ»

-Վերջին մի քանի տարիների ընթացքում Գյումրին կարծես թե ազատվել է իր վերքերից, տա Աստված, որ այդպիսի վերքեր էլ չտեսնենք: Գյումրին աշխարհին դեռ շատ ասելիքներ ունի, ինչը շատ կարեւոր է:

Պետք է շարունակենք  ներկայանալ մշակութային մեր ծրագրերով եւ ներկայացնել աշխարհին մեր հարուստ մշակույթը:

ԶՎԱՐԹ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ