ԻՄ "ԵՌՅԱԿԸ" ՔՈ "ԵՌՅԱԿԻՑ" ԼԱՎՆ Է

ԻՄ "ԵՌՅԱԿԸ" ՔՈ "ԵՌՅԱԿԻՑ" ԼԱՎՆ Է

Եվ այսպես, ԱԺ հերթական քառօրյան բացվեց թեժ կրքերով, սակայն դրանց գագաթնակետն այսօր է, քանզի սկսվում է Հայաստանի` ԵՏՄ-ին միանալու համաձայնագրի քննարկումը: Պարզ է, որ կլինեն բազում աղմկոտ ելույթներ, սակայն վավերացումը կլինի ձայների բացարձակ մեծամասնությամբ: Իսկ մինչ այդ, ամեն ինչին որոշակի սրություն հաղորդեցին Զարուհի Փոստանջյանի հերթական նախաձեռնությունը, Նիկոլ Փաշինյանի իմպիչմենտային ստորագրահավաքը եւ ՀՀ ընտրական օրենսգրքի փոփոխության հարցի ամպագոռգոռ, բայց անիմաստ քննարկումները:

ՆԻԿՈԼԻ "ԹԵՍՏԸ". ԸՆԴԴԻՄՈՒԹՅՈՒՆ ՉԿԱ

Զարուհի Փոստանջյանի նախաձեռնությունը վերաբերում էր օսմանյան կայսրությունում հույների, ասորիների, եզդիների եւ այլ ժողովուրդների ցեղասպանության ճանաչմանը, սակայն բավականին երկար քննարկումից հետո ՀՀԿ-ին, ինչպես նաեւ այլ խմբակցությունների առանձին ներկայացուցիչներին հաջողվեց համոզել Փոստանջյանին, որ նախնական տեքստում խոցելի ձեւակերպումներ կան, որ ՀՀԿ-ն ինքը անպայման մոտ ժամանակներս նախաձեռնելու է ԱԺ այդպիսի հայտարարության ընդունում, ու Զարուհի Փոստանջյանը հետ կանչեց իր նախաձեռնությունը` ընդունելով այն փաստարկները, որ քվեարկությունն այդ հարցի շուրջ մեր թշնամիներին շահարկումների նյութ կտա:
100 տոկոսանոց համամասնական ընտրակարգի անցնելու վերաբերյալ քննարկման վրա չենք ծանրանա, քանզի թեեւ "եռյակին" եւ ՀՅԴ-ին այդ հարցը շատ է հետաքրքրում, սակայն մեր ժողովրդի համար ունի գրեթե զրոյական հետաքրքրություն: Առավել ուշագրավ է Նիկոլ Փաշինյանի նախաձեռնած ստորագրահավաքը, որով նա առաջարկում էր գումարել արտահերթ նիստ` ՀՀ նախագահի իմպիչմենտի հարցով: Արդյունքում` մինչեւ սահմանված ժամը եկավ ընդամենը 3 ստորագրություն` Նիկոլ Փաշինյան, Զարուհի Փոստանջյան, Ալիկ Արզումանյան: Ըստ էության, "եռյակը" բացարձակապես չմիացավ այդ գաղափարին: Արդյունքում ունենք եւս մեկ "եռյակ"` իմպիչմենտին կողմնակից 3 պատգամավորներից բաղկացած: Եվ եթե ոչ իշխանական "եռյակը" կոչվում էր "հրաշալի եռյակ", ապա իմպիչմենտային "եռյակը" կարելի է կոչել "հիասքանչ եռյակ": Թե այդ 2 "եռյակներից" ո՞րն է ավելի լավը` ճաշակի հարց է, սակայն քաղաքական տեսակետից` փոխադարձաբար իրար վարկաբեկեցին կամ, ժարգոնով ասած, փչացրեցին:
Հիմա ե՛ւ ԲՀԿ-ի, ե՛ւ ՀԱԿ-ի, ե՛ւ "Ժառանգության" մի մասի կողմից հնչել են բացատրություններ, որ դա մեկքայլանոց պարտվող քայլ էր, որ իշխանափոխության ճանապարհը դա չէ եւ այլն, եւ այլն, ու ընդհանրապես Նիկոլը, բացի այդ 3 ստորագրություններից, ոչինչ չունի: Իսկ քարոզչական մակարդակով` նույն Նիկոլ Փաշինյանին, իր ամբողջ "հիասքանչ եռյակով" հանդերձ, պիտակում են որպես Բաղրամյան 26-ի հանձնարարությունը կատարած հաճախորդների:
Իր հերթին, երբ Արտաշես Գեղամյանն արձանագրեց, որ ընդամենը 3 պատգամավորների ստորագրությունը վկայում է, որ ԱԺ-ն գրեթե 100 տոկոսով վստահում է ՀՀ նախագահին ու նրա վարած քաղաքականությանը, Նիկոլ Փաշինյանը շեշտեց, որ "հրաշալի եռյակը" կարող է իր հակափաստարկները ու հակադարձումները ներկայացնել, բայց միակ իրական փաստը հենց 3 ստորագրություններն են: Ասել կուզի, որ ոչ իշխանական "եռյակը" ոչ մի իշխանափոխության էլ չի ձգտում, ընդամենը զբաղված է դատարկախոսությամբ, եւ, կոպիտ ասած, չընդդիմություն է:
Լավ, եթե "հրաշալի եռյակը" չընդդիմություն է, իսկ "հիասքանչ եռյակը"` իշխանության պատվեր կատարող, ապա ո՞ւր է, գրողը տանի, ընդդիմությունը` որպես այդպիսին: Ինչքան էլ դա տխուր լինի, այս պահի դրությամբ թերեւս միակ քչից-շատից ընդդիմությունը Րաֆֆի Հովհաննիսյանն է, ով բոլորի գլուխը տարավ դեկտեմբերի 5-ին կայանալիք իր բացօթյա "քաղաքացիական ժողովով", այսինքն` հանրահավաքով, եւ ով "եռյակին" մեղադրեց` ոչ կարգապահ լինելու մեջ: Այլ ընդդիմադիր միավորումները, բացառությամբ "Ազատ դեմոկրատ" Խաչատուր Քոքոբելյանի, խորհրդարանում ներկայացված չեն: ՀԱԿ դաշինքից դուրս եկած եւ ՀԱԿ կուսակցությանը չմիացած, ինչպես նաեւ ԲՀԿ-ի հետ համաձայնություն չկնքած կուսակցությունները թեեւ ընդդիմադիր են, սակայն նրանց ռեսուրսն ակնհայտորեն պակասություն է տալիս: "Նախախորհրդարանը" նրանցից էլ թույլ վիճակում է` անգամ հաշվի առնելով ԶԼՄ-նեի հետաքրքրությունը "Նախախորհրդարանի" ներկայացուցիչներից մեկի դեմ կատարված հարձակման եւ 7 ավտոմեքենաների հրկիզման հանցադեպերի վերաբերյալ:
Հիմա ի՞նչ է ստացվում` ունենք ընդդիմություն, որը փոքրաքանակ է եւ թույլ, ու միաժամանակ ունենք բավականին մեծ բողոքավոր ընտրազանգված, որը հաստատ ավելի քիչ չէ, քան 2013-ի նախագահական ընտրություններին: Բայց մեր ժողովուրդը, ինչպես հայտնի է, թույլերին չի սիրում: Բոլոր դեպքերում օրակարգում առկա է նոր, թարմ ընդդիմության ձեւավորումը` լրիվ նոր առաջնորդով կամ առաջնորդներով:

5-ՐԴ ՇԱՐԱՍՅՈՒՆԵՐԻ ՀՈԳԵՎԱՐՔԸ

Վերլուծաբան, "Կոնսերվատիվ հեղափոխություն" գրքի հեղինակ Արծրուն Պեպանյանը կեսլուրջ-կեսկատակ առաջարկում է իշխանություններին` գնդակահարել բոլոր նրանց, ովքեր հեղափոխություն են խոստանում, բայց չեն անում, որպեսզի ժողովրդի նյարդերը քայքայող սին կրքեր բորբոքողներ չլինեն: Խոշոր հաշվով, ինչպես նշեցինք, "հներից" գործնականում ոչ ոք պիտանի չէ գործունակ ընդդիմություն լինելու, առավել եւս, հեղափոխական փոփոխություն կատարելու: ԼՏՊ-ն հաջողացրել է հիմնավորապես փչացնել այն ամենը, ինչին մասնակցություն է ունեցել: Սկզբում նա փչացրեց իր թեկնածության շուրջ ձեւավորված հզոր ընդդիմադիր շարժումը, որը կոչվում էր ՀԱԿ դաշինք, եւ ընդդիմադիր լայն կոալիցիան հանգեցրեց սոսկ շարքային կուսակցության, որն ընդամենը անվանափոխված ՀՀՇ-ն է: Դե, իսկ 2011-ի "քաղաքագիտական վերլուծության" շրջանակում ԲՀԿ-ին ներքաշելով սերտ համագործակցության մեջ, հաջողացրեց հիմնովին փչացնել եւ ԲՀԿ-ի վարկանիշը: Եթե նա հեռու լիներ ԲՀԿ-ից, կամ ԲՀԿ-ն զգուշանար նրա հետ գործ ունենալուց, ապա այդ կուսակցությունը կարող էր դառնալ հուսալի հենարան Ռոբերտ Քոչարյանի համար, նախապատրաստելով վերջինիս տրիումֆալ վերադարձը մեծ քաղաքականություն: Թեկուզեւ` ԱՄՆ հովանու ներքո Մայդան կազմակերպելու եւ Հայաստանի` ԵՏՄ անդամակցությունը տապալելու միջոցով: Բայց, բացի ԲՀԿ-ի` ԼՏՊ-ի հետ համատեղ գործ բռնելու ճակատագրական սխալի հետեւանքից, Ռոբերտ Քոչարյանն էլ ռազմավարական սխալ թույլ տվեց: Ժամանակ առ ժամանակ հրապարակավ հանդես գալով, նա սեփական ձեռքով խանգարեց լռությունից հետո տարիներ անց վերադառնալու դասական սխեմայի իրագործմանը, եւ այսօր այլեւս պիտանի չէ` որպես ընդդիմության առաջնորդ:
Ինչ վերաբերում է ակնհայտ ռուսաֆոբ կառույցներին, ապա նրանց զգալի մասը գիտակցելով, որ ԵՏՄ-ն ճակատագրի պես անխուսափելի է, զգուշանում են հրապարակավ երեւալուց: Բայց, միաժամանակ նաեւ այդտեղ էլ բացակայում է տարրական համակարգումը: Այսպես` ԱԺ լիագումար նիստում ԵՏՄ համաձայնագրի քննարկմանը եւ վավերացմանն ընդառաջ ծնվել են միանգամից 3 տարբեր դատապարտող բանաձեւեր: Մեկը` "Հայազն" կուսակցությանն է, որը դեմ է ոչ միայն Եվրասիական միությանը, այլեւ` Եվրաասոցացմանը, երկրորդը` "Եվրոպական ընտրություն" նախաձեռնությունն է, իսկ երրորդը` "Ժառանգությունը": Այդ երեքը չէին կարողացել նույնիսկ համատեղ ցույցի մասին պայմանավորվել: "Եվրոպական ընտրության" կազմում առկա գենդերաստները "Հայազնին" պիտակում են "Լուբյանկայում ստեղծված ֆաշիստներ", "Հայազնը" իր հերթին նրանց համարում է անբարոյականություն եւ պղծություն տարածողներ, եւ այդ փոխադարձ բացասական վերաբերմունքը արտահայտվել է սոցիալական ցանցերում: Իր հերթին "Հայազնը" եւ "Ժառանգությունը" հասցրել են հրապարակավ իրար մի փոքր կշտամբել` նախօրոք բողոքի ակցիայի մասին տեղյակ չպահելու համար: Ի վերջո` երեքն էլ քիչ-քիչ մասնակցեցին բողոքի ցույցի, ուր ընդամենը 20 հոգի կար, եւ նման է, որ "Եվրոպական ընտրությունից" այդտեղ ներկա էր միայն Բորիս Նավասարդյանը: Վերջինս էլ հասցրել էր բավականին մեղմել իր հռետորաբանությունը եւ պնդում էր, որ ռազմաքաղաքական առումով Ռուսաստանից ոչ ոք չի ուզում հեռանալ, որ ՀԱՊԿ-ից դուրս գալու պահանջ ոչ ոք չի դնում, այլ ընդամենն ուզում են ինտեգրվել ԵՄ-ին, այլ ոչ թե ԵՏՄ-ին: Նա հասցրեց նաեւ, ինչպես դա բնորոշ է բոլոր լիբերաստներին, մեր հանրության բացարձակ մեծամասնությանը մեղադրել չիմացության եւ տգիտության մեջ, պնդելով որ միայն ոչ գիտակիցը կարող է կողմնակից լինել ԵՏՄ-ին: Մինչդեռ դեռեւս 2012-ին գործող իշխանությանը առանձնապես լավ չվերաբերվող վերլուծաբան Նորայր Ասրյանը իր` "Ռեգրեսիվ հեղափոխություն" աշխատությունում զգուշացրել էր, որ ռուսների հետ աշխարհաքաղաքական դաշինք կազմելու կամ առնվազն հակադիր բեւեռի հետ դաշինք չկազմելու տարբերակներն են միակ երաշխիքը` պահպանելու մեր տարածքն ու պետականությունը, իսկ ՆԱՏՕ-ի հետ աշխարհաքաղաքական դաշինքի տարբերակները ավարտվելու են թուրքական զորքերի մուտքով եւ Հայաստանի ոչ միայն  պետականության կորստով, այլեւ հայաթափումով:
Դե ինչ, բարեբախտաբար ե՛ւ իշխանությունը, ե՛ւ հանրությունը ընտրել են հենց այն տարբերակը, որն ապահովում է տարածքի եւ պետականության պահպանումը` արդեն իսկ սկսված եւ գալիք աշխարհաքաղաքական բուռն ալեկոծումներում:

ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԳԱԼԱՋՅԱՆ