ՍԵՎԱԿԻ ԹԱՆԳԱՐԱՆՈՒՄ ՑՈՒՑԱՆՄՈՒՇՆԵՐԸ ՉԵՆ ՑՈՒՑԱԴՐՎՈՒՄ ՓՈՔՐ ՏԱՐԱԾՔԻ ՊԱՏՃԱՌՈՎ

ՍԵՎԱԿԻ ԹԱՆԳԱՐԱՆՈՒՄ ՑՈՒՑԱՆՄՈՒՇՆԵՐԸ
ՉԵՆ ՑՈՒՑԱԴՐՎՈՒՄ ՓՈՔՐ ՏԱՐԱԾՔԻ ՊԱՏՃԱՌՈՎ

Անձնական իրեր, վավերագրեր, ձեռագրեր, տարբեր լեզուներով հրատարակություններ... այս բացառիկ նմուշները պատկանում են 20-րդ դարի հայ պոեզիայի տաղանդավոր ներկայացուցիչներից մեկին` ՊԱՐՈՒՅՐ ՍԵՎԱԿԻՆ: Նմուշները պահպանվում են գրողի տուն-թանգարանում, որը գտնվում է գրողի ծննդավայրում` Արարատի շրջանի նախկինում Սովետաշեն` այժմ Զանգակատուն գյուղում: Թանգարանի տնօրեն ԱՎԵՏԻՔ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ խոսքով` մեկ սրահում դժվար է ներկայացնել Պարույր Սեւակ գրողի, գրականագետի եւ հայ զավակին պատկանող բոլոր իրերը: Թանգարանի բոլոր խնդիրները տնօրենը ներկայացրեց նաեւ ՀՀ մշակույթի նախարար Հասմիկ Պողոսյանին, ով ՀՀ Արարատի մարզ կատարած այցի շրջանակներում եղավ նաեւ գրողի տուն-թանգարանում: Իսկ արդեն "Իրավունքի" հետ զրույցում ներկայացրեց թանգարանի վիճակը եւ խոսեց հետագա անելիքների մասին:

"ՏԱՐՎԱ ՄԵԾ ՄԱՍԸ ՉԵՆՔ ԿԱՐՈՂԱՆՈՒՄ ԱՇԽԱՏԵԼ
ԵՎ ԱՅՑԵԼՈՒՆԵՐԻ ԸՆԴՈՒՆԵԼ"

-Աշխարհում Սեւակի տուն-թանգարանը "եզակի" է իր տեսակի մեջ, քանի որ չունի ոչ մի պայման` գիտական աշխատանք կատարելու համար, չկան առանձին ֆոնդասենյակ ու տեխնիկական սենյակ: Այս պարզ մեկ սենյականոց սրահը ստեղծում է աշխատանքային անհարմարություններ: Թանգարանի համար ցավալի է նաեւ ջեռուցման հարցը, որը բացումից հետո, մինչեւ այսօր դեռ չի լուծվել: Տարվա մի մասը չենք կարողանում նորմալ աշխատել եւ այցելուների ընդունել: 0 կամ -1  ջերմաստիճանի պայմաններում դժվար թե կարողանանք աշխատողներին պարտադրել, որպեսզի մնան այստեղ եւ ընդունեն այցելուներին: Սակայն այս խնդիրները մաս առ մաս լուծվում են, քանի որ ՀՀ նախագահը տեսնելով այս սուղ պայմանները` հատուկ հանձնարարական տվեց, որպեսզի եւ՛ թանգարանի նոր մասնաշենքը կառուցվի, եւ՛ ջեռուցման հարցը լուծվի:

"ՆՈՐ ՄԱՍՆԱՇԵՆՔԻ ՇԱՀԱԳՈՐԾՈՒՄԸ
ՇԱՏ ԽՆԴԻՐՆԵՐ ԿԼՈՒԾԻ"

-Թանգարանի այցելուների թիվը մինչեւ նախորդ տարի կրում էր աճողական բնույթ, տարեցտարի նրանց թիվը ավելանում էր, նախորդ տարի ունեցանք այցելուների պակաս` մոտավորապես 1000 -ով, այս տարի այդ բացը կարծես թե լրացվում է: Իմ կարծիքով նոր մասնաշենքի շահագործումից հետո թանգարանը դեպի իրեն կձգի ավել շատ մարդկանց: Սպասում ենք նոր մասնաշենքի շահագործմանը, որը շատ խնդիրներ կլուծի: Թանգարաններ այցելելը պետք է դառնա պետական ծրագիր: ՀՀ կրթության եւ գիտության նախարարության պարտքն է` աջակցել դպրոցներին եւ այն երեխաներին, ովքեր չունեն միջոցներ, որպեսզի տարեվերջյան իրենց էքսկուրսիաների ընթացքում կարողանան այցելել թանգարաններ: Ոչ միայն Սեւակի թանգարանը, այլեւ բոլոր թանգարանները պետք է դառնան ուսումնական ծրագրի մի մաս: Այս մասին ես ասացի նաեւ ՀՀ մշակույթի նախարարին: Մի ափ մեր հայրենի հողը պետք է ճանաչեն բոլոր դպրոցականները, քանի որ թանգարաններում է խտացված մեր մշակույթի մի մասը:

"ԿԱՆ ՑՈՒՑԱՆՄՈՒՇՆԵՐ, ՈՐՈՆՔ ՓՈՔՐ ՏԱՐԱԾՔԻ
ՊԱՏԱՃՌՈՎ ՉԵՆՔ ԿԱՐՈՂ ՑՈՒՑԱԴՐԵԼ"

-Թանգարանի հիմնադրումից հետո, սա երրորդ ցուցադրությունն է: Հույս ունեմ, որ մեկ ամիս անց նորակառույց շենքը կշահագործվի, քանի որ  ունեք ցուցանմուշներ, որոնք գտնվում են ֆոնդերում: Դրանք փոքր տարածքի պատճառով չենք կարողանում ցուցադրել, իսկ նորակառույց շենքը մեզ տալիս է այդ հնարավորությունը: Ցուցանմուշների հիմնական մասը պահվում է ֆոնդերում, այժմ ցուցադրված է 300 ցուցանմուշ: Ընդհանուր առմամբ պահպանվում է շուրջ 700-ը եւ 1000-ից ավելի գրականություն:

ԶՎԱՐԹ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ

Գրողն ընդամենը 47 տարեկան էր, երբ ավտովթարի հետեւանքով վրա հասավ նրա եղերական մահը: Ողբերգական դեպքը տեղի ունեցավ 1971 թվականի հունիսին 17-ին: Արդեն հաջորդ տարի` 1972 թվականին ՀՍՍՀ կառավարության որոշմամբ հիմնադրվեց գրողի տուն-թանգարանը, որը պաշտոնապես բացվեց 1981 թվականին: Թանգարանը կառուցվել է Պ. Սեւակի առանձնատանը կից` ճարտարապետ Ջիմ Թորոսյանի հեղինակած նախագծով: Այն իրենից ներկայացնում է 150 քմ մակերես ունեցող մեկ տարածք, որտեղ գտնվում են գրողին պատկանող իրերի մի մասը: Ըստ Ջ. Թորոսյանի նախագծի` տուն-թանգարանի համալիրը ներառելու էր նախասրահ-դահլիճ, ցուցասրահներ, մատուռ-զանգակատուն, ամֆիթատրոն: Ցավոք համալիրը այդ ժամանակ որոշակի պատճառներով կյանքի չկոչվեց: 2013 թվականին ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի թանգարան այցից հետո, հատուկ հանձնարարականով վերսկսվեցին թանգարանի նոր մասնաշենքի կառուցման աշխատանքերը` Ջիմ Թորոսյանի նախագծի հիման վրա:
Նշենք, որ մեծանուն գրողի տուն-թանգարանի ցուցասրահի պատին արվել են որմնանկարներ, որոնք ներկայացնում են գրողի ստեղծագործությունները` "Մարդը ափի մեջ", "Անլռելի զանգակատուն", "Եռաձայն պատարագ": Տուն-թանգարանի բակում` այգու կենտրոնում է գտնվում գրողի գերեզմանը, գերեզմանաքարի վրա փորագրված է նաեւ կնոջ` Նելլի Մենաղաշվիլու անունը: Նույն այգում են գտնվում նաեւ Պ. Սեւակի ծնողների գերեզմանները: