ՏԱՂԱՆԴԻ ՊԱԿԱ՞Ս, ԹԵ ԲՈՂՈՔԵԼՈՒ ՍՈՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆ

ՏԱՂԱՆԴԻ ՊԱԿԱ՞Ս, ԹԵ ԲՈՂՈՔԵԼՈՒ
ՍՈՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆ

Ճշմարիտ արվեստագետը երբեք չի ըմբոստանա հայրենիքի առջեւ, երբեք չի բողոքի նրանից` վերաբերմունքի, մատուցած ծառայությունների համար: Ընդհակառակը` արվեստագետն ինքը պետք է բարձր պահի իր պետության եւ հայրենիքի պատիվը: Սակայն մեզանում արվեստագետը, իհարկե խոսքն ինքնահռչակ արվեստագետներին է վերաբերում, որոնք ամենքի մոտ ու ամենուր իրենց հռչակում են արվեստից "քաջատեղյակ" եւ արվեստով "ապրող" մարդիկ, սկսել են իրենց գործերի ձախողման մեջ մեղադրել միայն պետությանը: Իրենց բոլոր "գաղափարներն" իրականացնելու համար նրանք սովորաբար լքում են հայրենիքը, հետո էլ արդարանում, թե հայրենիքը իրենց համար միակն է, սակայն ստիպված պետք է թողնեն այն, քանի որ շատ նեղ ու փոքր է ստեղծագործական ամբողջ տաղանդը ցուցադրելու համար: Ինչ հետաքրքիր արդարացում, մնում է հասկանալ, թե նրանք հայրենիքի չափերն ինչքան էին պատկերացնում, որ նրանց պատկերացումները չարդարացան: Ինչեւէ, փաստը մնում է փաստ, որ նրանք հարցը լուծում են` հեռանալով, իսկ դրանից հետո ի՞նչ է փոխվում. ոչինչ, պարզապես "հարեւանի հարսը միշտ սիրուն է" սկզբունքով փորձում են այլ հանգրվան գտնել: Իսկ այդ հայրենիքը փո՞քր էր մեր մեծանուն արվեստագետների համար, այդ փոքր հայրենիքում չէ՞ր, որ նրանք ստեղծեցին արվեստի մեծ գործեր, որոնք ունեն համաշխարհային ճանաչում: Եվ ընդհանրապես, հայրենիքից նեղանո՞ւմ են:
Ցավալին այն է, որ նրանք ե՛ւ հայրենիքում, ե՛ւ այլ միջավայրում իրենց ամբողջ ստեղծագործական տաղանդը ցուցադրում են հենց բողոքի տեսքով: Օտարության մեջ զբաղվում են ամեն ինչով` միայն թե վաստակեն օրվա հացը: Հենց արվեստագետն է, որ պետք է միշտ իր հայրենիքի ու պետության կողքին լինի, ցույց տա բոլոր բացթողումները եւ առաջարկի լուծումներ: Այլ ոչ թե նեղ իրադրության ժամանակ  թողնի եւ գնա այնտեղ, որտեղ իր ենթադրյալ չաղ եւ բախտավոր կյանքն իրեն է սպասում: Ցեխ շպրտելով հայրենիքի վրա` հեռանում են, սակայն անառակ որդու նման վերադառնալուց հետո էլ նույն հայրենիքը նրանց ընդունում է հոգատար ծնողի նման: Մնում է հասկանալ, թե նման արվեստագետների համար հայրենիքը փոխե՞ց իր չափերը, թե ոչ:
Հայտնի խաչքարագործներից մեկը, ով երբեք ոչնչից չի բողոքել` զարմացրել է իր շրջապատի մարդկանց, երբ նրան հարցրինք, թե ինչից է, որ չի բողոքում, ասաց. "Եթե մարդն իսկապես ունի ստեղծագործելու տաղանդ, ապա նա ոչնչից երբեք չպետք է բողոքի, ոչ ոք նրան չի ստիպել ստեղծագործել":
Մնում է միայն արվեստագտներին ասել` գուցե բողոքեք ձեր տաղանդի պակասի՞ց, այլ ոչ թե հայրենիքից:

Կույտը մշակեց ԶՎԱՐԹ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԸ