ԹՈՒՐՔԻԱՅԻ ՀԱԿԱՀԱՅ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ՀԵՐԹԱԿԱՆ ԴՐՍԵՎՈՐՈՒՄԸ

ԹՈՒՐՔԻԱՅԻ ՀԱԿԱՀԱՅ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ՀԵՐԹԱԿԱՆ ԴՐՍԵՎՈՐՈՒՄԸ

Թե ինչ պատճառով են այս օրերին Թուրքիայում քրդերը զանգվածային միջոցառումների դիմել, անգամ Արեւմուտքում են բացահայտորեն խոսում: Անմիջապես թուրքական սահմանների հարեւանությամբ տեղի է ունենում սիրիական քրդերի ցեղասպանություն, իսկ Թուրքիան, որը ոչ միայն այդ ամենի հիմքերին մոտ է կանգնած, մի կողմից ոչ մի քայլ չի անում դրա դեմ, մյուս կողմից էլª անգամ թուրքաբնակ քրդերին է արգելում օգնության հասնել իրենց հայրենակիցներին: Արդյունքը քրդերի զանգվածային բողոքներն է Թուրքիայում: Բայց ահա Անկարայի քաղաքապետ Մելիհ Գյոքչեքին միանգամայն այլ պատճառ է գտել: Ըստ նրա, այդ բողոքները ոչ թե քրդերն են անում, այլ քրդացած հայերը. "Թուրքիայում ցույցերի դուրս եկած քրդերը "թաքնված" հայերն են, ովքեր 1915 թվականին ջարդերից խուսափելու համար մուսուլման են ձեւացել": Ասել, թե սա միամտություն է, կամ թուրքական մայրաքաղաքի ղեկավարն ինքնագլուխ նման բաներ կասեր, սխալ կլիներ: Մինչդեռ հայաստանյան քաղաքագետներն արդեն չեն էլ զարմանում նման բաներից.
ԳԱԱ Արեւելագիտության ինստիտուտի փոխտնօրեն, թուրքագետ ՌՈՒԲԵՆ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆՆ ասաց.
- Թուրքական քաղաքական մտածողության մեջ վաղուց արմատացած է այն գաղափարը, որ Թուրքիայում տեղի ունեցող բոլոր բացասական երեւույթների ետեւում կանգնած են հայերը` լինեն բացահայտ, թաքնված, քրիստոնյա, թե մուսուլման: Սա այդ երկրի քաղաքական մտածողության դրսեւորումն է, նման մեղադրանքներ հայերին ներկայացնում էին ե՛ւ 1980-ական թվականներին, ե՛ւ 90-ականներին: Հատկապես քրդական հուզումների հետ կապված` Թուրքիայում միշտ ղեկավարները հայտարարել են, որ դրանք քրդեր չեն, այլ քրդացած հայերը, ովքեր փորձում են երկիրը քանդել ներսից եւ ստեղծել մեծ Հայաստան: Այս մտածելակերպը թուրքական հասարակության հիվանդություններից մեկն է, որը ցայտուն դրսեւորվում է նաեւ քաղաքական գործիչների մոտ: Իսկ Անկարայի քաղաքապետի վերջին հայտարարությունը լրացնում է այս շարքը եւ ցույց տալիս, որ նշված հիվանդությունը դեռեւս շարունակում է տարածված մնալ թուրք քաղաքական գործիչների մեջ: Հակահայ քաղաքականությունը լայն տարածված է նրանց շրջանում, եւ դրանք ունենում են նաեւ անտրամաբանական դրսեւորումներ, ինչպիսին որ Մելիհ Գյոքչեքի հայտարարությունն է:
Քաղաքագետ ԼԵՎՈՆ ՇԻՐԻՆՅԱՆԸ փաստեց.
- Թուրքիան իր ինքնության հաստատման հենց սկզբից էլ աչքի է ընկել հայատյաց քաղաքականությամբ: Արեւմտյան Հայաստանի ուրվականը Թուրքիային հանգիստ չի տալիս, քանի որ նրա կատարած ոճիրը շատ ծանր է: Թուրքիան ունի հիվանդագին երեւակայություն, նրան բուժվել է պետք: Եթե Անկարայի քաղաքապետը կարծում է, թե իբրեւ հայերն են ցույցեր անում, ուրեմն` լավ են անում. հայ ժողովուրդը Թուրքիայի հանդեպ բոլոր իրավունքներն ունի: Սակայն բոլորի համար էլ պարզ է, որ այդ ամենն անհեթեթություն է, որովհետեւ թուրքերն իրենք էլ են լավ հասկանում, որ Արեւմտյան Հայաստանում հայ չեն թողել, որոնք կարողանային նման բան անել: Իհարկեª Թուրքիան  վախենում է քրդական խնդրի սրումից, այդ պատճառով էլ պայքարում է նրանց դեմ: Սակայն արմենոֆոբիան Թուրքիայի արյան մեջ է, որը պատճառ է հանդիսանում նման հայտարարությունների:
Քաղաքագետ ՀՐԱՆՏ ՄԵԼԻՔ-ՇԱՀՆԱԶԱՐՅԱՆԸ մեկնաբանեց.
- Թուրքիայի իշխանությունները շատ լավ հասկանում են, որ քրդական համայնքը բավականին հզոր է, եւ նրա հետ առճակատումը բավականին մեծ վտանգներ է պարունակում` թե՛ ներքին, թե՛ արտաքին քաղաքականության համար: Այս ամենի հետեւանքով էլ, Թուրքիայի կառավարությունը կամ հատվածաբար, կամ գլոբալ որոշում է կայացրել, այսպես ասաց` արտաքին թշնամու եւ արտաքին գործոնի խաղաքարտը օգտագործել եւ քարոզչությունը հիմնել մեծ գաղափարների վրա: Այսինքն` որպես քաղաքականության հիմք, նրանք տեսնում են ոչ թե կոշտ հակամարտությունը, քանի որ նկատել են, որ այդ տարբերակը տարիներ շարունակ արդյունավետ միջոցով չճ, այլ քարոզչական տարբեր միջոցներով ուշադրության շեղումը: Իմ կարծիքովª Անկարայի քաղաքապետի արած հայտարարության հիմքում ընկած է հենց այս գաղափարը: Բոլորս էլ հասկանում ենք, որ Թուրքիայում ապրող հայերը նման ռեսուրսներ չունեն, որով կարողանային հակամարտություն ձեւավորել, իսկ քրդերը կարող են անել եւ ամեն ինչ առաջ տանել:


Z-PR սոցհարցման կենտրոնը Երեւան քաղաքում 100 հոգու շրջանում կատարել է սոցհարցում` պարզելու համար, թե Թուրքիայում ցույցերի կազմակերպման մեջ  "թաքնված" հայերին մեղադրելով, ինչ է ակնկալում Թուրքիան քրդերից:
1. Սա քրդերին համոզելու փորձ է, թե իրականում սա ձեր պայքարը չէ, ձեզ խաղալիք են սարքել- 47%:
2. Այս կերպ փորձ է արվում քրդական համայնքը տարանջատել- 26%:
3. Հայոց ցեղասպանության 100-ամյակի նախօրեին այս քարոզչությամբ փորձում են ցույց տել, թե այն ժամանակ էլ են հայերը "խառնել" Թուրքիան եւ դրա համար նրանց տարհանել են- 21%:
4. Դժվարանում ենք պատասխանել- 6%:

ԶՎԱՐԹ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ