ԱՆԴՐԱՆԻԿ ԱՐԶՈՒՄԱՆՅԱՆ. «ՉԻ ԿԱՐԵԼԻ ՄԱՐԴՈՒՆ ԱՆԸՆԴՀԱՏ ՓՆՈՎԵԼ»
Արխիվ 12-16ԱՆԴՐԱՆԻԿ ԱՐԶՈՒՄԱՆՅԱՆ.
«ՉԻ ԿԱՐԵԼԻ ՄԱՐԴՈՒՆ ԱՆԸՆԴՀԱՏ ՓՆՈՎԵԼ»
Ալ. Սպենդիարյանի անվան օպերայի եւ բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի տնօրեն ԱՆԴՐԱՆԻԿ ԱՐԶՈՒՄԱՆՅԱՆԻ` տնօրեն նշանակվելուց հետո թատրոնում դադարեցին խժդժությունները, սակայն թատրոնից դուրս շարունակեցին թերահավատորեն վերաբերվել բոլորին անծանոթ տնօրենին: Թատրոնի ներսում տիրող խաղաղության, վեցամսյա աշխատանքի եւ այլ թեմաների մասին «Իրավունքը» զրուցեց հենց նորանշանակ տնօրենի հետ:
«ՕՊԵՐԱՅԻՆ ԹԱՏՐՈՆՈՒՄ ԻՐՈՔ ՇԱՏ ԱՇԽԱՏԱՆՔ ԿԱ»
- Բնական երեւույթ էր, որ մարդիկ այդպես պիտի արձագանքեին իմ նշանակմանը, որովհետեւ անծանոթ էի: Չեմ ուզում մեկնաբանել իմ վերաբերյալ այդ ժամանակ հնչած հայտարարությունները, գտնում եմ` յուրաքանչյուր մարդ ունի իր անձնական կարծիքը եւ իրավունք ունի այն հայտնելու:
Մի անգամ ասացի, որ ժամանակ չունեմ նրանց պատասխանելու, որովհետեւ օպերային թատրոնում իրոք շատ աշխատանք կա:
- Ձեր հարցազրույցներից մեկում ասել էիք, որ կադրային ջարդ է սպասվում
թատրոնում:
- Կադրային ջարդ բառը, վստահ եմ, չեմ օգտագործել, այն իմ խոսակցականի մեջ չկա: Կադրային փոփոխություններ, այո, տեղի ունեցան մեզ մոտ: Բնական է, կային մարդիկ, որոնց տարիքի եւ այլ հանգամանքների պատճառով, ստիպված եղանք հրաժեշտ տալ: Միեւնույն ժամանակ, թատրոնում եղավ որակավորման փուլ, բոլոր արտիստներն անցան որակավորում:
- Ի՞նչը մի փոքր աղմուկի առիթ հանդիսացավ:
- Յուրաքանչյուր որակավորում, հատկապես մշակույթի ասպարեզում, աղմուկ բերում է: Բայց պիտի ասեմ, որ որակավորումը մեզ մոտ կայացավ ազնիվ եւ թափանցիկ: Արտերկրից հրավիրեցինք հանձնաժողով, օրինակ` Մոսկվայի մեծ թատրոնից բալետի եւ վոկալի մասնագետներ, ժողովրդական արտիստներ: Հավատացե՛ք, իրենք ոչ ոքի չէին ճանաչում մեր թատրոնում: Իհարկե, որակավորման արդյունքում եղան արտիստներ, որոնց հետ կնքվեց վեցամսյա պայմանագիր, որը կավարտվի հունվարին: Զուգահեռ` նույն թափուր տեղերի համար հրավիրելու ենք բաց մրցույթ, որին հենց այդ նույն արտիստներն էլ իրավունք ունեն մասնակցելու: Առաջին իսկ օրվանից ասել եմ` օպերային թատրոնը միշտ էլ եղել է Երեւանի կենտրոնական թատրոնը, ու հավատացեք, այստեղ աշխատել են շատ պրոֆեսիոնալ մասնագետներ, ու նրանցից յուրաքանչյուրը սիրել է թատրոնը, պարզապես, տարիքային եւ առողջական խնդիրների բերումով ստիպված եղանք նրանց հրաժեշտ տալ:
«ԱՐՏԻՍՏԻ ՄՈՏ ՇԱՏ Է ԶԱՐԳԱՑԱԾ ԱՅԴ ՊԱՏՐԻՈՏԻԶՄԸ»
- ժամանակին եղան արտիստներ, որ ցածր աշխատավարձի պատճառով լքեցին հայրենիքը` դրսում արդեն հայտնի արտիստներ են: Նրանց կհրավիրե՞ք թատրոն` աշխատելու:
- Մեր զրույցից առաջ ինձ մոտ էր Դավիթ Բաբայանցը` մեր թատրոնի մենակատարներից, ով հանդես է գալիս լավագույն բեմերում: Ասաց, որ ուզում է ներկայացումներից մեկում երգել: Բնական է` գումարային ու տնտեսական հնարավորություններով չենք կարող նրանց այնպես ապահովել, ինչպես արտերկրում, բայց բոլորը շատ սիրելով թատրոնը, հայ լինելով` ուզում են վերադառնալ: Արտիստի մոտ շատ է զարգացած այդ պատրիոտիզմը, ինչը ուրախացնում է ինձ: Բացի այդ, պիտի ասեմ, որ թատրոնում տեղի ունեցած բարեփոխումների արդյունքում մեր արտիստական բլոկի աշխատավարձերը ավելացան 3 անգամ: Եթե ժամանակին աշխատավարձը կազմում էր միջինը 70-80 հազար դրամ, այսօր կազմում է 200-ից ավելի` մինչեւ 250 հազար դրամ, ինչի համար շնորհակալ եմ Մշակույթի նախարարությանը եւ ՀՀ կառավարությանը, որ այդ որոշումը կայացրին ու թատրոնը ստացավ այդ աջակցությունը: Մնացածն էլ, մեր ուժերով կփորձենք կարգավորել: Այդ առթիվ` ուզում եմ ողջունել այն բոլոր արտիստներին, որոնք ժամանակին ցածր աշխատավարձի համար են հեռացել, ու հրավիրել թատրոն` մենք շատ մեծ ծրագրեր ունենք:
«ՀԻՄԱ ԲԱԼԵՏԻ ՀԵՏ ԿԱՊՎԱԾ ԽՆԴԻՐՆԵՐ ՉԿԱՆ»
-Թեժ ժամանակներին թատրոնի գլխավոր բալետմեյստեր Ռուդոլֆ Խառատյանը
նույնպես բոյկոտողներից էր, հիմա, որքան նկատեցինք, չի հեռացել թատրոնից, ավելին` նոր ներկայացում է բեմադրել:
- Իմ աշխատանքի առաջին օրը հանդիպեցի նրա հետ, եւ բավական լավ զրույց ունենցանք: Նա շատ լավ հասկանում էր իրավիճակը եւ ասաց, որ, այո, այս պայմաններում ուղղակի իր աշխատանքը չի կարող տալ այն արդյունքը, որը մենք սպասում ենք: Եվ իր կողմից եղավ առաջարկ, որ թողնի գլխավոր բալետմեյստերի պաշտոնը եւ թատրոնում մնա` ուղղակի որպես հրավիրյալ բալետմեյստեր: Ես Ռուդոլֆին մի բան ասացի. եթե ձկնորսի կողքին նստես ու անընդհատ ասես` դու ձուկ չես բռնում, դու ձուկ բռնել չգիտես, կարթդ լավը չի, մեկ, երկու` չի սիրի ձուկ բռնելը: Չի կարելի մարդուն
անընդհատ փնովել: Հակառակը, ասա` գիտեմ, որ դու ամենամեծ ձուկն ես բռնելու: Հատկապես արտիստներին պետք է ոգեւորել, նրանք երեխայի նման են: Պիտի ասես` դու ես, որ կաս, քո ձայնն է ամենալավը, դու ես ամենաբարձրը թռչում: Օգոստոսին մեկնեցինք Սանկտ Պետերբուրգ` Մարինյան թատրոն` «Գայանե» բալետով: Մտավախություն կար, եւ իրենք էլ էին շատ լավ հասկանում, թե ինչպիսի քննություն է սպասվում, որովհետեւ հայկական բալետը տանել Մարինյան թատրոն, իրոք, պարզ ասեմ` կամ տապալվելու էինք այնտեղ, կամ` շատ
բարձր էր ընդունվելու: Եվ, երկրորդը` մինչեւ հիմա տեղի ԶԼՄ-ները խոսում են, որ հայկական թատրոնը Մարինյան թատրոնում ստիպեց, որ ռուսները կես ժամ հոտնկայս ծափահարեն եւ «բռավո» գոռան: Դրանից հետո ես նրանց ասացի` բա որ այդպես պարել գիտեք, ինչո՞ւ Հայաստանում էլ չեք պարում: Այնպես որ, հիմա բալետի հետ կապված` խնդիրներ չկան: Շնորհակալ եմ ՀՀ ժողովրդական արտիստ Վիլեն Գալստյանին, որ համաձայնեց ու ընդունեց իմ հրավերը, նա հիմա օպերային թատրոնի գլխավոր բալետմեյստերն է: Իսկ Ռուդոլֆ Խառատյանը` հրավիրյալ բալետմեյստեր, որը ցանկության դեպքում, կարող է նաեւ իր բեմադրությունները դնել: Գիտեք, սա այն դեպքն էր, որ աղմուկը մի քիչ ավելի շատ էր, հիմա բոլորը հանդարտվել են ու հասկանում են` նախ պետք է աշխատել ու աշխատանք ցույց տալ:
«ԲԱՐՍԵՂ ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ ՊՐՈՖԵՍԻՈՆԱԼԻԶՄԸ ԹԱՏՐՈՆԻՆ ՇԱՏ ՊԵՏՔ ԷՐ»
-Բարսեղ Թումանյան, Գեղամ Գրիգորյան եւ էլի անուններ գնացին թատրոնից, իրենց է՞լ կբերեք թատրոն:
- Ես կողմ եմ, որ թատրոնում լինի մեկ թիմ, որը պետք է նվիրված լինի օպերային թատոնին, այլ ոչ թե` իր սեփական ամբիցիաներին, դա առաջնահերթ խնդիրն է: Ցավոք, Բարսեղ Թումանյանը հիմա Հայաստանում չէ, իրեն հրավիրեցին Ղազախստան եւ հիմա այնտեղ է աշխատում: Ես վստահ եմ, որ եթե այստեղ լիներ, կլիներ մեր կողքին, որովհետեւ իր պրոֆեսիոնալիզմը, գիտելիքները թատրոնին շատ պետք էին: Իսկ Գեղամ Գրիգորյանը մինչ այսօր համագործակցում է թատրոնի հետ, ավելին` աշխատում է թատրոնում` տնօրենի խորհրդականն է վոկալի գծով: Նաեւ Հասմիկ Պապյանի հետ ենք համագործակցում: Մի խոսքով` բոլորի հետ էլ կապը պահպանում ենք ու մեզ համար մեծ պատիվ կլինի, որ այդ աշխարհահռչակ անունները վերադառնան իրենց հարազատ թատրոն, ինչը օգնություն կլինի մեզ եւ մեր ազգին:
ԼԻԼԻԹ ԵՂԻԱԶԱՐՅԱՆ

