ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՊԵՏԳՆՈՒՄՆԵՐԻ ՙՀԱՆԵԼՈՒԿԱՅԻՆ՚ ՄՐՑՈՒՅԹՆԵՐԸ

ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՊԵՏԳՆՈՒՄՆԵՐԻ
ՙՀԱՆԵԼՈՒԿԱՅԻՆ՚ ՄՐՑՈՒՅԹՆԵՐԸ

Շարունակելով ՀՀ Վերահսկիչ պալատի կողմից ընթացիկ տարեկան հաշվետվության շրջանակներում իրականացվող բացահայտումների թեման` անդրադառնանք մեկ ոլորտի, որը պետք է որ գտնվեր առանձնահատուկ ուշադրության կենտրոնում: Խոսքը գյուղատնտեսության մասին է, որի գործունեության արմատական բարելավման մասին մեկ անգամ չէ, որ խոսվել է նույնիսկ ամենաբարձր ատյաններից:

ԱՆՏԱՌԱՅԻՆ ՙՀԵՐՈՍՈՒԹՅՈՒՆ՚

Բայց փաստն այն է, որ գյուղատնտեսությունում եւս պետական, այդ թվումª վարկային միջոցների հաշվին ներդրումների հետ կապված` մեքենայությունների պակաս չի զգացվում: Եվ սկզբի համար, թերեւս, ներկայացնենք այս դրվագը, որը, թերեւս, թույլ է տալիս ավելի լավ հասկանալ նաեւ մյուս բոլոր չարաշահումների հիմքերը:
Խոսքը, պաշտոնական լեզվով ասած, անտառային վնասատուների եւ հիվանդությունների դեմ ավիացիոն եղանակով քիմիական պայքարի իրականացման ծրագրի մասին է: Այս ծրագրի կարեւորությունը իհարկե դժվար է թերագնահատել, հաշվի առնելով, որ այն նաեւ հետապնդում է բնապահպանական գլոբալ խնդիր: Եւ ահա այս գործառույթի համար 2012 եւ 2013 թվականներին ՀՀ գյուղնախարարությունը պայմանագիր է կնքում ՙԱգրո Էյր Սերվիս՚ ՍՊԸ-ի հետ: Թե ինչից
ելնելով, անգամ ՙդժվար է պատկերացնել՚, քանի որ սույն ընկերությունը ՙչի ունեցել տեխնիկական բնութագրով պահանջվող առնվազն մեկ ինքնաթիռ, դելտապլան կամ ուղղաթիռ՚: Իսկ թե որեւէ թռչող սարք չունեցող ընկերությունն ինչպես պետք է ՙավիացիոն եղանակով քիմիական պայքար՚ իրականացներ, որի համար պետական փողեր են տալիս, երեւի գյուղնախարարը կիմանա: Մի խոսքովª ինքնաթիռ ՙճարելու՚ համար հիշյալ ընկերությունը դիմել է ՙԱրմ Աէրո՚ ՓԲԸ-ին, բայց թե այդ ՙքիմիական պայքարը՚ իրականում եղել է, թե ոչ, դժվարանում ենք ասել: Համենայնդեպս, երբ փորձեցինք այդ մասին հարցնել հայաստանյան անտառապատ տարբեր տարածքների բնակիչներից, նրանցից եւ որեւէ մեկը չհիշեց նույնիսկ մեկ դեպք, թե անտառները ՙսրսկող՚ ինքնաթիռ է տեսել:
Չնայած կարծում ենք, որ ՙԱգրո Էյր Սերվիս՚ ՍՊԸ-ն նույնիսկ ՙԱրմ Աէրոյի՚ օգնությանը կարող էր չդիմել. ՎՊ-ն տեղեկացնում է, որ հայաստանյան անտառներում վնասատուների դեմ տարված այդ հերոսական պայքարը ծավալած. ՙՙԱգրո Էյր Սերվիս՚ ՍՊԸ-ի տնօրենը ՀՀ պաշտպանության նախարարության աշխատակից է՚: Այսինքնª կարելի էր նաեւ հայաստանյան ռազմաօդային ուժերն օգտագործել: Չնայած` պարզվում է նաեւ, որ նույն ՙընկերության աշխատակիցների մի մասը (որոնք ընդունվել են աշխատանքի` միայն ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարությանը ծառայությունների մատուցման ժամանակահատվածի համար) հանդիսանում են ՙԱրմ Աէրո՚ ՓԲԸ-ի աշխատակիցներ՚, այսինքնª ի սկզբանե էր նախատեսված այդ պայքարը ոչ թե բանակային, այլ ՙԱրմ Աէրոյի՚ միջոցներով անել: Միայն թե այդ դեպքում ուղղակիորեն այդ կազմակերպության փոխարեն` Գյուղնախարարությունն ինչու էր պայմանագիր կնքում ՙՊաշտպանության նախարարության աշխատակցի՚ հետ, ինչ է, զինվորական համազգեստի±ց էին հուզվել: Չէ± որ հակառակ դեպքում` կտնտեսվեր մոտ 45,5 միլիոն դրամ պետական փող, այն էլ, եթե իրականում աշխատանքները հավուր պատշաճի արվել են: Առավել եւս, որ կա նաեւ ՎՊ-ի այն պնդումը, որ. ՙՙԱգրո էյր Սերվիս՚ ՍՊԸ-ի 2012թ.-ի հասույթի 100%-ը եւ 2013թ.-ի հասույթի 94.65%-ը ձեւավորվել է ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության հետ կնքված պայմանագրերից՚: Այսինքն, որ այդ ընկերությունը գործնականում այլ աշխատանք չի արել, ինչը, մեղմ ասած, Գյուղնախարարությունում պետք է որ ի սկզբանե մտորումներ առաջացնեին` նրա մասնագիտական ունակությունների մասին:

ԳՅՈՒՂԱԿԱՆ ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ՙՀՐԱՇՔՆԵՐԸ՚

Այլ հարց է, թե կկնքվեր այդ պայմանագիրը, եթե հիշյալ ընկերության տերը չլիներ ՊՆ աշխատակից. այս հարցի պատասխանը, թերեւս, կարող է ծայրից ծայր բացատրել տվյալ գործարքի իմաստը: Ուստիեւª ՙակամա՚ առաջ է գալիս եւս մեկ տրամաբանական հարց. Գյուղնախարարությունը հաճա±խ է նմանատիպ մոտեցումներով պայմանագրեր կնքում: Ով գիտի, բայց հիշեցնենք, որ սա այս նախարարության հետ կապված` ՎՊ-ի ամենեւին էլ միակ բացահայտումը չէ: Ընդ որում, բավականին հետաքրքիր փաստեր են հայտնաբերվել նաեւ մի այնպիսի ուղղությամբ, որում ՙարձանագրված՚ մեծագույն ձեռքբերումների մասին Գյուղնախարարության ամենատարբեր ներկայացուցիչները մեկ անգամ չէ, որ տեղը տեղին գլուխ են գովել:
Խոսքը ՙԳյուղական ենթակառուցվածքներ՚ 31 միլիոն դոլարանոց ծրագրի մասին է, որը միտված է, համենայնդեպսª պետք է միտված լիներ անապահով գյուղական համայնքների զարգացմանն ու բնակչության կենսամակարդակի բարձրացմանը: Ծրագիրն իրականացվում է ՙԳյուղական տարածքների տնտեսական զարգացման ԾԻԳ՚ պետական հիմնարկի կողմից, եւ այդ մասին խոսելովª ՎՊ-ն միանգամից անցնում է հետեւյալ մտքին. ՙԱրձանագրվել են բազմաթիվ խախտումներ եւ թերություններ... Իրականացվող ծրագրերում բացահայտվել են կոռուպցիոն ռիսկեր՚:
Եվ իրոք, նկարագրված չարաշահումների դրվագները բազմաթիվ են: Օրինակ` հենց առաջին դեպքը, երբ ցանկացել են մի շարք հեռավոր համայնքների գազաֆիկացման միջոցով բարձրացնել բնակչության կենսամակարդակը: Տարօրինակ է, որ չնայած Հայաստանն ունի իր գրեթե ողջ տարածքը գազաֆիկացրած կառույց, սակայն ինչ-որ մրցույթ են արել եւ, պատկերացրեք, այստեղ հաղթել է ՙՙՍԱԴԵ ԲԸ (Ֆրանսիա)-Բլեսկ ՍՊԸ (ՌԴ)՚ համատեղ կառույցն ու ՙԵվրոպրոֆայլ՚ ՓԲԸ-ն, որոնց հետ կնքվել են 4,9 մլրդ դրամ եւ 803.4 մլն դրամանոց պայմանագրեր: Իհարկե այն, որ ֆրանս-ռուսական որեւէ լուրջ ընկերություն հազիվ թե 4,9 միլիարդ դրամանոց աշխատանքի համար գար հասներ հայաստանյան հեռավոր գյուղերը, արդեն իսկ սկսում է կասկածի նշույլներ առաջացնել: Բայց փաստն այն է, որ այդ աշխատանքներից հետո ՎՊ-ն ստուգել է ընդամենը 7 համայնքների գազաֆիկացման աշխատանքները եւ տեղեկացնում է, որ. ՙ613,3 մլն դրամ գումարով աշխատանքների ավարտից հետո էլ նշված համայնքները չեն կարող գազաֆիկացվել, քանի որ մայր գազատարները քայքայված են եւ չեն շահագործվել...՚: Մի շարք այլ փաստեր էլ կան, սակայն հենց այս արտառոց դրվագից ելնելով էլ` ՎՊ-ն առաջարկել է գործը փոխանցել դատախազությանը:
Այսպիսովª 28 համայնքների կյանքն այսքանով ՙթեթեւացնելուց՚ հետո սկսել են նաեւ կոնկրետ ներդրումների միջոցով գյուղական կյանքը բարելավել...

շարունակելի
ՔԵՐՈԲ ՍԱՐԳՍՅԱՆ