ՙՊԱՀԱՆՋԿՈՏ ԷՐ ՈՉ ՄԻԱՅՆ ՆՎԱԳԱԽՄԲԻ, ԱՅԼԵՎ ԻՆՔՆ ԻՐ ՆԿԱՏՄԱՄԲ՚
Արխիվ 12-16ԱՅԼԵՎ ԻՆՔՆ ԻՐ ՆԿԱՏՄԱՄԲ՚
Դաշնակահար, դիրիժոր, երգահան, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ ԿՈՆՍՏԱՆՏԻՆ ՕՐԲԵԼՅԱՆԸ, ով շուրջ երեք ու կես տասնամյակ ղեկավարել է Հայաստանի պետական էստրադային նվագախումբը, էստրադային եւ ջազ կատարողների համար բազմաթիվ երգեր գրել, դասական ոլորտում մի շարք երգեր հեղինակել, ֆիլմերի երաժշտություններ ներկայացրել, 2014 թվականի ապրիլի 24-ին 86 տարեկանում հեռացավ կյանքից:
Օրերս Արամ Խաչատրյան համերգասրահում կոմպոզիտորին նվիրված հուշ-երեկոն ապացուցեց, որ նա մինչեւ այսօր էլ մեզ հետ է, ու դեռ շատ սերունդներ կվայելեն նրա ներկայությունը, քանի որ Օրբելյանի ստեղծած երաժշտությունն անմահ է:
Հուշ երեկոյի առաջին մասում ներկայացավ Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը` դիրիժոր կրտսեր Կոնստանտին Օրբելյանի ղեկավարությամբ, իսկ ծրագրի երկրորդ մասը` Հայաստանի պետական էստրադային ջազ նվագախմբի մասնակցությամբ, օրբելյանական էստրադային երգերինն էր: Կատարումներով հանդես եկան Արթուր Իսպիրյանը, Էմմին, Ռադիկ Գաբրիելյանը, Սոնան, Գայանե Հովհաննիսյանը, Նառան, Արամոն, ով իր ելույթը եզրափակեց մաեստրոյին ուղղված մեկ բառով. ՙԽոնարհումս…՚: Ինգա Արշակյանն էլ նկատեց. ՙՔանի դեռ երգում ենք, լսում նրա երաժշտությունը, նա ապրում է…՚:
Հանդիսատեսի շարքում էին ՀՀ առաջին տիկին Ռիտա Սարգսյանը, ՀՀ մշակույթի նախարար Հասմիկ Պողոսյանը, մշակույթի մի շարք գործիչներ, անվանի հյուրեր:
ՙՕՐԲԵԼՅԱՆԸ ՖԵՆՈՄԵՆ Է ՀԱՅ ԱԶԳԻ ՀԱՄԱՐ՚
ՙԻրավունքի՚ հետ զրույցում ՆԱԻՐԱ ԳՅՈՒՐՋԻՆՅԱՆԸ շեշտեց, որ Օրբելյանը ֆենոմեն է հայ ազգի համար. ՙՄիայն ափսոսում եմ, որ նրա ստեղծագործությունները հաճախ չեն հնչում, կուզեի` դրանք ամենուր լինեն: Օրբելյանի երգացանկն առավել շատ դրսում, միջազգային միջոցառումների ու մրցույթների ժամանակ է հնչեցվում, ու ամեն անգամ օտար, ոչ թե հայի շուրթից լսելիս այնքա¯ն եմ հուզվում: Մի անգամ Օրբելյան լսել եմ Լեհաստանում, լեհերեն թարգմանված, ու հիացել: Ես հպարտ եմ, որ Օրբելյանի ազգակիցն եմ: Ընդամենը 1 տարի առաջ ժամանցային ակումբում շա¯տ լավ տոնում էինք նրա տարեդարձը, իսկ այսօր, ավա¯ղ, հուշ-երեկոն է: Ի±նչ արած` կյանքն է այդպիսին՚:
ՙԵՐԱԺՇՏՈՒԹՅԱՆՆ ԻՐ ՆՎԻՐՎԱԾՈՒԹՅԱՄԲ ԱՐԺԱՆԻ Է
ԲՈԼՈՐ ՍԵՐՈՒՆԴՆԵՐԻ ՀԱՄԱՐ ՉԱՓԱՆԻՇ ԼԻՆԵԼՈՒ՚
Կոմպոզիտոր ՄԱՐՏԻՆ ՎԱՐԴԱԶԱՐՅԱՆԻ խոսքերով` Օրբելյանն այն հազվագյուտ երաժիշտներից է, ում նվիրվածությունը երաժշտություն հասկացությանը չի բաժանվում ժանրային առանձահատկությունների. ՙԱնասելի է նրա հիանալի ստեղծագործությունների շարքը` կվարտետը, սիմֆոնիան, նրա ՙԱնմահությունը՚, դաշնամուրային ստեղծագործությունները, որոնք նաեւ ինքն էր այնքա¯ն գեղեցիկ կատարում: Չգիտեմ էլ` դրանք բոլորը նոտագրե±լ, է թե± ոչ: Նա որպես կազմակերպիչ եւս արժանի է ամենայն գովասանքի. 1954 թվականին հիմնեց Ռադիոյի էստրադային կվինտետը: 1956 թվականից ղեկավարում էր Հայաստանի պետական ջազային նվագախումբը: Նա սովետական տարիներին առաջինն էր, ով կարողացավ Միացյալ Նահանգներում ելույթ ունենալ: Բազմակողմանիորեն զարգացած անձնավորություն էր, պահանջկոտ էր ոչ միայն նվագախմբի, այլեւ ինքն իր նկատմամբ: Ես ունեմ նրա մի քանի սեւագրություններից. քանի անգամ նույն բանը նորից գրված, նորից ուղղված, նորից ձեւափոխված` այդպիսի պատասխանատվության զգացողությամբ է լինում իսկական ստեղծագործողը: Նա երաժշտությանն իր նվիրվածությամբ իսկապես արժանի է բոլոր սերունդների համար որպես չափանիշ ծառայելու: Այս հուշ-երեկոն եւս ողջունելի է. անպայման չսպասենք` տարին լրանա կամ 10-ամյա տարելիցը, որ ամփոփենք հիշողությունները: Ուզում եմ, որ սա լինի ոչ թե եզակի երեկո, այլ անդրադառնանք բոլոր մոռացված ու մոռացվող անուններին՚:
ՙՎԵՐԱՆԱՅԵՑԻ ԹՂԹԵՐՍ ՈՒ ԳՏԱ ՄԱԵՍՏՐՈՅԻ ՁԵՌԱԳՐՈՎ ԳՐՎԱԾ ՀԱՄԱՏԵՂ ԵԼՈՒՅԹԻ ԾՐԱԳԻՐԸ՚
Հայաստանի պետական էստրադային ջազ նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավար ԱՐՄԵՆ ՀՅՈՒՍՆՈՒՆՑԻ համար դժվար է առանց մաեստրոյի. ՙՄեր առաջին ելույթն է առանց մաեստրոյի… Վստահ եմ` դահլիճում տիրող ջերմ հուշերի, սիրո, կարոտի մթնոլորտը ինչ-որ կերպ կհասնի նրան, Աստված հոգին լուսավորի... Ինձ երջանիկ եմ համարում, որ առիթ եմ ունցել ճանաչելու, աշխատելու մեծանուն, վառ անհատի հետ: Երբ պատրաստվում էինք այսօրվա ելույթին, վերանայեցի թղթերս ու գտա մաեստրոյի ձեռագրով գրված` անցած տարվա հոբելյանական տարեդարձին նվիրված համատեղ ելույթի ծրագիրը եւ հոգուս պարտքը համարեցի այսօրվա մեր ծրագիրը մոտեցնել իր տված ծրագրին՚:
Հայաստանի պետական էստրադային ջազ նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավարը հենց մաեստրո Օրբելյանի կազմած ծրագրով էլ ներկայացրեց նվագախմբի ելույթը, իսկ միջոցառումն ավարտվեց երջանկահիշատակ ԿՈՆՍՏԱՆՏԻՆ ՕՐԲԵԼՅԱՆԻ վերջին` ՙԱնցած կյանքում՚ երգով` գրված երգչուհի Էմմա Ասատրյանի համար:
ԷԹԵՐԻ ՄԱՄՈՒԼՅԱՆ

