ԹԵԺ ԱՇՆԱՆ՚ ՆՈՐ ՍՑԵՆԱՐԸ

ԹԵԺ ԱՇՆԱՆ՚ ՆՈՐ ՍՑԵՆԱՐԸ

ՙԵռյակի՚ վերածված ՙքառյակի՚ մասին կարծես թե բոլորը մոռացել են: Դե, հասկանալի է` եթե անգամ հանրահավաքին առաջնորդների մասնակցության հարցն անորոշ է, ապա հետաքրքրությունը կորում է անգամ թամաշայի հարթության վրա:  Փոխարենը` ե°ւ ԶԼՄ-ների, ե°ւ հանրության ուշադրությունը գրավեց տոնավաճառների առեւտրականների բավականին բազմամարդ ցույցը կառավարության շենքի դիմաց:

Առեւտրականները բողոքում էին կոնկրետ օրենքի դեմ` խոսքը շահութահարկի փոխարեն շրջանառությունից հարկ սահմանելու մասին է:

ՙ6-ՐԴ ՇԱՐԱՍՅՈՒՆ՚. ԽԱՂԻ ՄԵՋ ՄՏՆՈՒՄ ԵՆ ՆԱԵՎ ՕԼԻԳԱՐԽՆԵՐԸ

Թեեւ շրջանառության հարկը ընդամենը 1 տոկոս է, առեւտրականները անհանգստացած էին այն հանգամանքից, որ իրենց ապրանքը խոշոր ներմուծողներից գնելիս` փաստաթղթավորված ձեւով գնումը կատարելը բերում է նրան, որ ներմուծողն իրենց նույն ապրանքն առաջարկում է գրեթե կրկնակի գնով: Այսինքն` խոշոր ներմուծողների կողմից ստվերի դեմ պայքարին ուղղված այդ օրենքը ենթարկվում է միանգամայն միտումնավոր սաբոտաժի: Դժվար է հավատալ, որ դա կազմակերպված բնույթ չի կրում` տարերային ձեւով ներմուծողները չէին կարող ՙպատահականորեն՚ բոլորը միասին այդպես վարվել: Ու լավ էլ ձեւ են ընտրել` միանգամից հարուցել հարյուրավոր եւ հազարավոր մանրավաճառների դժգոհությունը, ու թերեւս, կողքից հուշարարներ էլ կային, այլապես առեւտրականների` կառավարության շենքի մոտ գալը չէր համընկնի այն օրվա հետ, երբ ՀՀ նախագահը հանրապետությունում չէ:
Բնականաբար, վարչապետը արդեն ձեւավորված ավանդույթին համապատասխան, ընդունեց բողոքողների ներկայացուցիչներին, բացատրեց, որ օրենքն ուղղված է խոշոր բիզնեսը ստվերից հանելուն, բայց, ի վերջո, ցուցարարներին դա չբավարարեց, դրսում բանը հասավ ոստիկանության հետ բախումների, ինչպես նաեւ որոշվեց հաջորդ ցույցի օրը: Այսինքն` հենց խոշոր ներմուծողները լավ էլ կազմակերպված ձեւով ստեղծեցին դժգոհության օջախ, եւ արդյունքում տեղի ունեցավ բավականին խոշոր ցույց, եւ միգուցե հոկտեմբերի 10-ի ՙքառյակի՚ ՙհամապետական՚ հանրահավաքն այդքան մարդ չհավաքի: Խոշոր ներմուծողները չե±ն ուզում ստվերից դուրս գալ: Անշուշտ, սակայն դա հարցի միայն մի կողմն է: Ընդհանուր առմամբ, նրանք դժգոհ են եւ Հայաստանի` Եվրասիական միություն մտնելու հանգամանքից, քանզի ե°ւ մենաշնորհային դիրք են կորցնելու, ե°ւ տարբեր թուրքիաներից բերված անորակ ապրանքը ավելի շատ է մաքսավորվելու, իսկ, օրինակ, ռուսական կամ բելառուսականը ներմուծվելու է առանց մաքսի: Բնականաբար, բացահայտ ձեւով ԵՏՄ-ից իրենց դժգոհությունը նրանք հայտնել չեն կարող: Սակայն այսպիսի ակցիաներ հրահրելը, միտումնավոր լարվածություն ստեղծելը եւ մարդկանց դժգոհությունը հարուցելը միանգամայն կարող են:
Այդպիսի կոնտինգենտը, որը բաղկացած է ազգային պետական շահին հակառակ շահ ունեցող օլիգարխիայից եւ բյուրոկրատիայից, Ռուսաստանում իր անվանումը արդեն բավականին ժամանակ է, որ ստացել է` ՙ6-րդ շարասյուն՚:

ԱՆԿԱՅՈՒՆՈՒԹՅԱՆ ՀԱՐՈՒՑՄԱՆ ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱ

Վերը հիշատակված դրվագը ընդամենը տարբերակներից մեկն է: Ընդհանրապես օլիգարխը կամ չինովնիկը հնարավորություն ունի իրենից կախում ունեցող մարդկանց դրդել ցանկացած գործողությունների, սակայն դա ունի մի սահմանափակում` իրենց ռեալ իրավունքները պահանջող մարդիկ դժվար թե գործեն այնպիսի սրությամբ, որ հատեն քրեական օրենսգրքի սահմանը: Սակայն համաշխարհային պրակտիկայից հայտնի է եւ այլ տարբերակը` միջնորդավորված ֆինանսավորում, որն ուղղվում է տարատեսակ ծայրահեղական կառույցներին կամ նույնիսկ կազմակերպված հանցախմբերին:
Ինչ վերաբերում է ՙ6-րդ շարասյան՚ մեջ մտնող չինովնիկությանը, ապա բյուրոկրատիայի ներկայացուցիչները կամ խրված են տարատեսակ գրանտային ամերիկյան ծրագրերում, կամ կոռուպցիայի արդյունքում ձեռք բերած փողերը պահում են արեւմտյան բանկերում: Երկու դեպքում էլ նրանք ամբողջովին կառավարելի են ՙքեռի Սեմի՚ կողմից: Ի դեպ, կապիտալը դուրս տարած օլիգարխները նույնպես ենթակա են կախման` այդ նույն մեխանիզմին:
Եվ այսպես, կարծես գործի է դրվում ՙ6-րդ շարասյունը՚ ու միանգամից բավականին ակտիվ: Ինչո±ւ էր դա անհրաժեշտ նույն դրսի խաղացողներին: Այն պարզ պատճառով, որ ՙեռյակացած՚ ՙքառյակը՚ չի կարող լուծել ապակայունացման խնդիրը: Դեռ բավականին ժամանակ կա մինչեւ նրանց հռչակած հանրահավաքը, բայց ամեն ինչ արդեն վերածվել է զավեշտի, գրեթե կրկեսի: Իսկ թե ինչո±ւ այդ ձեւաչափից բան չէր կարող ստացվել, բավականին պարզ ձեւակերպել է ԱԺ նախագահ Գալուստ Սահակյանը. ՙՄենք, իրոք, կունենայինք դասական ընդդիմություն, եթե բոլորը համախմբվեին եւ մեկ նշանակետ ունենային: Բայց նրանք նախ տարբեր գաղափարախոսություն ունեն, ՙքառյակը՚ ոչ թե գաղափարախոսության առաջնորդության խնդիր ունի, այլ միայն օրվա կոնկրետ սկզբունքները վերլուծելու խնդիր ունի: Ես կարծում եմ, ինչ-որ մի հանգամանք էլ կլինի, որ ՙեռյակը՚ մի այլ ուժ էլ փորձի առանձին մտածողություն դրսեւորել՚:
Գալուստ Սահակյանը թեեւ նրբանկատ է արտահայտվում, բայց իմաստը պարզ է` սրանք պիտանի չեն ո°չ բնությանը, ո°չ մարդկությանը: Նույնն էլ զանգվածային փողոցային գործողությունների տեխնոլոգիայի տեսակետից, կարելի է ասել, եւ, այսպես կոչված, քաղաքացիական հասարակության` գրանտածիծ կազմակերպությունների մասին: Եվ այդ արդյունավետության պատճառը շատ պարզ է: Զարգացման Եվրասիական բանկի թարմ հարցման տվյալներով` հայերի 64 %-ն աջակցում է ՄՄ-ին անդամակցելուն, դեմ է 8 %-ը, իսկ 21%-ն անտարբեր է: Ճիշտ է, նախորդ հարցման հետ համեմատ` 3 %-ով նվազել են եվրասիական ինտեգրման կողմնակիցները եւ նույնքանով ավելացել հակառակորդները, սակայն ինտենսիվ քարոզչությունը, ավելի ճիշտ` ուղեղալվացումը, որի վրա կանաչ թղթադրամների դեզեր են ծախսվել, եթե այդքան համեստ արդյունք էլ չապահովեր, կլիներ զարմանալի: Ինչեւէ, մի բան ակնհայտ է` հակառուսական կարգախոսներով զանգվածներին փողոց հանել հնարավոր չէ, իսկ եթե նույն` ընդդեմ եվրասիական ինտեգրման տարվող գիծը քողարկվի այլ կարգախոսներով, դա էլ չի կարող արդյունավետ աշխատել, քանզի մեր քաղաքացիները մինչեւ կոկորդը կուշտ են բոլոր տեսակի ՙէսօր-էգուց՚ տեղի ունեցող ՙիշխանափոխություններից՚, որոնք այդպես էլ դատարկ կարգախոս են մնում տարիներով ու տասնամյակներով: Մաքսիմում ինչի պիտանի են փողոցում ռուսաֆոբ կոնտինգենտի ներկայացուցիչները` հեռուստացույցի համար համեստ կադր ապահովելու, որ տպավորություն լինի, թե Հայաստանում էլ այդպիսի բան կա:
Իսկ թե ինչ նոր ՙֆոկուսներ՚ կանի ՙ6-րդ շարասյունը՚, կերեւա ամենամոտ օրերին: Համենայնդեպս, այդ կոնտինգենտի վարքագիծը պահանջում է առավել մեծ աչալրջություն, քան չեղած, ավելի ճիշտ, լրիվ սպառված ՙավազակապետություն կազմաքանդողները՚:

ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԳԱԼԱՋՅԱՆ

Ի ԴԵՊ

ՀՀ կառավարության շենքի մոտ հավաքվել էին ավելի քան 400 առեւտրականներ, ովքեր բողոքում են այս տարվա հոկտեմբերի 1-ից ուժի մեջ մտնող ՙՇրջանառության հարկի մասին՚ ՀՀ օրենքից:
Նոր օրենքի շուրջ ծավալված դժգոհության պատճառն այն է, որ խոշոր բիզնեսի ներկայացուցիչները հաճախ ապրանքների վերաբերյալ փաստաթղթեր չեն տրամադրում փոքր ու միջին բիզնեսով զբաղվողներին, իսկ նոր օրենքի համաձայն` համապատասխան հարկային մարմիններ փաստաթուղթ չներկայացնելու դեպքում` առաջին անգամ ձեռնարկատերը կստանա նախազգուշացում, 2-րդ անգամ` կտուգանվի 20 հազար դրամի չափով, իսկ 3-րդ անգամ` շրջանառության հարկի 5 %-ի չափով:
Առեւտրականները պահանջում են, որ խոշոր ձեռնարկատերերը բերվեն հարկային դաշտ:
Ցուցարաներին ընդառաջ եկած ՀՀ վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանն ասաց, որ պատրաստ է ընդունել 20 հոգու` իրենց պահանջը ներկայացնելու համար: