ԵՎ ՆՈՐԻՑ ԱՄՆ-Ը ԹԵԺԱՑՆՈՒՄ Է ՂԱՐԱԲԱՂԻ ԹԵՄԱՆ

ԵՎ ՆՈՐԻՑ ԱՄՆ-Ը ԹԵԺԱՑՆՈՒՄ Է ՂԱՐԱԲԱՂԻ ԹԵՄԱՆ

Այն, որ իրադարձությունների այս հավանական սցենարը լուրջ վտանգ է Ռուսաստանի համար, դժվար չէ կռահել: Ինչպես հայտնի է, Ռուսաստանն արդեն իսկ հայտարարել է ԱՄՆ-ի ձեռնարկած այս նոր հակաահաբեկչական պատերազմին աջակցելու մասին, ինչը իրավիճակի անցանկալի զարգացումները պետք եղած դեպքում նաեւ ռազմական միջոցներով ինչ-որ կերպ վերահսկելի դարձնելու տարբերակներից մեկն է:
Ենթադրելի է նաեւ, որ նման իրավիճակում լուրջ շեշտ կարող է դրվել ՌԴ-ի հայաստանյան ռազմաբազայի վրաª մեզ համար դրանից բխող բոլոր հետեւանքներով հանդերձ: Եվ այս առումով արդեն հազիվ թե պատահականություն լինի, որ այս օրերին ԱՄՆ-ը հերթական անգամ փորձում է ակտիվացնել ղարաբաղյան թեման: Համենայնդեպսª ԵԱՀԿ-ի Մինսկի խմբի ամերիկացի համանախագահ Ջեյմս Ուորլիքի այն հայտարարությունը, թե վերջերս Ուելսում ՆԱՏՕ-ի գագաթաժողովի շրջանակներում կայացած Քերի-Սարգսյան-Ալիեւ հանդիպումից հետո ՙառաջիկա ամիսներին մենք շատ աշխատանք ունենք անելու մեր ընդհանուր նպատակինª տարածաշրջանի ժողովուրդների համար խաղաղության հաստատման հասնելու համար՚, արդեն իսկ լուրջ մտահոգությունների տեղիք է տալիս` հաշվի առնելով, որ վերջին ամիսներին Ուորլիքի ամեն մի նման հայտարարությանը, որպես կանոն, հաջորդում է իրավիճակի գերսրացում ղարաբաղյան սահմաններին: Կարճ ասած, ըստ ամերիկյան The New York Times-ի` Օբաման պետք է հարավկովկասյան երկրների առաջնորդներին ՙհրավիրի Վաշինգտոն եւ ցույց տա, որ ԱՄՆ-ը չի լքել Հարավային Կովկասը... Դա այդ երկրների առաջնորդներին թույլ կտա դիմակայել Ռուսաստանի ճնշումներին՚: Կոչը հստակ է. կա մեր տարածաշրջանում ԱՄՆ-ի քավորությամբ հակառուսական լայն կոմպանիա կազմակերպելու խնդիր, անգամ եթե դրա արդյունքում այստեղ կրկնվի ուկրաինական սցենարը: Այսինքն ամենեւին էլ պատահականություն չպետք է համարել, որ Ղարաբաղի հետ կապված` մինչեւ նախագահների մակարդակով հանդիպումներ կազմակերպելու ակտիվ գործընթացն արդեն իսկ դրված է շրջանառության մեջ: Եթե սրան գումարենք վրացական իշխանական օղակների այն պնդումը, թե նախկին նախագահ Սահակաշվիլին Վրաստանի իր կողմնակիցներին հրահանգել է ՙերկրում ստեղծել քաոսի եւ անարխիայի մթնոլորտ՚, ապա այն տպավորությունն է, որ Վաշինգտոնում պտտվում են ողջ հարավկովկասյան տարածաշրջանը նման ՙքաոսի եւ անարխիայի՚ մեջ ներքաշելու գաղափարներ, ինչը, թերեւս, ենթադրում է արդեն իսկ ՙքաոսի եւ անարխիայի՚ մեջ ներքաշված Մերձավոր Արեւելքից Ռուսաստանի ուշադրության շեղում:
Սրա հետ մեկտեղ գնալով տեսանելի է դառնում, որ ուկրաինական զինադադարը Կիեւը, սպասվածի պես, օգտագործում է զորքերը համախմբելու, ավելի կոնկրետª հարձակողական խմբավորումներ ստեղծելու համար: Դա նշանակում է, որ պատերազմը ցանկացած պահի կարող է վերսկսվելª իր վրա կենտրոնացնելով ռուսների հիմնական ուշադրությունը: Հաշվի առնելով նաեւ, որ չնայած Ուկրաինայում դեռ պահպանվող զինադադարինª Եվրոպան այնուամենայնիվ երեկ որոշեց շրջանառության մեջ դնել ՌԴ-ի նկատմամբ պատժամիջոցների հերթական, այս անգամ արդեն էներգետիկ փաթեթը, որը հենց Եվրոպայի համար կարող է կատաստրոֆիկ հետեւանքներ ունենալ, դժվար չէ նկատել, որ ռուսական ուղղությամբ Արեւմուտքը որոշել է գրոհելª չնայելով որեւէ բանի:
Թերեւս իրավիճակի գերթեժացմանն ընդառաջ գնալու մասին են վկայում այս օրերին նաեւ ՌԴ-ի կողմից ձեռնարկվող կտրուկ քայլերը, որոնցից գլխավորը, անշուշտ, Ռուսաստանի պաշտպանության նոր ռազմավարություն շրջանառության մեջ դնելու մասին նախագահ Պուտինի հանձնարարականն էր: Դրա հետ մեկտեղ երեկ անսպասելիորեն ՌԴ արեւելյան շրջանի զորքերը բերվեցին լիակատար մարտական պատրաստվածության վիճակի:
Եվ, վերջապես, այս ամենի հետ մեկտեղ հարկ է նշել, որ նախ օրերս հայտնի դարձավ, որ ՌԴ-ն ու Չինաստանը պատրաստվում են մոտ ժամանակներս երկկողմ առեւտրի առնվազն կեսը դոլարից անցկացնել իրենց սեփական վալյուտաներին: Միեւնույն ժամանակ երեկ Դուշամբեում գումարված ՙՇանհայյան տնտեսական կազմակերպության՚ հերթական նիստից առաջ Իրանը, որն այս օրերին ռուսների հետ պատրաստվում է կնքել ՙՆավթª ապրանքների դիմաց՚ հայտնի ծրագիրը, հայտարարեց ՇՏԿ-ին անդամակցելու իր ցանկության մասին, ինչը նշանակում է, որ այդ երկրի նավթը Եվրոպա տանելու վերջին արեւմտյան ծրագրերը կարելի է համարել ուշացած: Ավելացնելով սրան ռուս-չինական մի շարք այլ գլոբալ ծրագրերը, այդ թվումª Ճապոնական ծովի ռուսական ափինª Չինաստանի հարեւանությամբ նոր հզոր նավահանգստի հիմնադրման նախագիծը` դժվար չէ տեսնել, որ բառացիորեն աչքի առաջ ամրապնդվում է Ռուսաստան-Չինաստան-Հնդկաստան-Իրան առանցքը, ընդ որումª ձեռք բերելով հակադոլարային բնույթ: Իսկ դա այն մահացու վտանգն է ԱՄՆ-ի համար, որն ամեն մի ծայրահեղ քայլ դարձնում է հավանական:
Մի խոսքովª Ուկրաինայից մինչեւ Հարավային Կովկաս եւ դեպի Մերձավոր Արեւելք մթնոլորտը ծայրահեղորեն շիկացած է: Իսկ թե որը կլինի այն պայթեցնող կայծը, թերեւս կերեւա ամենամոտ ապագայում:

ՔԵՐՈԲ ՍԱՐԳՍՅԱՆ