ՙՔԱՌՅԱԿԻ՚ ԵՌԱՀԱԿԱՍՈՒԹՅՈՒՆՆ ՈՒ ՊԱՅՔԱՐԸ

ՙՔԱՌՅԱԿԻ՚ ԵՌԱՀԱԿԱՍՈՒԹՅՈՒՆՆ ՈՒ ՊԱՅՔԱՐԸ

Ուշ լինի, նուշ լինի` սեպտեմբերին հանրությունն այդպես էլ կարոտ է մնալու ՙքառյակի՚ հանրահավաքին: Իբր թե, սեպտեմբերի 30-ին պետք է ամփոփեին իրենց 12 կետերի ընթացքը, սակայն այդ կետերի մասին կարծես թե բոլորը մոռացել են: Հանրահավաքը կլինի հոկտեմբերին, բայց կոնկրետ որ ամսաթվին, դեռ այդքան էլ պարզ չէ: Ծառուկյան-Տեր-Պետրոսյան հանդիպումից հետո ԲՀԿ-ն ու ՀԱԿ-ը մյուսներին հայտնեցին, որ նպատակահարմար են համարում հանրահավաքն անցկացնել հոկտեմբերի 17-ին: Սակայն ՙԺառանգությունը՚ ցանկություն ունի, որ դա տեղի ունենա հոկտեմբերի 10-ին` հենց այն օրը, երբ Հայաստանը պետք է ընդգրկվի Եվրասիական միությունում: Դե, իսկ դաշնակներին, բացի սահմանադրական բարեփոխումներից, գրեթե ոչինչ չի հետաքրքրում:

ՀԱՎԱՍԱՐՈՒՄ ԴԵՊԻ ՆԱԶԱՐԲԱԵՎ

Եվ այսպես, ոչ ոք հույս չունի հանրահավաքային ակտիվության միջոցով կանխել Հայաստանի մուտքը Եվրասիական միություն: Դա շատ լավ գիտեն ե°ւ ծայրահեղ արեւմտասեր քաղաքական ծաղրածուները, ե°ւ ՙքառյակը՚: Այդ պատճառով սեպտեմբերը մնում է անհանրահավաք: Ճիշտ է, ամերիկացի Րաֆֆի Հովհաննիսյանի կուսակցությունը մեծ ցանկություն ունի ՙքառյակի՚ հանրահավաքը վերածել ընդդեմ Եվրասիական միությանն ուղղված շոուի, եւ այդ պատճառով ՙԺառանգությունը՚ պնդում է հոկտեմբերի 10-ը, սակայն քանի որ առանց ԲՀԿ-ի ամբողջ ՙքառյակի՚ նախաձեռնածը իր ընդգրկումով դժվար թե շատ տարբերվի Հայրիկյանի հանրահավաքներից, երեւի թե ուզած-չուզած ի վերջո պիտի համաձայնեն հոկտեմբերի 17-ի տարբերակին: Այլապես առկա հակասությունների պատճառով դաշինքը կարող է փլուզվել-պրծնել: Չէ± որ միակ բանը, որը մոտները ստացվում է, դա ԱԺ քվեարկությունների բոյկոտն է, ինչը ՀՀԿ խմբակցությանը ստիպում է մշտապես լինել մոբիլիզացված եւ բծախնդրորեն հետեւել նիստերի մասնակցության կարգապահությանը:
Այսինքն` հիմա մարտավարությունն է փոխվել, եւ բոլորը սպասում են, թե ինչ տեղի կունենա հոկտեմբերի 10-ին, որ նոր, ըստ այդմ, որոշեն իրենց անելիքները: Արեւմտամետ վերլուծաբանները սկսեցին չափազանց մեծ կարեւորություն տալ մեր երկրի` Նյուպորտում կայացած ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովին ներկա գտնվելու փաստին: Այսպես, թունդ արեւմտամետ քաղաքագետ Աղասի Ենոքյանի կարծիքով. ՙՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովին Հայաստանի մասնակցությունը կարեւոր էր նրանով, որ ՆԱՏՕ-ական երկրների կմիջնորդությամբ կազմակերպվեց հանդիպում Ալիեւի հետ, ինչը բերեց ռուսական ազդեցության բալանսավորմանը՚: Դե, քիչ է մնում Սերժ Սարգսյանի այցը Նյուպորտ դարակազմիկ շրջադարձ հռչակեն, մինչդեռ առաջին հերթին մեր երկրի ղեկավարը այդտեղ լուծեց նոր եւ տհաճ  հակահայկական կետեր ընդունելը կանխելու խնդիրը: Եթե այդ այցը լիներ շրջադարձային` այդքան հանգիստ չէր ընկալվի ռուս վերլուծաբանների կողմից, մինչդեռ ռուսական լրատվական դաշտում խանդի տեսարաններ` որպես այդպիսին, չկան:
Բայց պարզվում է, որ, այնուամենայնիվ, մեր արեւմտասերները ինչ-որ մեծ հույսեր ունեն: Թե որն են այդ հույսերը` բացահայտեց երկար ժամանակ տազ արած Բորիս Նավասարդյանը, ով ղեկավարում է Արեւելյան գործընկերության հայաստանյան քաղաքացիական պլատֆորմը: Նա միանգամից ցցեց իր հույսերը, որ Ղազախստանի նախագահ Նազարբաեւը Հայաստանի` Եվրասիական միություն ընդունվելու հարցում կոտոշները կտնկի ու դեմ կլինի: Միաժամանակ Բ. Նավասարդյանը ջանում է համոզել, թե ռուսների համար այս պահին նույնիսկ այդքան էլ կարեւոր չէ Հայաստանին Եվրասիական միությունում ընդգրկելը: Գումարած դրան, զանգվածային եւ խիստ ագրեսիվ հակառուսական քարոզչությունը թեեւ դանդաղ, բայց իր ազդեցությունը թողնում է: Եթե անցյալ տարվա ապրիլին ՙԳելլափի՚ տվյալներով` մեր քաղաքացիների 67 տոկոսը նախընտրելի էին համարում եվրասիական ինտեգրումը, ապա օգոստոսի տվյալներով` այդ ցուցանիշը նվազել է մինչեւ 57 տոկոս: Ճիշտ է, հակառուսական ցույցերին դեռեւս 3,5 հոգուց ավելի մասնակից չի լինում, բայց, այնուամենայնիվ, քարոզչության ազդեցությունը զրոյական համարել չի կարելի:
Ուրեմն` ինչ է ստացվում` մեր արեւմտասերների միակ հույսը Նազարբաեւն է: Նրանք շատ մեծ բաղձանք ունեն, որ ծերուկը թարսվի: Քիչ է մնում Ղազախստանի նախագահի նկարները սրբապատկերի տեղ կախեն եւ աղոթեն, քանի որ սովորական աղոթքները եւ սովորական սրբերին դիմելը տեղ չի հասնում, համ էլ, մեր լիբերաստ-տոլերաստների մեջ չափազանց բարձր է աթեիստների եւ թաքնված սատանիստների տոկոսը: Եվ ստացվում է, որ եթե ծերուկն արդարացնի նրանց հույսերը, ապա ինչ-որ ապագա կունենան, իսկ եթե ոչ, ապա այլ ելք չի մնա, քան մտածել սիրելի Արեւմուտքում ապաստան գտնելու մասին: Բայց երկրորդ տարբերակը շատ ավելի հավանական է, առավել եւս, որ Նազարբաեւին դեպի Եվրասիական միություն քշում է ոչ թե ռուսների հանդեպ ունեցած մեծ սերը, այլ չինական հսկայի նկատմամբ տածած երկյուղը:

ՏԱՆՋԱԼԻՑ ՍՊԱՍՄԱՆ ԱԶԳԱՅԻՆ ԱՌԱՆՁՆԱՀԱՏԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

Բայց բոլոր դեպքերում, մեր արեւմտասերների վիճակն աննախանձելի է` լինել ՙՆազարբաեւի վկա՚, ամբողջ հույսը կապել օտար թյուրքական պետության ղեկավարի հետ: Առավել եւս, որ քաջ հայտնի են նույն Նազարբաեւի հակահայկական քայլերի դրդողները` Էրդողանն ու Ալիեւը: Դե, ինչ ասես մեր ՙնարնջագույններին՚ եւ շպիոնօնիկների ամբողջ բրիգադին` այդ երեքի նկարները սուրբ երրորդության տեղ կախեք եւ աղոթեք: Առավել եւս, որ թուրքասիրությունը առանձնապես հեռու չէ ո°չ Լեւոն Ակոպիչից, ո°չ տարատեսակ սաքունցներից, ո°չ էլ վերջերս ստամբուլներով զվռնած Րաֆֆի Հովհաննիսյանից:
Այդ սպասումը երեւում է նաեւ քարոզչամիջոցների վարքագծից: Դասական ռուսոֆոբիային եւ մարազմի աստիճանի հասնող ՙվերլուծականներին՚ ու ՙփորձագիտական կարծիքներին՚ այնտեղ գումարվեց եւս մեկ շերտ: Դա զգուշավոր փորձերն են նաեւ, այսպես ասած, խրախուսել մեր իշխանություններին ՙդեմքով դեպի Արեւմուտք՚ շրջվելու հարցում: Չնայած շրջվելու մասին խոսք լինել չի կարող, եւ ով է ասել, որ Եվրասիական միություն գնալը պարտադիր նշանակում է Արեւմուտքի հետ բոլոր հարաբերությունների խզումը:
Սպասման մթնոլորտը երեւում է նաեւ նրանից, որ նույն ՙՖեյսբուքում՚ ահագին նվազել է արեւմտամոլ խալխի ակտիվությունը: Հիմնականում տարվել են զվարճալի լուրերով, աշխարհայացքի վրա առավելապես ազդած 10 գրքեր ներկայացնելու ֆեյսբուքյան ՙֆլեշմոբով՚ ու այլ անշառ բաներով: Դե, եթե նույնիսկ Ստյոպիկ Սաֆարյանն ու մայդանապաշտ Գայանե Առուստամյանն են հեռու մնացել ռուսներին անպատվելու իրենց սիրելի զբաղմունքից, ուրեմն այդ ճամբարի մոտ իրոք բացի սպասելուց, ուրիշ անելիք չի մնացել: Սպասել, թե ինչով կավարտվի Ուկրաինայի պատմությունը: Սպասել, թե ինչպես կկողմնորոշվի Նազարբաեւը: Սպասել, թե ինչով կավարտվեն մեր քթի տակ` Մերձավոր Արեւելքում տեղի ունեցող կատաղի բախումները իսլամ ծայրահեղականների հետ, իսկ դրանք կարող են շատ բան փոխել ե°ւ տարածաշրջանում, ե°ւ աշխարհում:
Դե, իսկ սպասողը նաեւ, ինչքան էլ բերնեբերան լեցուն չլինի բացասական հույզերով, եթե մի քիչ խելք ունի, ապա սպասման ժամանակը չի լցնի այնպիսի հրապարակային հայհոյանքներով, որոնց համար հետո կարող են պատասխան պահանջել: Չէ± որ, այնուամենայնիվ, առավել հավանական է, որ իրենց հույսերը չեն արդարանա, Հայաստանը կմտնի Եվրասիական միություն, իսկ այդ քաղաքակրթական մոդելում չեն սիրում ո°չ գույնզգույն սեռական փոքրամասնություններին, ո°չ աղանդավորներին ու սատանիստներին, ո°չ էլ պացիֆիստներին եւ դարավոր թշնամու մասին համամարդկային զեղումներ ախմախ-ախմախ դուրս տվողներին:
Բայց, բոլոր դեպքերում, այդ սպասումը նման է անդորրի փոթորկից առաջ: Եվ հոկտեմբերին կրքերը հաստատ եռալու են:

ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ  ԳԱԼԱՋՅԱՆ