ՀԱՆՈՒՆ ՈՒՄ ԵՆ ՀԱՎԱՔԱԳՐՎՈՒՄ ԱԶԱՏԱՄԱՐՏԻԿՆԵՐԸ

ՀԱՆՈՒՆ ՈՒՄ ԵՆ ՀԱՎԱՔԱԳՐՎՈՒՄ ԱԶԱՏԱՄԱՐՏԻԿՆԵՐԸ

1990-ականների սկզբին ժամանակի հրամայականով ստեղծվեց ՙԵրկրապահ կամավորականների միությունը՚, որի կազմում ընդգրկվեցին Ղարաբաղյան ազատագրական պայքարի մասնակից ազատամարտիկները, զինվորականներն ու կամավորները: Տարիների ընթացքում կառույցն ընդլայնվեց, կայացավ, ստեղծեց տարածքային կառույցներ ու տարբեր մարմիններ, որոնք զբաղվում են ազատամարտիկների եւ նրանց ընտանիքի անդամների խնդիրներով: Չնայած դրան, ժամանակ առ ժամանակ ի հայտ են գալիս ԵԿՄ-ի որոշ անդամներ կամ նախկին ազատամարտիկներ, ովքեր փորձում են նեղ անձնական կամ քաղաքական շահերից ելնելով` պառակտել միությունը, դրա անդամների մի մասին առանձնացնել ԵԿՄ-ից ու ստեղծել նոր կազմակերպություններ:

Նախկինում այդպիսի մի քանի անհաջող փորձեր կատարվեցին` ի դեմս ՙՈգու փորձության՚ եւ ՙԱզատամարտի վետերանների միության՚, սակայն այդ կառույցների ստեղծման իրական նպատակների ի հայտ գալուց կարճ ժամանակ անց դրանք այդպես էլ մնացին թղթի վրա:
Այժմ էլ սկսվել է ԵԿՄ-ի դեմ նմանատիպ հերթական արշավն ու ազատամարտիկների հավաքագրումը, որը գլխավորում են ԱԺ ԲՀԿ խմբակցության պատգամավորներ Ռուստամ Գասպարյանը եւ Ռուբեն Գեւորգյանը: Ինչպես հայտնի է, սկզբում նրանք ստեղծեցին ՙԱզատամարտի նվիրյալների միություն՚ հասարակական կազմակերպությունը, որը մի քանի օրվա կյանք ունեցավ, քանի որ, ինչպես նշում են իրազեկ մարդիկ, ԲՀԿ-ականները չկարողացան բարիշել փողի հարցում, այսինքն` մեկը մյուսին չզիջեց տրամադրվող գումարների վերահսկումն ու բաշխումը: Իսկ խոստացված եւ սկզբնական շրջանում տրամադրված գումարները բավականին մեծ էին: Դրանից որոշ ժամանակ անց, չհրաժարվելով իրենց մտադրությունից, նրանք իբր առանձնացան ու ստեղծեցին երկու նոր կառույց. Ռուստամ Գասպարյանը` ՙԱզատամարտիկների դաշինք՚, իսկ Ռուբեն Գեւորգյանը` ՙԵրդվյալ ազատամարտիկների միություն՚: Ռ. Գասպարյանն ու Ռ. Գեւորգյանը Երեւանում եւ մարզերում ազատամարտիկների հետ անցկացնում են հանդիպումներ` նրանց համոզելով անդամագրվել նորաստեղծ կազմակերպություններին: Նրանք երկուսն էլ հայտարարում են, որ իրենց կազմակերպություններն ապաքաղաքական են եւ որեւէ կուսակցության` հատկապես ԲՀԿ-ի հետ առնչություն չունեն:
Այն, որ այս երկու նորաստեղծ կառույցներն էլ ֆինանսավորվում ու ղեկավարվում են նույն կենտրոնից եւ որ դա ԲՀԿ-ն է, կասկածից վեր է, քանզի առկա են դա հիմնավորող բազմաթիվ տեղեկություններ: Նախ` ԲՀԿ-ական պատգամավորները, լավագույն ցանկության դեպքում անգամ, չեն կարող ինքնագլուխ  ձեռնարկներով զբաղվել, այն էլ` հավաքագրել ազատամարտիկների: Ուշադիր ընթերցողները նկատած կլինեն, որ ԲՀԿ-ական պատգամավորների այս գործունեությունը լուսաբանում են բացառապես ԲՀԿ-ին պատկանող լրատվամիջոցները` ՙԿենտրոն՚ հեռուստաընկերության գլխավորությամբ: Նույն մամուլի հրապարակումներից հայտնի է, որ Ռ. Գասպարյանի ՙԱզատամարտիկների դաշինքը՚ հավաքներ է անցկացնում ՙՀայրենիք՚ կինոթատրոնի շենքում, որտեղ ունի նաեւ գրասենյակ, իսկ այդ տարածքը, ինչպես հայտնի է, պատկանում է Շենգավիթի նախկին թաղապետ ՙԿադիլակ Սերոժին՚: Գաղտնիք չէ, որ 2012թ. ԱԺ ընտրություններից առաջ այդ նույն տարածքում է տեղակայված եղել ԲՀԿ-ի նախընտրական շտաբը, եւ ինչպես այն ժամանակ, այնպես էլ ՙԱզատամարտիկների դաշինքի՚ դեպքում, տարածքի սեփականատերը վարձակալության գումար չի վերցնում` դրանով իսկ փորձելով հաճոյանալ ԲՀԿ-ին:
Բացի այդ, շրջանառվող լուրերի համաձայն, Ռ. Գասպարյանն ու Ռ. Գեւորգյանը առանձին-առանձին հանդիպումներ են ունենում ԲՀԿ ղեկավարության հետ, ներկայացնում իրենց կատարած աշխատանքների հաշվետվությունը (թե ով քանի ազատամարտիկ է հավաքագրել) եւ ըստ ձեռքբերած արդյունքների էլ, ստանում են ֆինանսավորման հերթական մասը: Հետաքրքիր է, արդյո±ք այդ կառույցներին անդամագրվող ազատամարտիկները տեղյակ են, թե իրենց սոցիալական խնդիրները լուծելու պատրվակով որքան գումար է տրվում: Դժվար թե:
Ազատամարտիկներին օգնելու պատրվակով լրացուցիչ դիվիդենտներ ապահովելուց բացի, ԲՀԿ-ական պատգամավորները հետապնդում են նաեւ այլ նպատակներ, որոնք իրենց առջեւ դրել է կուսակցությունը: Բանն այն է, որ այս երկու կառույցների ձեւավորումն ընթանում է բավականին արագ տեմպերով, եւ դա ունի իր պատճառները: Պարզվում է, որ ՙքառյակի՚ մաս կազմող ԲՀԿ-ի պատգամավորները ազատամարտիկների հետ հանդիպումների ժամանակ հատուկ նշում են, որ իրենք պետք է կազմավորվեն, համախմբվեն ու մոբիլիզացվեն մինչեւ սեպտեմբերի վերջ, ինչից հետո պետք է ցանկացած պահի պատրաստ լինեն ակտիվ գործողությունների: Պատգամավորները մարզերի ազատամարտիկներին նաեւ վստահեցրել են, որ կհոգան Երեւան գալու եւ մնալու հետ կապված բոլոր ծախսերը:
Արդեն հայտնի է, տխրահռչակ ՙ12 կետերի՚ կատարման ընթացքի պատրվակով ՙքառյակը՚ սեպտեմբերի վերջին նախատեսում է Երեւանում անցկացնել մեծ հանրահավաք: Ինչպես նկատեցիք, ակտիվ գործողությունների պատրաստվելու համար ազատամարտիկներին տրված ժամկետն ու ՙքառյակի՚ հանրահավաքի անցկացման օրը համընկնում են, ինչը պատահականություն չէ եւ հերթական անգամ հիմնավորում է ԲՀԿ-ի ու այդ կառույցների միջեւ եղած կապը:
Եթե ամփոփենք վերը նշված փաստերն ու հանգամանքները, ապա ստացվում է, որ ՙքառյակի՚ մաս կազմող ԲՀԿ-ն կուսակցության անդամներին տրամադրում է ֆինանսական միջոցներ` ազատամարտիկներ հավաքագրելու եւ սեպտեմբերի վերջին նրանց ակտիվ գործողությունների նախապատրաստելու համար: Արդեն իսկ պարզ է, որ այդ ազատամարտիկներին հրահանգվելու է մասնակցել ՙքառյակի՚ սեպտեմբերյան հանրահավաքին, սակայն միթե նրանք չեն հասկանում, թե իրենց դեպի ուր են տանում, ինչպես են պատրաստվում օգտագործել, ինչ խաղերի մեջ են ներքաշում: Ակնհայտ է, որ այս ամբողջ գործընթացի նպատակն է հանրահավաքի ընթացքում ուժի դիրքերից հանդես գալն ու իշխանություններին ինչ-որ բաներ պարտադրելու փորձ կատարելը:
Մի բան է անհասկանալի, թե ինչի± դեմ պայքարելու համար են մոբիլիզացվում նախկին ազատամարտիկները, ո±ւմ հանդեպ են պատրաստվում ակտիվ գործողություններ իրականացնել. սեփական ժողովրդի±, շարքային քաղաքացիների±, թե± հասարակական կարգը հսկող իրավապահների դեմ: Եվ հանուն ում են հավաքագրվում ազատամարտիկները` Ռոբերտ Քոչարյանի ու Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի±, թե± ամերիկացիների ու եվրոպացիների, թե±... Ամեն դեպքում, այս ՙավանտյուրան՚ իր մեջ վտանգներ է պարունակում եւ պարզ չէ` դրա հեղինակները գիտակցելո±վ, թե± ՙմիամտաբար՚ այլ ուժերի կողմից օգտագործվելով են դրան գնում: Չնայած, դա այնքան էլ կարեւոր չէ, քանի որ հային հայի դեմ հանելու գաղափարը ինքնին դատապարտելի երեւույթ է` անկախ նրանից, թե դա ինչ նպատակներ է հետապնդում:

Հ. ՏԵՐ-ՎԱՀԱՆՅԱՆ