ՀԻՄԱ ԻՐԱՆՑԻՆԵՐՆ ԱՎԵԼԻ ՇԱՏ ԵՆ ԳԱԼԻՍ ԱՐՑԱԽ. ՏՈԻՐԻՍՏԱԿԱՆ ԳՈՐԾԱԿԱԼՈՒԹՅԱՆ ՏՆՕՐԵՆ

ՀԻՄԱ ԻՐԱՆՑԻՆԵՐՆ ԱՎԵԼԻ ՇԱՏ ԵՆ ԳԱԼԻՍ ԱՐՑԱԽ.  ՏՈԻՐԻՍՏԱԿԱՆ ԳՈՐԾԱԿԱԼՈՒԹՅԱՆ

ՏՆՕՐԵՆ

Վերջին տարիներին Հայաստանում գործող տուրիստական գործակալությունները  կազմակերպում են տուրիստական այցելություններ դեպի  Արցախ: «Իրավունքի» թղթակիցը մի քանի  տուրիստական գործակալությունից հետաքրքրվեց՝ Արցախ մեկնող զբոսաշրջիկների կազմում, որքան են կազմում Իրանի քաղաքացիները: Հարցադրումը պատահական չէ, քանի որ Ադրբեջանը, Հայաստանի հետ  ունենալով որևէ պաշտոնական հարաբերություն,մեր երկրի մասին կարող է տեղեկատվություն ստանալ Իրանի միջոցով`մասնավորապես տեղեկություններ հավաքելու նպատակով Բաքվի  լրտեսները քաղաքացիություն ստանալով Իրանում, զբոսաշրջիկի անվան տակ հանգիստ կարող են շրջել մեր երկրում:

«Բոգեմա լենդ» տուրիստական գործակալության տնօրեն Նելլի Տոնոյանն ասաց, որ իրենց հաճախորդներից  Արցախը հիմնականում ցանկանում են տեսնել Հայաստանում ապրող հայերը: «Նրանց տանում ենք Ստեփանակերտ, Շուշի,  Գանձասար, Տիգրանակերտ, Ասկերան»,- մանրամասնեց  տուրիստական գործակալության ղեկավարը:

Արցախի մյուս տարածքներ, օրինակ, Քարվաճառ, Ասկերան, Հորադիզ, Ֆիզուլի,  «Բոգեմա լենդը» տուրիստական այցեր չի կազմակերպվում՝ նախ և առաջ հաշվի առնելով զբոսաշրջիկների անվտանգությունը, ավելին՝  զբոսաշրջիկների մեծամասնությունը  ցանկություն էլ չի հայտնել այդ տարածքներ այցելելու:

Արցախում գործող «Արմ թուր» տուրիստական գործակալության ղեկավար Արման Աբգարյանը ևս մեզ հետ զրույցում ասաց, որ  ԼՂ-ը հիմնականում ցանկանում են տեսնել հայերը. «Ես ինքս ջավախքցի եմ, և Արցախ հիմնականում ուղղորդում ենք  ջավախեցիների»:

Ինչ վերաբերում է ԼՂ-ի մյուս տարածքներ, օրինակ, Քարվաճառ, Ասկերան, Հորադիզ զբոսաշրջիկներ տանելուն, ապա այս դեպքում, ըստ Ա. Աբգարյանի, գործում  է «հաճելին համատեղել օգտակարի» հետ սկզբունքը. Արցախի այս տարածքներ գալիս են հիմնականում զինծառայող ունեցող ընտանիքները:

Քանի որ գործակալությունը նոր է հիմնվել, օտարերկրյա քիչ  ազբոսաշրջիկներ են առայժմ օգտվում  տուրիստական այս գործակալության ծառայություններից: «Արտասահմանցիների երկու խումբ ենք  դեռ ունեցել, որոնց մեջ Իրանի քաղաքացիներ չեն եղել: Բայց ասեմ ձեզ՝ ականատես եմ եղել, որ Իրանի պետհամարանիշով  ավտոբուսով իրանցիները գալիս են Արցախ՝ հատկապես Շուշիում գտնվող Գյոհվար Աղայի ներքին մզկիթը  տեսնելու: Կարծում եմ՝ հիմա իրանցիներն ավելի շատ են գալիս ԼՂ»:

«Հյուր սերվիս» տուրիստական գործակալության մենեջեր  Մարիաննա Քոսակյանի խոսքով էլ  իրենց հաճախորդներից հիմնակում օտարերկրացիներն են ցանկանում տեսնել Արցախը: Ինչպես նախորդ տուրիստական գործակալությունները, «Հյուր սերվիսը» ևս  զբոսաշրջիկներին տանում է Ստեփանակերտ,  Գանձասար, Ասկերան, Շուշի, Տիգրանակերտ: Ազատագրված մյուս տարածքներ զբոսաշրջիկների հոսք գրեթե չկա:  Մարիաննա Քոսակյանը չհերքեց տարածված այն տեղեկությունները, թե Արցախ մեկնողների շարքում  լինում են Իրանի քաղաքացիներ, պարզապես հստակ վիճակագրական տվյալներ դժվարացավ ասել:

Իրանահայ լրագրող Ռուբիկ Մինասյանն էլ կարծում է, որ մեր պետական կառույցները զբոսաշրջիկներին  լիարժեք տեղեկություններ չեն  տրամադրում Հայաստանի մասին:  Դա է պատճառը, որ իրանցիների շրջանում Արցախի նկատմամբ հետաքրքրությունը  քիչ է:

Անդրադառնալով տարածված այն տեսակետին, թե Իրանի  Հանրապետության անձնագրերով Հայաստան են մտնում ազգությամբ ադրբեջանցիներ լրտեսության նպատակով՝  իրանահայ լրագրողն այսպես արձագանքեց. «Ադրբեջանցին իրանական անձնագիր չի կարող ունենալ: Իրանը քսան միլիոն թրքախոս  բնակչություն ունի, որոնք, այսպես կոչված, Ադրբեջան պետության հետ բացարձակ կապ չունեն: Նրանց  համար ավելի հեշտ է Վրաստանով մտնել  Հայաստան»:

Սոնա Դավթյան