«ԱՅՍՕՐ ԳՐՈՂՆԵՐ ԿԱՆ, ՈՐ ԱՐԴԵՆ ԻՍԿ ԿԵՆԴԱՆՈՒԹՅԱՆ ՕՐՈՔ ՀԻՆ ԵՆ…»

«ԱՅՍՕՐ ԳՐՈՂՆԵՐ ԿԱՆ, ՈՐ ԱՐԴԵՆ ԻՍԿ ԿԵՆԴԱՆՈՒԹՅԱՆ ՕՐՈՔ ՀԻՆ ԵՆ…»

Ամեն տարվա հուլիսի նախավերջին կիրակիին առավել բարձր է հնչում տերյանական պոեզիան. հայ-վրաց քաղաքական, մշակութային գործիչներ, Տերյան քնարերգուի սիրահար բազմահազար մարդիկ հավաքվում են  Վրաստանի Նինոծմինդայի շրջանի Գանձա գյուղում և բացօթյա հանդեսով, ազգային երգ ու պարով, ասմունքով  ներկայացնում «Տերյանական պոեզիայի օրերը»:

Այս տարի տոնակատարության արդեն 48-րդ անցկացումն էր, որը, ի համեմատություն նախորդների, փոքր-ինչ զիջում էր մշակութային ու հոգևոր դաշտի կարկառուն անուններով:

Տոնակատարությունից 1 օր առաջ Թբիլիսիի հայաբնակ Հավլաբար թաղամասում գտնվող Սուրբ Էջմիածին եկեղեցու և նրա տարածքում գտնվող թեմական կառույցների վրա հարձրակում էր տեղի ունեցել, արդյունքում հարվածներ էր ստացել եկեղեցու սպասավոր Տ. Մանուկ քահանա Զեյնալյանը:

Հայաստանի գրողների միությունում… Դժվար է ասել, թե այնտեղ ինչ է կատարվել. միության նախագահ պարոն Էդվարդ Միլիտոնյանի բացակայությունը  ՀԳՄ պատվիրակության ղեկավար, գործադիր տնօրեն ՂՈՒԿԱՍ ՍԻՐՈՒՆՅԱՆԸ բացատրեց այսկերպ. «Միլիտոնյանն այստեղ չէ անձնական պատճառներով, դրա համար այս հաճելի , հրաշալի պարտականությունն ընկավ իմ ուսերին, սիրով եկա, խոսեցի… Տերյանով  լցված եմ ոչ միայն տոնի առթիվ, այլ` առհասարակ»:

«ԻՐԱՎՈՒՆՔԻ» հետ զրույցում պարոն Սիրունյանը տեղեկացրեց նաև, որ տերյանական պոեզիայի առթիվ Ջավախք այցելությունն իր համար թվով չորրորդն է:

«Ամեն անգամ տպավորությունս փառահեղ է լինում, նախ ինքը Տերյան երևույթն է արդեն իսկ թևավորող, անասելի է նրա լեզվի, ներշնչումների, մտածումների, բարձր մարդկային հոգեբանական, ազգային կեցվածքը, որ համակում է ընթերցողին, ու նաև Ջավախք աշխարհն է ինձ գրավում` օդը, արևը, ջուրը, քամին, տերյանական անձրևը. հրաշք ու կախարդական բան կա այս ամենում: Մենք հիմա Տերյանի օրորոցում ենք... Տերյանական ողջ հմայքը գալիս է իր այս օրորոցային վայրերի, դաշտերի , երկնքի ու լճերի խճճումից: Իհարկե Տերյանը միայն դա չէ, Տերյանը հետո պիտի դառնար Տերյան… Այս ամբողջ թովչանքը, որ մենք արդեն 100 տարի ավելի է` վայելում ենք, չի սպառվում, նա մի անբացատրելի ֆենոմեն է, գաղտնիք, անասելի առեղծված, որ տարիներով սնում է  ժողովրդին՝ երբեք չհնանալով: Այսօր գրողներ կան, որ արդեն իսկ կենդանության օրոք են հին…»,- ասում է Ղ.Սիրունյանը:

Բանաստեղծը իրեն այնչափ Տերյանի սիրահար է համարում, որ տերյանական պոեզիան իր գոյության ձևերից մեկն է դիտարկում և կարծում է,  որ ցանկացած գրագետ հայ մարդ չի կարող անտարբեր անցնել տերյանական անձրևի միջով, տերյանական խոսքի անձրևի միջով:

«Տերյանը ստեղծեց իրական կախարդանք, նրա 1908 թվականին լույս տեսած «Մթնշաղի անուրջները» սիրահարների ամենամեծ նվերն էր միմյանց: Այն ժամանակվա սերնդի համար դա Աստվածաշունչ էր , իրենց սրտի, մտքի, հոգու Ավետարանը: Տերյանը անմիջական կապ ունի հոգու ու սրտի հետ, որոնք ամենամնայունն են ու չեն ենթարակվում ոչնչի»,- ամփոփում է իր խոսքը ՀԳՄ գործադիր տնօրենը:

ԷԹԵՐԻ ՄԱՄՈՒԼՅԱՆ