ՙՙՙՙՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅԱՆ 100-ԱՄՅԱԿԻՆ ԸՆԴԱՌԱՋ` ՙՀԱՅ-ԹՈՒՐՔԱԿԱՆ՚ ԿԻՆՈՊԼԱՏՖՈՐՄՆ ԷՐ ՊԱԿԱՍ

ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅԱՆ 100-ԱՄՅԱԿԻՆ ԸՆԴԱՌԱՋ`
ՙՀԱՅ-ԹՈՒՐՔԱԿԱՆ՚ ԿԻՆՈՊԼԱՏՖՈՐՄՆ ԷՐ ՊԱԿԱՍ

Որ ՙՈսկե Ծիրան՚ երեւանյան կինոփառատոնում թուրքական ու ադրբեջանական ֆիլմերն իրենց ՙուրույն՚ տեղն ունեն, ինչը, կարելի է ասել , արդեն ավանդույթ է դարձել, կփաստի այս տարվա ՙՈսկե ծիրան՚ 11-րդ կինոփառատոնը` արդեն ավանդույթ դարձած ՙհայ-թուրքական՚ կինոպլատֆորմով հանդերձ: Նախորդ տարիներին այս թեման կրկին զարկերակի վրա էր, բայց կազմակերպիչները կարծես թե մոռացել են, որ Ցեղասպանության 100-ամյակի շեմին ենք, շարունակում են ակտիվ Հայաստան բերել, ու, համոզված ենք` այս տարի էլ մրցանակներով ճանապարհել թուրք ռեժիսորներին: Այս տարի եւս գրեթե ամեն տարվա նման ՙՀայ-թուրքական՚ կինոպլատֆորմն ընթանում է ԱՄՆ-դեսպանատան աջակցությամբ, սրանով, կարծում ենք, արդեն ամեն ինչ պարզ է: Որքանով է նպատակահարմար ՙՀայ-թուրքական՚ կինոպլատֆորմն իրականացնել Ցեղասպանության 100-ամյակին ընդառաջ, չի բացառվում, որ նույն պլատֆորմը կկայանա նաեւ հաջորդ տարի` Ցեղասպանության 100-ամյա տարելիցին, ՙԻրավունքը՚ փորձեց պարզել մի քանի ոլորտների ներկայացուցիչներից:
Կինոգետ ԱՆԵՏԱ ԵՐԶՆԿՅԱՆ- Ըստ իս, բոլոր շփումներն այդ հարթության վրա անշուշտ անհրաժեշտ են, եւ ամեն առիթ կարելի է օգտագործել, որոշակիորեն հնչեցնել մեր տեսակետները, մոտեցումները: Ինչո±ւ ոչ, եթե  հարցադրումները ճիշտ են նպատակաուղղված եւ որոշակիորեն պարզություն են բերում, հնարավորություն տալիս բարձրաձայնել այդ ամենի մասին կոռեկտ ձեւով, ինչո±ւ ոչ:
Պատմաբան, գրող, հրապարակախոս ՎԱՀԵ ԱՆԹԱՆԵՍՅԱՆ- Յուրաքանչյուր ծրագիր ողջունելի է, եթե այն անաչառ է: Որ ասենք` թուրքական համատեղ նախագիծը միտված չլինի Ցեղասպանության ոճրագործության վեկտորին: Թուրք կինոռեժիսորները մասնակցելով ծրագրին` բնականաբար ավելի իրազեկված եւ տարածողը կլինեն Ցեղասպանության ոճրագործության պատմությունը նաեւ թուրք հասարականության մեջ: Ինքս քաջատեղյակ չեմ այդ ծրագրին, ովքեր են ներգրավված հայկական կողմից, եթե իսկապես անաչառ պատմական վերլուծություն է, միայն ողջունելի է: Իսկ եթե դա  ընդամենը հերթական միջոցն է եւ ճամարտակությունը` թուրքերի մեղքի բաժինը քողարկելու եւ Ցեղասպանության վերաբերյալ թուրքական պետական քարոզչությունը այդ ֆիլմերի միջով տարածելու, դա ընդամենը կարող եմ պիտակել որպես դավաճանություն` հայ ժողովրդի շահերին: Ուրեմն` այն ընդամենը հերթական թուրքական կառավարության խոսնակն է ու կարող է վերածվել շարքային դավաճանության` մեր ազգային շահերի հանդեպ:
ՙՄխիթարիչ՚ բարեգործական ընկերության հիմնադիր, հասարակական գործիչ ԽԱՉԻԿ ՍՏԱՄԲՈԼՑՅԱՆ- Անցյալ տարվա ՙՈսկե ծիրանի՚ ժամանակ այդ մասին խոսել եմ ՙԻրավունքում՚: Վերջերս էլ գրեցի, որ ՙՄոսկվա՚ կինոթատրոնի մոտ բոլոր հսկա ծառերը կտրել են ու տեղն ակացիաներ տնկել: Այսինքն` սա մասոնների սիմվոլն է, ցույց է տալիս, որ դա իրենցն է, եւ այդ ՙՈսկե ծիրանի՚ ամբողջ սիմվոլիկան մասոնական է` կինոժապավենի վրա աչք է պատկերված, մեջտեղում ծիրանը` որպես աչքի բիբ: Սա դրսից ֆինանսավորվող, դրսից թելադրվող ՙՈսկե ծիրանն՚ է, տերերն ինչ թելադրեն, այն էլ կանեն: Դա մեր ազգի օգուտի համար չէ, ամերիկյան ծրագիր է, որովհետեւ թուրքիան ՆԱՏՕ-ի անդամ է, իրենք չեն ուզում հարաբերություններ փչացնել: Փաստորեն, Ամերիկան իր բոլոր ուժերով, մասոնական բոլոր կառույցներով կառավարում է ՙՈսկե ծիրանը՚, իսկ մասոնները մեր ազգի համար օգտակար ոչինչ չեն մտածում: Այս մարդիկ էլ կուրացած են` իրենց թվում է, որ ՙՈսկե ծիրան՚ են անում, փող են վաստակում, Հուդայի գործն է, 30 արծաթով վաճառում են ճշմարտությունը: Անցյալ տարի նույն այդ ՙՈսկե ծիրանը՚ թուրքական, ադրբեջանական ֆիլմին մրցանակ տվեց. դա է իրենց ճանապարհը: Մի անգամ հանդիպել եմ Հարություն Խաչատրյանի հետ` ասաց. ՙԴե որ այդպես չանենք, ինչպե±ս ՙՈսկե ծիրանը՚ կազմակերպենք՚: Այսինքն` վիզ վերցրեցին, որ ՙՈսկե ծիրանի՚ ֆինանսավորումը դրսից է: Դե, ով փողը տալիս է, նա էլ` պատվիրում է մեղեդին, սա է իրականությունը:

ԼԻԼԻԹ ԵՂԻԱԶԱՐՅԱՆ