«Մենք չենք բացառում ռազմական գործողությունների վերսկսման հնարավորությունը» Սերժ Սարգսյան

«Մենք չենք բացառում ռազմական գործողությունների վերսկսման հնարավորությունը»

Սերժ Սարգսյան

Պաշտոնական այցով Արգենտինայում գտնվող Հայաստանի Հանրապետության Նախագահ Սերժ Սարգսյանը հարցազրույց է տվել արգենտինական La Nacion պարբերականին: Հայաստանի նախագահի խոսքով՝ Հարավային Ամերիկա կատարած տարածաշրջանային այցի նպատակը Օսմանյան կայսրության կողմից իրականացված Հայոց ցեղասպանության' 2015թ. ապրիլին նշվելիք հարյուրամյա տարելիցի նախօրեին տարածաշրջանային համերաշխության ամրապնդումն է: Արգենտինայից բացի, Սերժ Սարգսյանը պաշտոնական այցով կլինի նաև Ուրուգվայում և Չիլիում: Հայաստանի առաջնորդը Լատինական Ամերիկայի երկրներ կատարած այցի ընթացքում ցանկանում է համաշխարհային հանրության ուշադրությունը բևեռել Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ Կովկասում ստեղծված պայթյունավտանգ իրավիճակի վրա: Չնայած իրողությանը, որ Սերժ Սարգսյանը չկարողացավ հանդիպել Արգենտինայի Նախագահ Քրիստինա Կիրշներին, վերջինիս հիվանդության պատճառով, Հայաստանի նախագահը նրան է փոխացնել գալիք տարի Հայաստան այցելելու և հայ ժողովրդի հարյուրամյա ողբերգությունը ոգեկոչող միջոցառումներին մասնակցելու հրավերը:

-Դուք Թուրքիայի ապագա նախագահին հրավիրել եք այդ միջոցառմանը: Կա՞ն արդյոք դրա համար անհրաժեշտ պայմաններ:
- Նախ և առաջ, վատ չէր լինի իմանալ, թե ով է լինելու Թուրքիայի հաջորդ նախագահը։

-Թվում է, գործող վարչապետը (Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը) ընտրություններում հաղթելու ավելի մեծ հնարավորություններ ունի:

- Հնարավոր է: Եկեք սպասենք ընտրությունների արդյունքներին։

- Թուրքիան և Էրդողանը շարունակում են հայտատարել, որ ցեղասպանություն չի եղել: Արդյո՞ք կարող է հրավերը փոխվել:

- Թուրքիան պնդում է, որ մենք բացենք արխիվները, որպեսզի համոզվեն, որ ցեղասպանությունը տեղի է ունեցել: Մենք ցանկանում ենք հրավիրել նրանց, որպեսզի սեփական աչքերով տեսնեն հարյուր հազարավոր մարդկանց, ովքեր գալու են Ցեղասպանության 100-ամյակի միջոցառումներին։ Հնարավոր է, երբ այդ ամենը տեսնեն, այլ վկայությունների կարիք չլինի։

- Կարծիք կա, որ Թուրքիայում ազգայնականությունը զարթոնք է ապրում, դրա արձագանքները նկատելի են նախընտրական քարոզչության ընթացքում։ Դա ավելի կսրի՞ Թուրքիայի և Հայաստանի առանց այն էլ լարված հարաբերությունները:

-Այդպիսի հարաբերություններ չկան: Իսկ եթե դրանք չկան, ապա ինչպե՞ս կարող են վատանալ:

-Հարցս այլ կերպ տամ. Ադրբեջանը Թուրքիայի ռազմավարական գործընկերն է, իսկ Անկարան, աջակցում է Բաքվին՝ Լեռնային Ղարաբաղի հարցում։

-Տարբերությունն այն է, որ Հայաստանի և Թուրքիայի սահմանին լարվածություն չկա, բոլոր դեպքերում' միայն քաղաքական: Հայաստանի և Ադրբեջանի հարաբերություններում, կա լարվածություն, և այն Ադրբեջանից է գալիս։ Մինսկի խմբի երկրները (Ռուսաստանը, Ֆրանսիան և ԱՄՆ-ը) առաջարկում են Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը լուծել երեք սկզբունքների հիման վրա՝ ուժի չկիրառում, տարածքային ամբողջականություն և ազգերի ինքնորոշման իրավունք։

-Անցյալ սեպտեմբերին Ադրբեջանի նախագահը սպառնացել էր գրավել Երևանը: Հիմա իրավիճակն ավելի մոտ է պատերազմի՞ն, թե՞ խաղաղությանը։

-Մենք չենք բացառում ռազմական գործողությունների վերսկսման հնարավորությունը։ Սակայն կարծում եմ, որ Ադրբեջանը դրա կարողությունը չունի։ Նրանք մեծ գումարներ են ծախսում զենք գնելու համար, սակայն դա հաղթանակի երաշխիք չէ:

-Ռուսաստանի կողմից գլխավորվող մաքսային միությանը անդամակցելու ձգտումը, պայմանավորվա՞ծ է Հայաստանի պաշտպանության նպատակով:

-Մենք խորացնում ենք մեր հարաբերությունները Ռուսաստանի հետ, և սա նորություն չէ։ Ավելի քան 20 տարի առաջ մենք Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության մաս ենք դարձել, և Ռուսաստանի հետ համագործակցության բազում համաձայնագրեր ենք կնքել անցած տարիների ընթացքում:

-Բայց Ռուսաստանը վերջին շրջանում Ադրբեջանին 2 մլրդ դոլարի զենք է վաճառել ...

-Մեզ համար դա շատ ցավոտ հարց է և մեր ժողովուրդը շատ է մտահոգվում, որ մեր ռազմավարական դաշնակիցը զենք է վաճառում Ադրբեջանին։ Սակայն ես վստահ եմ, որ Հայաստանն իր սահմանը պաշտպանելու մեծ կարողություններ ունի: Եվ չնայած Ռուսաստանը զենք է վաճառում, ես վստահ եմ, որ մեզ համար դժվար իրավիճակում Ռուսաստանը պատվով կկատարի ստանձնած պարտավորությունները։

- Ռուսաստանի հետ դաշնակցային հարաբերությունները բարդացնո՞ւմ են արդյոք հարաբերությունները Եվրոպայի հետ՝ ուկրաինական իրադարձությունների համատեքստում:

-Պարզ է, որ Հայաստանի ինտեգրումը Մաքսային միությանը հաճելի չէ եվրոպացիներին։ Սակայն ես վստահ եմ, որ մեր եվրոպացի գործընկերները հասկանում են, թե ինչու ենք մենք այդ քայլին գնացել։

- Ո՞ւմ եք հրավիրել ցեղասպանության 100-ամյակի միջոցառումներին։

- Ցեղասպանությունը ճանաչած բոլոր երկրների առաջնորդներին: Այդպիսի առաջնորդ էր Արգենտինայի նախագահ Նեստոր Կիրշները:

- Պատասխաններ կա՞ն:

- Պատասխաններ չենք ստացել, առջևում դեռ շատ ժամանակ կա։